Tehdit ve hakaret suçlarından sanık ... hakkında yapılan yargılama sırasında mahkemenin yetkisizliğine, dosyanın ... Sulh Ceza Mahkemesine gönderilmesine dair,... Sulh Ceza Mahkemesinin 19/02/2013 tarihli ve 2013/155-171 sayılı kararına yönelik itirazın reddine ilişkin, ... Asliye Ceza Mahkemesinin 19/03/2013 tarihli ve 2013/65 değişik iş sayılı kararının, Adalet Bakanlığı tarafından kanun yararına bozulmasının istenilmesi üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 23/05/2013 gün ve 171295 sayılı istem yazısıyla, Dairemize gönderilen dava dosyası incelendi.
İstem yazısında; “Dosya kapsamına göre, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 161/6. maddesinde yer alan "Ağır cezayı gerektiren suçüstü hâllerinde, bu Kanunun hükümleri uygulanmak koşuluyla, vali ve kaymakamların kişisel suçlarından dolayı haklarında genel hükümlere göre soruşturma yapılması kaymakamların mensup oldukları il ve valilerin bulundukları ile en yakın il Cumhuriyet başsavcısına aittir. Bu suçlarda kovuşturma yapmaya, soruşturmanın yapıldığı yerin görevli mahkemesi yetkilidir." hükmü gereği vali ve kaymakamların kişisel suçlarından dolayı haklarında genel hükümlere göre yapılacak soruşturmanın, kaymakamların mensup oldukları il ve valilerin bulundukları il'e en yakın il Cumhuriyet savcısı tarafından bizzat yapılacağı, kovuşturmanın da aynı yerdeki görevli mahkemede yapılması gerektiği, adı geçenlerin kişisel suçları ağır cezalık ise ve suçüstü olarak işlenmişse o zaman kanunun genel hükümlerinin uygulanacağı, bu istisna hükmün uygulanamayacağı gözetilmeden, itirazın kabulü yerine reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.” denilmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
I-Olay:
Tehdit ve hakaret suçlarından sanık ... hakkında yapılan yargılama sonucunda,... Sulh Ceza Mahkemesinin 19/02/2013 tarihli kararıyla, kaymakam olan sanığın kişisel suç niteliğindeki eylemi ağır cezalık suçlardan olmadığından, mahkemenin yetkisizliğine, dosyanın suçun işlendiği yer olan ... Sulh Ceza Mahkemesine gönderilmesine karar verildiği, sanık müdafii ve o yer Cumhuriyet savcısının yetkisizlik kararına itirazı üzerine, merci ... Asliye Ceza Mahkemesinin 19/03/2013 tarihli kararıyla itirazın reddine karar verildiği, kesin olan bu karara karşı Kanun yararına bozma yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.
II- Kanun Yararına Bozma İstemine İlişkin Uyuşmazlığın Kapsamı:
Kaymakam olan sanığın kişisel suç niteliğindeki eyleminde kovuşturma yerinin belirlenmesine ilişkindir.
III- Hukuksal Değerlendirme:
CMK'nın 161/6. maddesinde “Ağır cezayı gerektiren suçüstü hâllerinde, bu Kanunun hükümleri uygulanmak koşuluyla, vali ve kaymakamların kişisel suçlarından dolayı haklarında genel hükümlere göre soruşturma yapılması kaymakamların mensup oldukları il ve valilerin bulundukları ile en yakın il Cumhuriyet başsavcısına aittir. Bu suçlarda kovuşturma yapmaya, soruşturmanın yapıldığı yerin görevli mahkemesi yetkilidir.” hükümlerine yer verilmiştir.
Vali ve kaymakamların kişisel suçlarıyla ilgili CMK'nın 161/6. maddesi uyarınca, soruşturma kural olarak genel hükümlere göre yapılacaktır. Ancak bu madde ile soruşturma ve kovuşturma yeri bakımından CMK'daki genel uygulamaya bir istisna getirilmiş olup, soruşturma; kaymakamların mensup oldukları il, valilerin ise bulundukları ile en yakın il C. Başsavcısı tarafından yapılacaktır. Kovuşturma da soruşturma yapılan yer mahkemesinde yürütülecektir. Kanun koyucu bir halde soruşturma ve kovuşturma yerine özgü bu istisnadan vazgeçmiştir. O da suçun ağır cezalık olmasıdır. Başka bir anlatımla suç ağır cezayı gerektiren suçüstü halinde ise yine genel hükümler çerçevesinde suç yerinde soruşturulup dava açılacak, ağır cezalık suçlardan değil ise genel hükümler uyarınca ve fakat 161/6. maddede belirtildiği üzere mensup olunan il ve en yakın il kuralı uygulanacaktır.
Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde;
Suç tarihinde...Kaymakamı olan sanığın işlediği iddia olunan kişisel suç niteliğindeki telefonla hakaret ve tehdit suçlarında, suç yerinin mağdurun bulunduğu ... olmasına karşın, CMK'nın 161/6. maddesinde yetki yönünden özel bir düzenleme olması nedeniyle, kovuşturma işlemlerinin kaymakamın il olarak mensup olduğu ve soruşturmanın yapıldığı ...'da yürütülmesi gerektiği anlaşıldığından, yasal olmayan gerekçeyle yetkisizlik kararı verilmesi hukuka aykırıdır.
IV- Sonuç ve Karar:
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’nın, Kanun yararına bozma isteği doğrultusunda düzenlediği tebliğnamedeki düşünce yerinde görüldüğünden,
1-... Asliye Ceza Mahkemesinin 19/03/2013 tarih ve 2013/65 değişik iş sayılı kararının, 5271 sayılı CMK’nın 309. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
2-Aynı Kanun maddesinin 4-a fıkrası gereğince, sonraki işlemlerin mahallinde tamamlanmasına, 01.10.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.