Basın yoluyla hakaret suçundan şüpheli ... hakkında yapılan soruşturma evresi sonunda, ... Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 25/12/2012 tarihli ve 2012/1733 soruşturma, 2012/958 sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair karara yapılan itirazın kabulü ile, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kaldırılmasına dair, mercii ... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 30/01/2013 tarihli ve 2013/140 değişik iş sayılı kararının, Adalet Bakanlığı tarafından yasa yararına bozulmasının istenilmesi üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 06/05/2013 gün ve 142589 sayılı istem yazısıyla, Dairemize gönderilen dava dosyası incelendi.
İstem yazısında; “(05/07/2012 tarih ve 28344 sayılı Resmî Gazete de yayımlanan, 02/07/2012 tarih ve 6352 sayılı Kanun'un 77. maddesi ile değiştirilmeden önceki şekliyle) 5187 sayılı Basın Kanunu'nun 26/1. maddesinde basılmış eserler yoluyla işlenen veya bu kanunda öngörülen diğer suçlarla ilgili ceza davalarının günlük süreli yayınlar yönünden iki ay, diğer basılmış eserler yönünden dört ay içinde açılması gerektiği belirtilmiştir. Kanun'da belirtilen bu hak düşürücü dava açma süresinin başlangıcı kural olarak ikinci fıkra gereği eserin Cumhuriyet Başsavcılığına teslim edildiği tarih, teslim edilmemişse öğrenildiği tarihtir. Aynı Kanun'un 10. maddesi uyarınca, basımcı, bastığı her türlü yayının imzalı iki nüshasını, dağıtım veya yayımın yapıldığı gün, mahallin Cumhuriyet başsavcılığına teslim etmekle yükümlüdür. Fakat aynı maddenin 5. fıkrasında; kovuşturulması şikâyete bağlı suçlarda dava açma sürelerinin, suç için kanunun öngördüğü dava zamanaşımı süresini aşmamak şartıyla, suçun işlendiğinin öğrenildiği tarihte başlayacağı hükme bağlanmıştır. Kanun'da dava açma süresinin başlangıcı yönünden şikâyete tâbi suçlarla diğer suçlar arasında bir ayrım yapılmış, kamu adına kovuşturulması gerekli suçlar yönünden sürenin başlangıcı bakımından 26/2. maddedeki kural kabul edilmiş, 26. maddenin 3. fıkrasında sorumlu müdür ve bağlı olduğu yetkili hakkındaki beraat kararının kesinleştiği tarihin, 4. fıkrasında ise sorumlu müdürün eserin sahibini bildirmesi hâlinde eser sahibi aleyhine açılacak davada bildirim tarihinin süre başlangıcı olacağı düzenlenmiştir.
Dosyada, yakınan vekilince verilen 30/04/2012 havale tarihli dilekçe ile, suç tarihinde ... Kaymakamı olarak görevli yakınana görevi nedeniyle hakaret edildiği iddiasıyla şikâyetçi olunduğu, 5237 sayılı Kanun'un 125/3, 131/1. maddeleri uyarınca şüphelinin işlediği iddia edilen suç kamu adına kovuşturulması gerekli olan suçlardan olduğu cihetle, itirazı inceleyen merciin, 5187 sayılı Kanun'un 26/2. maddesi gereği, dava açma süresinin başlangıcını saptamak amacıyla, günlük gazete olan suça konu yayının Kanun'un 10. madde uyarınca Cumhuriyet Başsavcılığına teslim edilmiş olup olmadığını araştırıp, teslim edilmişse bu tarihi dava açma süresinin başlangıcı için esas alması gerektiği, basımcının 26/02/2010 tarihli gazete nüshasını usulünce teslim edip etmediğinin anlaşılmaması, Cumhuriyet Başsavcılığının bu suçu daha önce öğrendiğine ilişkin bir kanıt bulunamaması karşısında, suçun 23/10/2012 tarihinde savcılığa ulaşan ... ait talimat evrakı ile öğrenilmiş olduğu, iki aylık dava açma süresinin dolduğu gözetilmeden itirazın reddi yerine kabulüne karar verilmesinde isabet görülmemiştir.” denilmektedir TÜRK MİLLETİ ADINA
I-Olay:
Müşteki ... vekilinin ... Cumhuriyet Başsavcılığına vermiş olduğu 30.04.2012 tarihli şikayet dilekçesinde, Hürseda haber isimli internet sitesinde yapılan bir haberde, müvekkilinin ... Kaymakamlığı yaptığı dönemdeki işlemleri nedeniyle hakaret edildiğinin bildirilmesi üzerine, ... Cumhuriyet Başsavcılığınca yapılan soruşturmada, suça konu haberin şüpheli ... isimli kişi ile yapılan röportaj olduğu, bu haberin ilk kez Doğru Haber isimli gazetede şüpheliler Bilal Varol ve ... tarafından 26.02.2010 tarihinde yayımlandığının belirlenmesi üzerine, haberi gazetede yayımlayan Bilal Varol ve ... isimli kişilerin kimlik bilgileri ile suça konu gazetenin savcılığa hangi tarihte teslim edildiğinin araştırıldığı, ilgili gazete tarafından şüpheli ... ’un kimlik bilgilerinin verildiği ancak şüpheli ...’in gönüllü muhabirlik yaparken işten ayrılmış olması nedeniyle kimlik bilgilerinin bulunmadığının bildirildiği, soruşturma sonucunda ... Cumhuriyet Başsavcılığınca şüpheliler ... ve ... hakkında kamu davasının açılmasının ertelenmesine, kimlik bilgileri tespit edilemeyen şüpheli ... hakkında ise, 2 aylık hak düşürücü sürenin dolmuş olması nedeniyle 25.12.2012 tarihinde takipsizlik kararı verildiği, müşteki vekilinin karara itirazı üzerine, ... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 30/01/2013 tarihli kararı ile, eylemin şikayete bağlı suçlardan olması nedeniyle dava açma süresinin iki ay değil, fiilin öğrenilmesinden itibaren altı ay olduğu gerekçesiyle takipsizlik kararının kaldırıldığı, kesin olan bu karara karşı kanun yararına bozma yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.
II- Kanun Yararına Bozma İstemine İlişkin Uyuşmazlığın Kapsamı:
Basılmış eser yoluyla işlenen kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret suçunda, hak düşürücü nitelikte bulunan dava açma süresinin belirlenmesine ilişkindir.
III- Hukuksal Değerlendirme:
5187 sayılı Basın Kanunu’nun, 05/07/2012 tarihinde yürürlüğe giren 6352 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten önceki “Dava açma süreleri” başlıklı 26. maddesinde;
“Basılmış eserler yoluyla işlenen veya bu Kanunda öngörülen diğer suçlarla ilgili ceza davalarının, günlük süreli yayınlar yönünden iki ay, diğer basılmış eserler yönünden dört ay içinde açılması zorunludur.
Bu süreler basılmış eserlerin Cumhuriyet Başsavcılığına teslim edildiği tarihten başlar. Basılmış eserlerin Cumhuriyet Başsavcılığına teslim edilmemesi halinde yukarıdaki sürelerin başlama tarihi, suçu oluşturan fiilin Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından öğrenildiği tarihtir. Ancak bu süreler, Türk Ceza Kanununun dava zamanaşımına ilişkin maddesinde öngörülen süreleri aşamaz.
…… Kovuşturulması şikayete bağlı suçlarda dava açma süreleri, suç için kanunun öngördüğü dava zamanaşımı süresini aşmamak şartıyla, suçun işlendiğinin öğrenildiği tarihten başlar.” hükümlerine yer verilmiştir.
Maddedeki açık düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere basılmış eserler yoluyla işlenen veya anılan Kanunda öngörülen diğer suçlarla ilgili ceza davalarının belli sürelerde açılması zorunludur. Bu süreler hak düşürücü niteliktedir. 6352 sayılı Kanunun 77. maddesiyle yapılan
değişiklikten sonra, maddedeki iki ay olan süre dört ay, dört ay olan süre ise, altı ay olarak değiştirilmiştir.
Suç tarihinde yürürlükte bulunan ve şüphelinin lehine olan önceki süreler dikkate alındığında, günlük süreli yayınlar yönünden iki ay, diğer basılmış eserler yönünden ise dört ay içinde ceza davalarının açılması gerekmektedir. Maddenin ikinci fıkrasında belirtildiği üzere birinci fıkrada düzenlenmiş olan süreler, basılmış eserlerin Cumhuriyet Başsavcılığına teslim edildiği, teslim edilmemesi halinde ise suçu oluşturan eylemin Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından öğrenildiği tarihten başlayacaktır.
Kovuşturulması şikayete bağlı suçlarda ise dava açma süreleri, suç için kanunun öngördüğü dava zamanaşımı süresini aşmamak şartıyla, suçun işlendiğinin öğrenildiği tarihten başlayacaktır.
İnceleme konusu somut olayda, şüpheli ...’e isnat edilen eylem kamu görevlisine karşı görevinden dolayı hakaret suçu olup, TCK’nın 131. maddesine göre kovuşturması şikayete bağlı değildir. Suça konu haberin günlük süreli yayın olan Doğru haber isimli gazetede 26.02.2010 tarihinde yayımlandığı ancak savcılığa teslim edildiği dosya içeriğinden anlaşılamadığından, suç oluşturan fiilin ... Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından öğrenildiği 23/10/2012 tarihinin, Basın Yasasının 26. maddesinde belirtilen sürenin başlangıcı olarak kabulü gerekmektedir. Bu durumda şüpheli hakkındaki ceza davasının iki aylık sürede açılmış olması zorunludur.
Ancak kimlik bilgileri tespit edilemeyen şüpheliyle ilgili soruşturma devam ederken, iki aylık hak düşürücü sürenin dolmuş olması nedeniyle, 25.12.2012 tarihinde takipsizlik kararı verilmiştir. Takipsizlik kararını itiraz üzerine inceleyen ... Ağır Ceza Mahkemesince, muhakeme şartı olan hak düşürücü sürenin geçmiş olması nedeniyle itirazın reddine karar verilmesi gerekirken, kovuşturması şikayete bağlı olmayan suçta, eylemin şikayete bağlı olduğu belirtilip, altı aylık şikayet süresinin geçmediği gerekçesiyle itirazın kabulüne karar verilmesi hukuka aykırıdır.
IV- Sonuç ve Karar:
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’nın, Kanun yararına bozma isteği doğrultusunda düzenlediği tebliğnamedeki düşünce yerinde görüldüğünden,
1- ... Ağır Ceza Mahkemesinin 30/01/2013 tarihli ve 2013/140 değişik iş sayılı kararının, 5271 sayılı CMK’nın 309. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
2- Aynı yasa maddesinin 4-a fıkrası gereğince, sonraki işlemlerin mahallinde tamamlanmasına, 17.04.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy