(6100 S. K. m. 3, 166, 297) (1086 S. K. m. 440)
Taraflar arasındaki ana dava dosyasında devre tatil sözleşmesinin iptali ve borçlu olmadığının tespitine ve birleşen dava dosyasında sözleşmenin iptali ile borçlu olmadığının tespiti ve takibin iptaline ilişkin davanın mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kabulüne yönelik olarak verilen kararın, süresi içinde birleşen dava davalısı ... Otel İşletmeleri Turizm İnşaat Tic. A.Ş. tarafından duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine; miktar itibariyle duruşma talebinin reddiyle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Davacı, asıl dava dosyasında davalı ile yapılan devremülk satış sözleşmesinin geçerli şekilde yapılmadığından bahisle devremülk satış sözleşmesinin iptali ile ödediği bedelin iadesini talep etmiş; birleşen dava dosyasında ise davalı ile yapılan 26.01.2013 tarihli sözleşmenin feshi ile borçlu olmadığının tespiti ve 4. sayfada yer alan senetlerin iptali ile tarafına iadesine, yine hakkında vadesi gelen ödemeler için sözleşme nedeniyle başlatılan .... İcra Müdürlüğü’nün 2014/12339 Esas sayılı takibin tedbiren durdurulmasını ve dava sonunda iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
Asıl ve birleşen davada davalı ... Tur. İnş. Tic. Ltd. Şti., davanın reddini dilemiştir.
Birleşen davada davalı ...Otel İşletmeleri Turizm İnşaat Tic. A.Ş., taraflarına husumet düşmediğinden davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
Mahkemece, .... Asliye hukuk mahkemesinin 2014/508 Esas sayılı dosyası ile fiili ve hukuki irtibat bulunduğu anlaşıldığından her iki dosyanın birleştirilmesine daire verilen karar davacı tarafça temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 13. Hukuk Dairesi’nin 23.03.2017 tarih ve 2016/20380 Esas ve 2017/3642 Karar sayılı ilamı ile “...mahkemece, davanın birleştirilmesine karar verildiği tarihte Karasu 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/508 Esas sayılı dava dosyasının derdest olmadığı görülmekle mahkemece davanın esası hakkında karar verilmesi gerekirken, yargılamaya... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/508 esas sayılı dava dosyası üzerinden devam edilmesine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir...” gerekçesiyle bozulmuştur. Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde davanın kabulüne sözleşmenin iptali ile davacı tarafın borçlu olmadığının tespitine asıl ve birleşen dava yönünden karar verilmiş; hüküm birleşen davalı .... Otel İşletmeleri Turizm İnşaat Tic. A.Ş. tarafından temyiz edilmiştir.
1- Davacı, devremülk sözleşmesinin iptali ile geçersiz sözleşme nedeniyle ödediği bedellerin iadesi istemine ilişkin dava açmış olup bu davanın açılmasından sonra 2016/85 esas sayılı dava ile de asıl dosya ile bağlantısı olan davalı ...Otel İşletmeleri Turizm İnşaat Tic. A.Ş. ve Şifa Tur Organizasyon Tur. İnş. Tic. A.Ş.’ye karşı devremülk sözleşmesinin feshi ile borçlu olmadığının tespiti ve 4. sayfada yer alan senetlerin iptali ile tarafına iadesi, hakkında sözleşme nedeniyle başlatılan .... İcra Müdürlüğü’nün 2014/12339 Esas sayılı takibin iptali istemiyle dava açmış ve dosyaların birleştirilmesine karar verilmiştir.
HMK'nın 166 ncı maddesine göre, ayrı ayrı açılmış davaların aralarında bağlantı bulunmaları koşulu ile birleştirilerek bakılabilmeleri mümkündür. Ancak, birleştirme kararı, taraflar arasındaki uyuşmazlığı esastan çözümleyen bir karar değildir. Bu karar, sadece birleştirilen davaların tahkikat safhalarının müşterek cereyan etmesi sonucunu doğurmaktadır. Diğer bir anlatımla, asıl ve birleşen davalar birbirinden bağımsız davalardır. Bu nedenle, asıl ve birleşen davaların ayrı ayrı karara bağlanması gerekmektedir. Öyle ki, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 297. maddesinin son fıkrası ile "Hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir." hükmü düzenlenmiştir. Davaların birleştirilmesi durumunda da, asıl ve birleşen davaların birbirinden bağımsız, müstakil davalar olması nedeniyle, hüküm kısmında her bir dava hakkında o davaya ilişkin vekalet ücretleri ve mahkeme masraflarıyla birlikte ayrı ayrı hüküm kurulması zorunludur. Somut olayda mahkemece asıl ve birleşen dava yönünden HMK’nın 297 ve devamı maddelerinde belirtilen şekilde ayrı ayrı hüküm kurulmamış olması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.
Ayrıca HMK’nın “hükmün kapsamı” başlığını taşıyan 297/b beninde tarafların ve davaya katılanların kimlikleri ile T.C. kimlik numarası, varsa kanuni temsilcileri ve vekillerinin ad soyadları ile adreslerinin de kararda yer alması gerektiği düzenlenmiştir. Mahkemece, gerekçeli karar başlığında birleşen dosya taraflarının da adına, adresine ve vekil bilgilerine yer verilmemesi de doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.
2-Bozma nedenine göre bu aşamada birleşen davalı ... Otel İşletmeleri Turizm İnşaat Tic. A.Ş.’nin temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.
SONUÇ: Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenle hükmün BOZULMASINA, ikinci bentte açıklanan nedenle birleşen davalı ... Otel İşletmeleri Turizm İnşaat Tic. A.Ş.’nin temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden ... Otel İşletmeleri Turizm İnşaat Tic. A.Ş.’e iadesine, 6100 sayılı HMK'nın geçici madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK'nın 440.maddesi gereğince karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 31/03/2021 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)