(854 S. K. m. 1, 46)
Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.
YARGITAY KARARI
Davacı; davalının kendilerine ait ... Bayraklı Gas Master isimli gemide usta gemici olarak çalıştığını, geminin 22.10.2012 tarihinde Filipin/Leyte limanına yanaştığını, ancak davalının da içinde bulunduğu dört kişinin iş yavaşlatma ve aksatma eyleminde bulunarak tahliye işlemine katılmadıklarını, can ve mal güvenliğini tehlikeye soktuklarını, yapılan sözlü görüşmelerde toplam yedi kişinin işi bıraktıklarını ve çalışmadıklarını beyan ettiklerini, bu kişilerin diğer personelleri de tehdit ettiklerini, başka bir mağduriyet yaşanmaması için davalının hesabına 7.040,00 USD ödeme yapılmak zorunda kaldıklarını, davalının haksız şekilde zenginleştiğini ileri sürerek, 7.040,00 USD’nin yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Davalı, davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile 5.360,8 USD'nin fiili ödeme günündeki Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankasının dolara uyguladığı satış fiyatı kuru üzerinden Türk Lirası karşılığının, fiili ödeme günündeki Merkez Bankasının Dolar için belirlediği faiz belirlenerek davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin talebinin reddine karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.
Dava, yabancı bayrak taşıyan gemide iş akdiyle çalışan davalıya sebepsiz olarak ödenen bedelin tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece, davalının çalıştığı günler için toplam 1.679,2 USD işçi alacağının bulunduğu, davacı tarafından ödenen meblağ düşüldükten sonra davacının davalıdan 5.360,8 USD alacağının olduğu gerekçesiyle Denizcilik İhtisas Mahkemesi sıfatıyla davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
854 sayılı Deniz İş Kanunu'nun 1. maddesine göre denizlerde göllerde ve akarsularda Türk bayrağını taşıyan yüz veya daha yukarı grostonilatoluk gemilerde bir hizmet akti ile çalışan gemi adamları ve bunların işverenleri hakkında bu kanun uygulanır. Diğer bir deyişle Deniz İş Kanunu kapsamında olmanın ön koşulu hizmet akti ile çalışılan geminin Türk bayrağı taşımasıdır. Anılan Kanun'un 46. maddesine göre “Bu kanun (Deniz İş Kanunu) kapsamına giren gemi adamlarıyla bunların işveren veya işveren vekilleri arasında bu kanundan veya hizmet akdinden doğan davalar hakkında, 5521 sayılı Kanun hükümleri uygulanır." Davalının yabancı bayraklı gemide çalıştığı gözetildiğinde, yukarıda yapılan açıklamalar ışığında işçilik alacaklarının belirlenmesinde 6098 Sayılı TBK.’nun veya (818 sayılı Borçlar Kanunu) uygulanması gerekmektedir.
Denizcilik İhtisas Mahkemesi'nin görev alanın tayininde ise davanın değeri önemli olmayıp, Denizcilik İhtisas Mahkemesi’nin görevi, deniz ticareti ve deniz sigortalarına ilişkin ihtilaflara bakmakla sınırlıdır. Oysa taraflar arasındaki ihtilaf Deniz ticaretinden değil hizmet sözleşmesinden kaynaklanmakta olu, temel ilişki hizmet akdine dayanmaktadır. Somut olayda, dava tarihinde, genel mahkemeler görevli olduğundan, Denizcilik İhtisas Mahkemesi sıfatıyla davaya bakan mahkemece, açıklanan düzenleme gereğince, genel mahkeme olarak davanın esasının çözümlenmesi gerekirken, davaya Denizcilik İhtisas Mahkemesi sıfatıyla bakılması doğru olmamıştır. Mahkemece, açıklanan hususlar göz ardı edilerek yanılgılı değerlendirmeyle yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.
2-Bozma nedenine göre, davalının temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, 2. bentte açıklanan nedenlerle davalının temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, 29,20 TL temyiz harcının istek halinde iadesine, 6100 sayılı HMK'nın Geçici Madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK'nın 440. maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 07/10/2020 gününde oybirliği ile karar verildi.(¤¤)