(6100 S. K. m. 373) (İSKİ Tarifeler Yönetmeliği m. 47)
Taraflar arasında ilk derece mahkemesinde görülen alacak davasının kısmen kabulüne dair verilen karar hakkında bölge adliye mahkemesi tarafından yapılan istinaf incelemesi sonucunda; davalının istinaf başvurusunun reddine, davacının istinaf başvurusunun kabulüne yönelik olarak verilen kararın, süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
YARGITAY KARARI
Davacı; davalının aboneliği kapsamında 12.11.2013 tarihi itibarı ile 41.590.62 TL su bedeli, 18.513.55 TL gecikme cezası, 17.023.80 TL tahakkuksuz ve 47.20 TL açma-kapama bedeli olmak üzere toplam 77.175.17 TL borcu bulunduğunu, söz konusu tahakkuklara ilişkin ödeme yapmadığını ileri sürerek; tarifeler yönetmeliği gereği asıl alacak için gecikme cezası ile birlikte toplam bedelin davalıdan tahsilini talep etmiştir.
Davalı; dava konusu borcun kendisine ait olmadığını, söz konusu işyerini 2008 yılının 7. ayına kadar işlettiğini, tanker ile getirilen suyu kullandıklarını, 2008 yılında işletmeyi bıraktığında İSKİ'ye giderek borçlarını senet vererek taksitlendirdiğini, işsiz kalması nedeniyle senetlerin bir kısmını ödeyemediğini, ödeme gücü olduğunda bu senetleri ödeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.
İlk derece mahkemesince; 05/09/2016 tarihli bilirkişi ek raporu doğrultusunda; davanın kısmen kabulü ile 22.477,62-TL (46 adet tanker suyu faturası), 2.219,88-TL (10 adet kaçak tanker suyu faturası), 2.128,43-TL (Tahakkuksuz ceza), 47,20-TL (Kapama bedeli), 13.817,16-TL (12/11/2013 tarihi itibariyle hesaplanan KDV dahil gecikme cezası) olmak üzere toplam 40.690,99 TL’den asıl alacak 24.697,50-TL.(22.477,62-TL+2.219,88-TL) sına tarifeler yönetmeliği gereğince 21/10/2010 tarihine kadar aylık %2, 21/10/2010 tarihinden sonra aylık %1,40 oranında gecikme cezası uygulanmak sureti ile davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
İlk derece mahkemesin kararına karşı, taraflarca istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. Bölge adliye mahkemesince; bilirkişi heyetinden alınan rapor doğrultusunda; davalının istinaf başvurusunun reddine, davacı tarafın istinaf başvurusunun kabulü ile, yeniden esas hakkında; davanın kısmen kabulü ile, 41.590,62 TL (tanker su bedeli), 15.969,35 TL (tahakkuksuz bedel), 47,20 TL açma kapama bedeli), 18.513,55 TL gecikme cezası olmak üzere toplam 76.120,72 TL'nin asıl alacak miktarı olan 41.590,62 TL'sinin dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir. 1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı bilgi ve belgelere, özellikle temyiz olunan bölge adliye mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre davalının sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2- Dava konusu kaçak su tahakkuklarının hesaplanmasına ilişkin temyiz itirazlarına gelince;
Kaçak su kullanımına ilişkin 2011 yılı İski Tarifeler Yönetmeliğinin 47/2 maddesinde; “İşyerlerinde; kaçak su kullanımının sayaçsız tespiti halinde Yönetmeliğin 46 ncı maddesindeki kaçak su kullanım süresinin tespitine göre her birim için 0,75 m³/gün üzerinden, sayaçlı tespit halinde sayaç üzerindeki m³ işaretine göre tespit tarihindeki işyeri tarifesinin % 50 fazlası hesaplanarak kaçak su tahakkuku yapılır.”
47/4. maddesinde; ise; “Kaçak su kullanan sanayi aboneleri ve Tarifeler Yönetmeliğinin 38 inci maddesinin 3 üncü fıkrasında sayılan işyerlerinin sayaçsız kaçak su kullanımlarında Yönetmeliğin 46 ncı maddesine göre kaçak su kullanım süresi tespit edilir, Abonelik Teminat Bedelinin Tespitine Esas Cetvele göre belirlenecek kullanım miktarı esas alınarak ait olduğu tarife grubunun % 50 fazlası ile tahakkuk yapılır. Sayaçlı kaçak su kullanımında sayaç üzerindeki işarete göre ait olduğu tarife grubunun % 50 fazlası ile tahakkuk yapılır, ancak faal olmayan yerler için kullanan birim türüne, niteliklerine ve çalışan kişi sayısına göre tespit edilecek m³/gün su tüketimi baz alınarak kaçak su cezası tahakkuk ettirilir.” hükmü yer almaktadır.
İski Tarifeler Yönetmeliğinin önceki tarihlerde kaçak su kullanımına yönelik hükümlerinde ise; 36.4. maddesinde; “Kaçaksu kullanan Sanayi ve 29.2. maddesinde belirtilen işyerlerinde kaçaksu tahakkuklarında birim fiyat olarak ait olduğu tarife grubunun % 50 fazlası alınır.
36.4.1. Sözleşmeli olup, sayacı devre dışı bırakarak kaçaksu kullanan müşterilerin son bir yıllık yeterli ve düzenli sayaçlı sarfiyatlarının ortalaması alınarak (ancak yeterli averajı bulunamadığı durumlarda geçmiş yıllara dönülür) 36.4. maddesine istinaden kaçaksu cezası hesaplanır.
29.2.İşyeri grubuna giren abonelerden özel okul, özel öğrenci yurdu, özel sağlık kurumu, genel tuvalet, konaklama tesisi, hamam, sauna, akaryakıt istasyonu, işhanı, köprü, yol ve altyapı inşaatları sayaç çapına göre 1 sayılı cetvelden 5 saatte geçen su miktarının 30 günlük süre üzerinden tabi olduğu tarifesindeki birim fiyat ile çarpılarak bulunur.
29.3. (29.2) fıkrası dışında kalan işyerleri ayda 15 m 3 su tükettiği kabul edilerek 90 günlük süre üzerinden, tabi olduğu tarifesindeki birim fiyatla çarpılarak bulunur.” hükümleri bulunmaktadır.
Somut olayda; ilk derece mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi tarafından hazırlanan ilk raporda; kaçak kullanımlarda, 2011 yılı tarifesine göre, 47. maddede belirtilen işyeri ise günlük tüketime esas miktar 0,75 m3, sanayi ise 3 m3 uygulanması gerektiğinin ifade edildiği, ek raporunda ise; önceki yönetmelik hükümlerine göre 29.3 maddesi uyarınca, ayda 15 m3 kullanım üzerinden hesaplama yapıldığı, bölge adliye mahkemesi tarafından alınan bilirkişi raporunda; ilk derece mahkemesinin hükme esas aldığı rapordaki değerlendirmenin doğru olmadığının belirtilmesine karşın ayrıntılı kaçak tahakkuk hesaplamasının yapılmadığı, kaçak kullanım miktarlarının, tahakkuk yapılması gereken tarihteki yönetmelik hükümlerine göre ayrı ayrı değerlendirilmediği anlaşılmaktadır.
Buna göre; davacı tarafından talep edilen kaçak kullanım miktarlarına yönelik, kaçak kullanım tarihleri dikkate alınarak, tahakkuk yapılması gereken tarihte yürürlükte olan yönetmelik hükümlerinin uygulanması suretiyle, davalının sorumlu olduğu kaçak su kullanım bedellerinin açık bir şekilde belirlenmesi hususunda rapor alınması ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken; yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ: Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle davalının sair temyiz itirazlarının reddine, ikinci bentte açıklanan nedenlerle temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının HMK'nın 371. maddesi uyarınca davalı yararına BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, HMK'nın 373/2. maddesi uyarınca dosyanın kararı veren bölge adliye mahkemesine gönderilmesine, 21/04/2021 tarihinde oy birliği ile karar verildi. (¤¤)