(6100 S. K. m. 363) (4721 S. K. m. 28, 55, 605, 606)
Dava: Taraflar arasındaki tüketici hakem heyeti kararına itiraz davasının mahkemece yapılan yargılaması neticesinde davanın konusuz kaldığı anlaşıldığından konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, dair kesin olarak verilen hükmün Adalet Bakanlığınca kanun yararına bozulması istenilmekle; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
YARGITAY KARARI
Karar: Davacı, davalı ...'nın tüketici hakem heyetine başvurduğunu, müracaatında ... Telekom İl Müdürlüğü’nden ... nolu hattı üzerine ... model cep telefonu aldığını, bu telefonun arızalı olması nedeniyle ... tarafından yetkili servise gönderildiğini, arızanın giderilip kendisine teslim edildiğini, ancak telefonun yeniden arızalandığını ileri sürerek telefonun yenisi ile değişimini talep ettiğini, davalının 10/10/2017 tarihli başvurusu üzerine ... Tüketici Hakem Heyeti Başkanlığınca 23/11/2017 tarih ve ... sayılı kararı ile başvurunun kabulüne karar verildiğini, ancak davacının üretici değil ürünün satışına aracılık eden taraf olduğunu, garanti şartlarının genel kapsamında üründe herhangi bir arıza olduğu takdirde onarım veya değişimin ancak üretici veya üreticinin yetkili servisince gerçekleştirilmekte olduğunu, dolayısıyla davacıya husumet yöneltilmesinin hukuken mümkün olmadığını belirterek davanın kabulü ile ... Tüketici Hakem Heyeti Başkanlığı’nın 23/11/2017 tarih ve ... sayılı kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı, almış olduğu cep telefonunun arızalı olması nedeniyle davacı tarafından mağdur edildiğini, ödemeleri davacıya yapmakta olduğunu, üretici firmaya herhangi bir ödeme yapmadığını, bu nedenle davacının bu sorumluluktan kaçamayacağını, davacıya husumet yöneltilebileceğini savunarak davanın reddini dilemiştir.
Mahkemece, yargılama devam ederken davalı ...'nın öldüğü, davanın konusunun malvarlığı haklarına ilişkin olduğu, dava sonunda verilecek hükmün davalı ...'nın terekesi üzerinde olumlu veya olumsuz herhangi bir etki yaratmadığı gerekçesiyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Adalet Bakanlığının 15/03/2021 tarihli yazısında; davaya konu isteğin malvarlığına ilişkin olup, mirasçıların malvarlığını etkilediği, bu itibarla mirası reddetmeyen, mecburi dava arkadaşları olan davalı mirasçılarının davada yer almaları sağlanarak, davanın esası hakkında hüküm verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı bulunduğu ileri sürülerek; kararın, 6100 sayılı HMK’nın 363 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca kanun yararına bozulması talep edilmiştir.
Uyuşmazlık; davacının davalı murisin cep telefonu değişimine dair verilen tüketici hakem heyetinin kararının iptali istemine ilişkindir. Dava dosyası incelendiğinde; davalının yargılama sırasında ölümü halinde davanın davalı mirasçılara karşı devam edip edemeyeceği konusunda ihtilaf bulunmaktadır.
TMK.nun 28.maddesinde gerçek kişinin ölümüyle medeni haklardan yararlanma hakkı sona ereceği düzenlenmiş olup buna bağlı olarak da taraf ehliyetinin sona ereceği bildirilmiştir. Vekalet ilişkisi ölüm ile son bulur. Bu nedenle davaya ölen tarafa karşı ve onun tarafından devam edilmesine imkan yoktur. Yalnız öleni ilgilendiren, yani mirasçılarına geçmeyen davalar, tarafın ölümü ile konusuz kalır. Bu davalara ölen tarafın mirasçılarına karşı veya mirasçıları tarafından devam edilmesine imkan yoktur. Yalnız ölen tarafı ilgilendirmeyen, yani mirasçıları da ilgilendiren, mirasçıların malvarlığı haklarını etkileyen davalar tarafın ölümü ile konusuz kalmaz. Bu davalara ölen tarafın mirasçılarına karşı veya mirasçıları tarafından devam edilir. Mirasçıları ilgilendiren davalar, ölen tarafın mirasçılarına geçen alacakları; hakları ve mallarına ilişkin davalardır. Bu halde, ölen tarafın mirasçıları, davayı mecburi dava arkadaşı olarak hep birlikte takip ederler. Dava devam ederken davacı ölürse, davacının mirasçıları, davayı mecburi dava arkadaşı olarak hep birlikte takip ederler. Davalı ölürse davayı davalının mirasçılarının hepsine karşı birlikte devam ettirilir. ...nun 55. Maddesinde taraflardan birinin ölümü halinde, mirasçılar mirası kabul veya reddetmemişse, bu hususta kanunda belirlenen süreler geçinceye kadar davanın erteleneceği, bununla beraber hakimin, gecikmesinde sakınca bulunan hallerde, talep üzerine davayı takip için kayyım atanmasına karar verebileceği düzenlenmiştir. TMK.nun 605. maddesinin birinci paragrafı gereğince yasal ve atanmış mirasçıların mirası TMK.nun 606. maddesi gereğince üç ay içinde reddedebilecekleri, bu üç aylık sürecin hak düşürücü süre olduğu, bu sürenin miras bırakanın ölümünü öğrendikleri tarihte başlayacağı, atanmış mirasçıların miras bırakanın tasarrufunun kendilerine resmen bildirildiği tarihten işlemeye başlayacağı düzenlenmiştir.
Somut olayda hakem heyetine itiraz davası 26.12.2017 tarihinde açılmış ve dava devam ederken 22.09.2018 tarihinde davalının öldüğü sunulan mirasçılık belgesinden anlaşılmaktadır. Mirasçılık belgesinde yer alan mirasçıları davaya dahil edilmiş ve taraflarına usulüne uygun tebligat yapılmıştır. Dahili davalı ... 15.01.2010 tarihli duruşmaya katılarak “... Tüketici Hakem heyetine yapmış olduğumuz başvuru kabul edilmiş olduğu halde yeniden yargılama süreci başlayarak kazanmış olduğumuz hakkımız bize verilmeyerek mağdur edildik. Bu telefonun parasını halen ödemekteyim. Mağduriyetimizin giderilerek davanın reddini talep ederiz...” şeklinde beyanda bulunmuş olup, diğer dahili davalıların da yasal süre içerinde mirası reddettiğine dair dosyada bilgi ve belge yer almamaktadır.
Bu durumda murisin malvarlığına dair bir hakka ilişkin olan istem konusunda davalı mirasçılara husumet düşmektedir.
Hal böyle olunca, mahkemece; murisin malvarlığına dair hakka ilişkin olan talep konusunda yasal süre içinde mirası reddetmediği anlaşılan dahili davalı mirasçılara karşı yargılamaya devam edilerek işin esası hakkında hüküm kurulması gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile davada karar verilmesine yer olmadığına, karar verilmiş olması doğru görülmediğinden, Adalet Bakanlığının bu yöne ilişen kanun yararına temyiz talebinin kabulü gerekir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle Adalet Bakanlığının HMK'nın 363 üncü maddesinin birinci fıkrasına dayalı kanun yararına temyiz talebinin kabulü ile kararın sonuca etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA, aynı maddenin üçüncü fıkrası uyarınca gereği yapılmak üzere bozma kararının bir örneğinin ve dava dosyasının Adalet Bakanlığına gönderilmesine, 15/11/2021 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)