Basit tehdit suçundan sanık ...'ın, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 106/1-2. cümle, 29, 62/1 ve 52/2. maddeleri uyarınca 1.500,00 Türk lirası adli para cezası ile cezalandırılmasına dair Manisa 6. Asliye Ceza Mahkemesinin 23/03/2017 tarihli ve 2016/166 esas, 2017/268 sayılı kararı, Yüksek Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü'nün 08/05/2018 gün ve 94660652-105-45-6730-2017-Kyb sayılı istemleri ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 16/05/2018 gün ve 2018/41343 sayılı bozma düşüncesini içeren ihbarnamesiyle Daireye gönderilmiş olduğu görülmekle, dosya incelendi:
Kanun yararına bozma isteyen ihbarnamede;
Dosya kapsamına göre; sanığın üzerine atılı basit tehdit suçunun şikâyete tâbi suçlardan olması ve uzlaşma hükümlerine bağlı bulunması karşısında, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 253. maddesinin 02/12/2016 tarihli ve 29906 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6763 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 34. maddesi ile değişiklik yapılmasından önceki haline göre de uzlaşma kapsamında olduğu, soruşturma ve kovuşturma evresinde şüpheli ve mağdura usulüne uygun uzlaşma teklifi yapılmadığı cihetle, 5271 sayılı Kanun'un 253 ve 254. maddelerinde 6763 sayılı Kanun’la yapılan değişiklik de nazara alınarak, dosyasının uzlaştırma bürosuna gönderilerek uzlaştırma işlemlerinin yapılması gerektiği gözetilmeksizin, yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmediğinden, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu kanun yararına bozma talebine dayanılarak ihbar olunduğu anlaşılmıştır.
TÜRK MİLLETİ ADINA
I- Olay:
Basit tehdit suçundan sanık ...'ın, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 106/1-2. cümle, 29, 62/1 ve 52/2. maddeleri uyarınca 1.500,00 Türk lirası adli para cezası ile cezalandırılmasına dair Manisa 6. Asliye Ceza Mahkemesinin 23/03/2017 tarihli ve 2016/166 esas, 2017/268 sayılı kararının, dosya kapsamına göre; sanığın üzerine atılı basit tehdit suçunun şikâyete tâbi suçlardan olması ve uzlaşma hükümlerine bağlı bulunması karşısında, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 253. maddesinin 02/12/2016 tarihli ve 29906 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6763 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 34. maddesi ile değişiklik yapılmasından önceki haline göre de uzlaşma kapsamında olduğu, soruşturma ve kovuşturma evresinde şüpheli ve mağdura usulüne uygun uzlaşma teklifi yapılmadığı cihetle, 5271 sayılı Kanun'un 253 ve 254. maddelerinde 6763 sayılı Kanun’la yapılan değişiklik de nazara alınarak, dosyasının uzlaştırma bürosuna gönderilerek uzlaştırma işlemlerinin yapılması gerektiği gözetilmeksizin, yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmediği gerekçesiyle kanun yararına bozmaya konu edildiği anlaşılmıştır.
II- Kanun Yararına Bozma İstemine İlişkin Uyuşmazlığın Kapsamı:
Basit tehdit suçundan sanık ... hakkında yapılan yargılama sırasında, uzlaştırma işlemlerinin yerine getirilmesinin gerekip gerekmediğinin belirlenmesine ilişkindir.
III- Hukuksal Değerlendirme:
02.12.2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle değişik 5271 sayılı CMK'nın 253. maddesi ve maddeye eklenen fıkraya göre uzlaştırma hükümleri yeniden düzenlenmiş, aynı maddenin birinci fıkrasının (b) bendine mevcut (2) ve (3) numaralı alt bentlerden sonra gelmek üzere (3), (5) ve (6) numaralı alt bentler eklenmiştir.Bu bentlere göre, tehdit (madde 106, birinci fıkra), hırsızlık (madde 141), dolandırıcılık (madde 157) suçları uzlaşma kapsamına alınmıştır.
Aynı maddenin üçüncü fıkrasında yer alan "etkin pişmanlık hükümlerine yer verilen suçlar ile" ibaresi madde metninden çıkarılmış, 09/07/2009 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 5918 sayılı Kanunun 8. maddesiyle fıkraya eklenen ikinci cümlesinde yer alan "Uzlaştırma kapsamına giren bir suçun, bu kapsama girmeyen bir başka suçla birlikte işlenmiş olması halinde uzlaştırma hükümleri uygulanmaz" şeklindeki düzenlemede bir değişiklik yapılmamıştır.
Uzlaştırma CMK'nın 253. maddesinde ayrıntılarıyla düzenlenmiş, mahkeme tarafından uzlaştırmaya ilişkin anılan Kanunun 254. maddesinde"(1)Kamu davası açıldıktan sonra kovuşturma konusu suçun uzlaşma kapsamında olduğunun anlaşılması halinde, kovuşturma dosyası, uzlaştırma işlemlerinin 253. maddede belirtilen esas ve usûle göre yerine getirilmesi için uzlaştırma bürosuna gönderilir. (2) Uzlaşma gerçekleştiği takdirde, mahkeme, uzlaşma sonucunda sanığın edimini def’aten yerine getirmesi halinde, davanın düşmesine karar verir. Edimin yerine getirilmesinin ileri tarihe bırakılması, takside bağlanması veya süreklilik arzetmesi halinde; sanık hakkında, 231. maddedeki şartlar aranmaksızın, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilir. Geri bırakma süresince zamanaşımı işlemez. Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildikten sonra, uzlaşmanın gereklerinin yerine getirilmemesi halinde, mahkeme tarafından, 231. maddenin onbirinci fıkrasındaki şartlar aranmaksızın, hüküm açıklanır. " denilmiştir.
CMK'nın 253. maddesinin birinci fıkrasının a bendi uyarınca, soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı suçlar uzlaştırma kapsamındadır.
TCK'nın 106. maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesi; "...sair bir kötülük edeceğinden bahisle tehditte ise, mağdurun şikâyeti üzerine, altı aya kadar hapis veya adlî para cezasına hükmolunur." şeklindedir.
Uzlaştırmanın asıl olarak soruşturma evresinde yapılması gereken bir işlem olduğu, kovuşturma aşamasında uzlaştırma hükümlerinin uygulanmasının ise istisnai olarak Cumhuriyet savcısı tarafından uzlaştırma usulü uygulanmaksızın dava açılması veya suçun uzlaştırma kapsamında olduğunun ilk defa duruşmada anlaşılması halinde mümkün olduğu kabul edilmelidir.
Uzlaştırma usulü uygulanmaksızın dava açılması veya suçun uzlaştırma kapsamında olduğunun ilk defa duruşmada anlaşılması halinde uzlaştırmanın uygulanması gerekmekte olup uzlaşma başarıyla gerçekleşir ve edim bir defada yerine getirilirse kamu davasının düşmesine karar verilecektir.
./..
.3.
İncelenen dosyada;
Katılan ...'ın 30/11/2015 tarihli şikayet dilekçesi üzerine alınan aynı tarihli ifadesinde, hakaret ve tehdit suçları nedeniyle sanık ...'tan şikayetçi olduğu, katılanın 30/11/2015 tarihinde Cumhuriyet savcısı tarafından şikayetçi sıfatıyla alınan ifadesinde, uzlaşmanın tüm sonuçlarıyla anlatıldığının ve katılanın uzlaşmayı kabul etmiyorum dediğinin belirtildiği, yine Cumhuriyet savcısı tarafından hakaret ve basit tehdit suçları yönünden uzlaşma teklif formunun hazırlanarak katılan ...'a imzalatıldığı, katılanın uzlaşma teklif formunda uzlaşmayı kabul etmediğini belirttiği, sanığa hazırlık aşamasında uzlaşma teklifinde bulunulmadığı, soruşturma neticesinde, ...'ın uzlaşma teklifini kabul etmemesi nedeniyle uzlaşma hükümlerinin uygulanamadığı belirtilerek, karşılıklı eylemleri nedeniyle katılan ... hakkında TCK'nın 125/1, 129/3 ve 53/1-2. maddeleri, sanık ... hakkında ise TCK'nın 125/1, 129/3, 106/1-2. cümle ve 53/1-2. maddeleri uyarınca yargılanıp cezalandırılmaları talebiyle 24/02/2016 tarihinde iddianame düzenlendiği, yargılama neticesinde Manisa 6. Asliye Ceza Mahkemesinin 23/03/2017 tarihli ve 2016/166 esas, 2017/268 sayılı kararıyla hem katılan hem de sanık hakkında hakaret eylemlerinin karşılıklı olduğu kabul edilerek ceza verilmesinden vazgeçilmesine hükmolunduğu, tehdit suçundan ise sanık ...'ın TCK'nın 106/1-2.cümle, 29, 62 ve 52/2. maddeleri gereğince 1.500,00 Türk lirası adli para cezasıyla cezalandırılmasına karar verildiği, hakaretten kurulan hükümlere yönelik istinaf talebinin ''ceza verilmesinden vazgeçilmesine'' ibarelerinin ''ceza verilmesine yer olmadığına'' şeklinde düzeltilerek esastan reddine karar verildiği, tehdit suçundan hükmolunan cezanın tür ve miktarı itibariyle kararın kesin nitelikte olduğu anlaşılmıştır.
Dosya kapsamı, kanun yararına bozma istemi ve tüm bu açıklamalar birlikte değerlendirildiğinde;
02/12/2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanunun 34. maddesiyle 5271 sayılı CMK'nın 253. maddesinde uzlaştırmaya ilişklin kapsamlı değişiklikler yapılmış, Cumhuriyet savcısı ya da mahkeme tarafından uzlaştırma yapılması uygulaması sona ermiş, uzlaştırmayla ilgili işlemler, Cumhuriyet başsavcılıkları bünyesinde oluşturulan uzlaştırma bürosu tarafından görevlendirilecek olan konusunda eğitimli uzlaştırmacılara bırakılmıştır. Her ne kadar uzlaştırma usul hukuku kurumu olarak düzenlenmiş ise de, fail ile devlet arasındaki ceza ilişkisini sona erdirmesi bakımından maddi hukuka da ilişkin bulunması nedeniyle yürürlüğünden önceki olaylara uygulanabilecektir.
Somut olayda; sanık ...'a yükletilen ve TCK'nın 106/1-2. cümlesinde düzenlenen tehdit suçunun, suç tarihi itibariyle uzlaştırma kapsamında olduğunda şüphe yoktur. Katılan ...'ın soruşturma aşamasında kendisine karşı işlenen suçlardan dolayı yapılan uzlaşma teklifini reddetmesi ve uzlaşmanın gerçekleşmemesi üzerine kamu davası açılmıştır.
Bu açıklamalar ve uzlaştırmanın hukuki niteliği birlikte değerlendirildiğinde, 6763 sayılı Yasayla getirilen uzlaştırma bürosuna ve büro tarafından görevlendirilecek olan konusunda eğitimli uzlaştırmacılara ilişkin düzenlemelerin, sanık lehine olduğu dikkate alınıp uzlaştırmadan beklenen toplumsal fayda da nazara alındığında, anılan düzenlemelerin yürürlüğünden önceki olaylara da uygulanması gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle; 6763 sayılı Yasayla getirilen değişiklikler nazara alınıp, katılan ve sanık arasında uzlaştırma işlemlerinin yapılmasının gerektiği anlaşıldığından, sanık ...'ın TCK'nın 106/1-2.cümle, 29, 62 ve 52/2. maddeleri gereğince 1.500,00 Türk lirası adli para cezasıyla cezalandırılmasına dair Manisa 6. Asliye Ceza Mahkemesinin 23/03/2017 tarihli ve 2016/166 esas, 2017/268 sayılı kararında isabet bulunmamaktadır.
IV- Sonuç ve Karar:
Yukarıda açıklanan nedenlerle,
Kanun yararına bozma istemi yerinde görüldüğünden, Manisa 6. Asliye Ceza Mahkemesinin 23/03/2017 tarihli ve 2016/166 esas, 2017/268 sayılı kesinleşen kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 309. maddesi uyarınca BOZULMASINA, bozma nedenine göre sonraki işlemlerin, CMK'nın 309/4. maddesi gereğince mahallinde mahkemesince yerine getirilmesine, 05/07/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.