Tebliğname No : KYB - 2015/243375
Tehdit suçundan sanık E.. Y..'ın, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 106/1. cümle, 29/1 ve 62/1. maddeleri uyarınca 3 ay 22 gün cezası ile cezalandırılmasına, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 231. maddesi uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına, sanığın 5 yıl süre ile denetime tâbi tutulmasına dair, Burdur 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 11/12/2014 tarihli ve 2014/663 esas. 2014/652 sayılı kararına karşı, sanık tarafından yapılan itirazın kabulü ile hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının kaldırılmasına ilişkin Burdur Ağır Ceza Mahkemesinin 03/02/2015 tarihli ve 2015/65 sayılı kararının, Adalet Bakanlığı tarafından kanun yararına bozulmasının istenilmesi üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 03/07/2015 gün ve 243375 sayılı istem yazısıyla Dairemize gönderilen dava dosyası incelendi.
İstem yazısında; “Burdur Ağır Ceza Mahkemesince, sanık hakkında daha önce başka mahkemelerce verilmiş hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararları bulunduğu gerekçesiyle itirazın kabulü ile hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının kaldırılmasına karar verilmiş ise de, suç tarihinin 05/01/2014 olduğu, 5271 sayılı Kanun'un 231/8. maddesine 6545 sayılı Türk Ceza Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 72. maddesi ile eklenen "Denetim süresi içinde, kişi hakkında kasıtlı bir suç nedeniyle bir daha hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilemez" hükmünün 28/06/2014 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girdiği, her ne kadar hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin kanun hükmü 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nda yer alsa da, mahiyeti ve sonuçları itibariyle maddi ceza hukukuna ilişkin olduğu ve lehe-aleyhe kanun değerlendirmesi yapılmasını gerektirdiği cihetle, merci tarafından bu husus gözetilerek itirazın reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçeyle kabulüne karar verilmesinde isabet görülmemiştir.” denilmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
I-Olay:
Tehdit suçundan sanık E.. Y.. hakkında yapılan yargılama sonucunda, Burdur 3.Asliye Ceza Mahkemesinin 11/12/2014 tarihli kararıyla, hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilerek hükmün açıklanmasının geri bırakıldığı, sanığın karara itirazı üzerine, Burdur Ağır Ceza Mahkemesince, sanığın adli sicil kaydında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair kararlar bulunduğu gerekçesiyle, itiraz yerinde görülerek hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının kaldırıldığı, kesin olan bu karara karşı kanun yararına bozma yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.
II- Kanun Yararına Bozma İstemine İlişkin Uyuşmazlığın Kapsamı:
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararını itiraz üzerine inceleyerek kaldıran merci kararının, hukuka uygun olup olmadığının belirlenmesine ilişkindir.
III- Hukuksal Değerlendirme:
5271 sayılı CMK’nın 231. maddesinde düzenlenen “hükmün açıklanmasının geri bırakılması” müessesesinin uygulanabilmesi için öncelikle,
- Sanık hakkında kurulan mahkûmiyet hükmünde, hükmolunan cezanın iki yıl veya daha az süreli hapis veya adli para cezasından ibaret olması,
- Suçun CMK’nın 231. maddesinin 14. fıkrasında yazılı suçlardan olmaması,
- Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış bulunması,
- Sanığın hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına itirazının bulunmaması,
- Suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın, aynen iade, suçtan önceki hale getirme veya tamamen giderilmesine ilişkin koşulların birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir.
Anılan bu objektif koşulların gerçekleşmesi ile birlikte ayrıca “Mahkemece, sanığın kişilik özellikleri ile duruşmadaki tutum ve davranışları göz önünde bulundurularak yeniden suç işlemeyeceği hususunda kanaate varılmasına” ilişkin takdire dayalı subjektif koşulun da gerçekleşmesi halinde “hükmün açıklanmasının geri bırakılması” müessesesinin uygulanması olanağı bulunmaktadır.
18/06/2014 kabul tarihli 6545 sayılı Kanun’un 72. maddesiyle CMK’nın 231/8. maddesine eklenen cümlede, “Denetim süresi içinde, kişi hakkında kasıtlı bir suç nedeniyle bir daha hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilemez.” hükmü düzenlenmiş ise de, suç tarihi itibariyle bu hükmün yürürlükte olmadığı, anlaşılmıştır.
Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 16/02/2010 tarih ve 4/253-28 sayılı kararında da belirtildiği üzere, sanık hakkında kurulan mahkûmiyet hükmünün hukuki bir sonuç doğurmamasını ifade eden ve doğurduğu sonuçlar itibariyle karma bir özelliğe sahip bulunan hükmün açıklanmasının geri bırakılması kurumu, denetim süresi içinde kasten yeni bir suçun işlenmemesi ve yükümlülüklere uygun davranılması halinde, geri bırakılan hükmün ortadan kaldırılarak kamu davasının 5271 sayılı CYY’nın 223. maddesi uyarınca düşürülmesi sonucunu doğurduğundan, bu niteliğiyle sanık ile devlet arasındaki cezai nitelikteki ilişkiyi sona erdiren düşme nedenlerinden birisini oluşturmaktadır.
Ancak kurulan hükmün sanık hakkında hukuksal bir sonuç doğurmamasını ifade eden hükmün açıklanmasının geri bırakılması kurumu, davayı sonuçlandıran ve uyuşmazlığı çözen bir “hüküm” değildir. Bunun sonucu olarak, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin kararlar, CMK’nın 223. maddesinde sayılan hükümlerden olmadığından, bu kararların CMK’nın 231/6-a bendinde belirtilen kasıtlı suçtan mahkumiyet olarak kabul edilme imkanı bulunmamaktadır.
Bununla birlikte bu ilamlar subjektif koşulun kişilik boyutu itibariyle değerlendirilmesinde mahkemece gözönünde bulundurulabilecektir. Yüzyüzelik ilkesi çerçevesinde yargılama yapan ilk derece mahkemesinin, subjektif koşulun değerlendirilmesi bağlamında, sanığın kişilik özelliklerini olumlu veya olumsuz bularak vardığı sonuç, takdire ilişkin olduğundan itiraz merciince denetlenemeyecektir.
İnceleme konusu somut olayda; Burdur Ağır Ceza Mahkemesince hükmün açıklanmasının geri bırakılması kurumunun uygulanmasına engel olarak kabul edilen ilamların, Zonguldak Ereğli 2. Asliye Ceza Mahkemesince ve Zonguldak 1. Sulh Ceza Mahkemesince verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin kararlar olduğu, bu kararlar, davayı sonuçlandıran ve uyuşmazlığı çözen bir “hüküm” niteliğinde bulunmadığından, CMK’nın 231/6-a bendinde belirtilen kasıtlı suçtan mahkumiyet olarak kabul edilemeyeceği, öte yandan suçun işlendiği tarihten sonra CMK’nın 231/8. madde ve fıkrasına 6545 sayılı Kanun’un 72. maddesiyle eklenen cümlede getirilen “ikinci kez uygulama yasağı”nın somut olayda uygulanamayacağı anlaşıldığından, itiraz merciince hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına yapılan itirazın reddine karar verilmesi gerekirken, yasal olmayan gerekçe ile itirazın kabulüne karar verilmesi hukuka aykırıdır.
IV- Sonuç ve Karar:
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteği doğrultusunda düzenlediği tebliğnamedeki düşünce yerinde görüldüğünden,
1-Burdur Ağır Ceza Mahkemesinin 03/02/2015 tarihli ve 2015/65 değişik iş sayılı kararının, CMK’nın 309. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
2-Aynı Kanun maddesinin 4-a fıkrası gereğince, sonraki işlemlerin mahallinde tamamlanmasına, 17.12.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy