(4077 S. K. m. 4, 30) (6098 S. K. m. 233) (818 S. K. m. 198) (1086 S. K. m. 440)
Taraflar arasındaki malın ayıplı olmasından kaynaklı alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
YARGITAY KARARI
Davacı, davalı TOKİ'nin, dava dışı müteahhit ... Konut İş. Ltd. Şti.'ne inşa ettireceği “... Toplu Konut Projesi”' den orkide 1 sitesi 638 ada 1 nolu parselde C2-3 blok 53 nolu daireyi 13.7.2006 tarihli sözleşme ile satın aldığını, 8.9.2008 tarihinde teslim edildiğini, reklam, tanıtım ve broşürlerde yüksek inşaat kalitesi vaadinde bulunulduğunu ancak teslimden sonra gerek kendi konutu gerekse blok ve site ortak yerleri ile ilgili ayıp ve eksiklikler bulunduğunun ortaya çıktığını ve bu hususta davalılara ihbarlarda bulunulduğunu ileri sürerek eksik ve ayıplı işlerden dolayı ortaya çıkan bedel farkının (semen tenzili) tespit edilerek fazla hakları saklı kalarak 10.000 TL.nin sözleşme tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini istemiş, ıslah ile talebini artırmıştır.
Davalı, davacıya tam ve eksiksiz olarak dairesinin teslim edildiğini, ayıp ve eksik bulunmadığını, kaldı ki ayıp ihbar mükellefiyetinin de süresinde yerine getirilmediğini savunarak davanın reddini dilemişlerdir.
Mahkemece, bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucu; davanın kısmen kabul kısmen reddi ile; 10.385,00-TL.sının dava tarihinden itibaren işleyecek olan avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin taleplerinin reddine, karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.
1-Dava, satış esnasında sunulan projede ve tanıtımlarda belirtilen ancak bunlara uygun olarak yapılmayan veya eksik yapılan işler nedeni ile davacının satın aldığı konutta oluşan değer kaybının ödetilmesi talebine ilişkindir.
Davalılar, ayıp ve eksik bulunmadığını, ayıp ihbarının süresinde yapılmadığını bildirerek, davanın reddine karar verilmesini istemişlerdir.
Dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 4077 sayılı TKHK.’nun 4. maddesinin 2. fıkrası hükmüne göre; tüketici, malın teslimi tarihinden itibaren otuz gün içerisinde açık ayıpları satıcıya bildirmekle yükümlüdür. Tüketici bu durumda, bedel iadesini de içeren sözleşmeden dönme, malın ayıpsız misliyle değiştirilmesi veya ayıp oranında bedel indirimi ya da ücretsiz onarım isteme haklarına sahiptir. Satıcı, tüketicinin tercih ettiği bu talebi yerine getirmekle yükümlüdür.
Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun’da gizli ayıpların ne kadar sürede satıcıya ihbar edileceğine dair bir hüküm bulunmamaktadır. Öyle olunca, 4077 sayılı TKHK’nun 30. maddesi gereğince, bu kanunda hüküm bulunmayan hallerde, genel hükümlere göre uyuşmazlığın çözümü gerekli olduğundan, dava tarihinde yürürlükte bulunan 6098 Sayılı TBK.’nun bu konudaki 223. maddeye göre, (818 sayılı BK'nun 198.maddesi), alıcı, teslim aldığı malı işlerin olağan akışına göre, imkân bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp gördüğü zaman bunu satıcıya uygun süre içinde ihbar etmekle yükümlüdür. Bunu ihmal ettiği takdirde, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirme ile meydana çıkarılamayacak bir ayıp bulunması halinde, bu ayıp sonradan meydana çıkarsa, bu durumu da hemen satıcıya bildirmediği takdirde yine satılanı bu ayıp ile birlikte kabul etmiş sayılır. O halde, gizli ayıpların, dava zamanaşımı süresi içinde ve ayıp ortaya çıktıktan sonra hemen (dürüstlük kuralına uygun olan en kısa sürede), ihbar edilmesi; ayıbın açık mı, yoksa gizli mi olduğunun tayininde ise, ortalama (vasat) bir tüketicinin bilgisinin dikkate alınması, gerekmektedir.
Bu açıklamalar ışığında somut olaya bakıldığında; dava dışı ...'in dava konusu konutu 13.07.2006 tarihli sözleşme ile davalıdan satın aldığı, satın alınan konutun 08.09.2008 tarihinde ...'e teslim edildiği, ...'in 09/08/2011 tarihli devir protokolü ile taşınmazdan kaynaklı tüm haklarını davacı ...'e devrettiği ve 26/02/2013 tarihinde de eldeki bu davanın açıldığı dosya kapsamı ile sabittir.
Mahkemece bozmaya uyulmuş ve gizli ayıp olarak tespit edilen hususların teslimden itibaren ne kadar sürede ortaya çıkabileceği konusunda bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verilmiş ve bilirkişiler sundukları 27/12/2018 tarihli ek raporlarında; kök raporda gizli ayıp olarak belirtilen ayıpların ortaya çıkabileceği ve normal vasıflardaki bir tüketici tarafından fark edilebileceği süreleri belirlemişler ve spor alanları ve yürüyüş parkurlarının site sınırları dışında kalması haricindeki gizli ayıplar yönünden davacı tarafından süresinde ayıp ihbarında bulunulmadığını belirlemişlerdir.
TBK'nın 223 (BK'nun 198. maddesi) hükmü ile gizli ayıplar yönünden kendisine yüklenen “hemen ihbar” mükellefiyetini yerine getirip getirmediğini ispat yükü davacıdadır. Mahkemece; ''..tanık beyanlarının hükme esas alınması gerektiği ve davacı tarafın bilirkişi kök raporundaki gizli ayıplar yönünden ihbar külfetini zamanında yerine getirdiğini kabul etmek gerekmiştir. ..'' gerekçesiyle davacının süresinde ayıp ihbarında bulunduğu kabul edilmişse de hemen belirtmek gerekir ki ayıp ihbarı hususunda tanık beyanlarına göre karar verilmesi mümkün değildir. Davacının süresinde ayıp ihbarında bulunduğuna dair dosyaya sunduğu başka bir delil de bulunmamaktadır. Bu durumda mahkemece bilirkişi ek raporunda süresinde ayıp ihbarında bulunulmadığı tespit edilen gizli ayıplar yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken hatalı gerekçe ile süresinde ihbar edilmeyen gizli ayıplar yönünden de davanın kabulüne karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.
2-Bozma nedenine göre davalının sair temyiz itirazlarının incelenmesine bu aşamada gerek görülmemiştir.
SONUÇ: Yukarıda 1.bentte açıklanan nedenlerle davalının temyiz itirazının kabulü ile kararın davalı yararına BOZULMASINA, 2.bentte açıklanan nedenlerle davalının sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 6100 sayılı HMK'nın geçici madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK'nın 440.maddesi gereğince karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 09/02/2021 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)