Hakaret ve tehdit suçlarından sanık ... hakkında son soruşturmanın açılmasına yer olmadığına dair Silifke Ağır Ceza Mahkemesinin 23/05/2017 tarihli ve 2017/161 esas, 2017/166 sayılı kararına karşı itirazın reddine ilişkin mercii Mersin 7. Ağır Ceza Mahkemesinin 17/08/2017 tarihli ve 2017/503 Değişik İş sayılı kararının, Yüksek Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü'nün 14/11/2018 gün ve 94660652-105-33-10271-2017-Kyb sayılı istemleri ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 21/11/2018 gün ve 2018/93420 sayılı bozma düşüncesini içeren ihbarnamesi, Yargıtay 18. Ceza Dairesinin 06/02/2019 tarihli ve 2018/7789 esas, 2019/2524 sayılı görevsizlik kararıyla Daireye gönderilmiş olduğu görülmekle, dosya incelendi:
Kanun yararına bozma isteyen ihbarnamede;
Dosya kapsamına göre;
1-1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 60. maddesinde yer alan “59 uncu maddede yazılı mahkemelerin tutuklama veya salıverilmeye yahut son soruşturmanın açılmasına yer olmadığına dair kararlarına karşı Cumhuriyet Savcısı veya sanık tarafından genel hükümler uyarınca itiraz olunabilir. Bu itiraz, suçun işlendiği yer ağır ceza mahkemesi hariç olmak üzere, itiraz edilen kararı veren mahkemeye en yakın ağır ceza mahkemesinde incelenir.” şeklindeki düzenleme karşısında, somut olayda suç yerinin Silifke Ağır Ceza Mahkemesine en yakın Ağır Ceza Mahkemesinin bulunduğu Mersin ili olduğu ve son soruşturmanın açılmasına yer olmadığına dair kararın ise Silifke Ağır Ceza Mahkemesince verildiği anlaşılmakla, son soruşturmanın açılmasına yer olmadığına dair karara yönelik itirazı incelemeye yetkili mahkemenin suçun işlendiği yer Mersin Ağır Ceza Mahkemesi hariç olmak üzere, Silifke Ağır Ceza Mahkemesine en yakın ağır ceza mahkemesi olduğu gözetilmeden, yazılı şekilde itirazın esastan incelenmesinde,
2-Mersin Barosunda kayıtlı avukat olan sanığın, Mersin İdman Yurdu Spor Kulübü vekili sıfatıyla, müvekkili tarafından azledilmesinin ardından 09/09/2015 tarihinde telefonla görüştüğü sırada, adı geçen kulübün yönetim kurulu üyesi müştekiye hitaben "ekmeğimle oynadın, gününü göreceksin, sana bunun bedelini ödeteceğim, terbiyesiz" şeklinde sözler söyleyerek hakaret ve tehditte bulunduğu, mevcut delillerin son soruşturmanın açılması için yeterli olduğu, delillerin takdir ve değerlendirilmesinin de son soruşturma aşamasında davayı görecek olan mahkemesine ait bulunduğu gözetilmeden itirazın kabulü yerine, yazılı şekilde karar verilmesinde,
isabet görülmediğinden, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu kanun yararına bozma talebine dayanılarak ihbar olunduğu anlaşılmıştır.
TÜRK MİLLETİ ADINA
I-Olay:
Hakaret ve tehdit suçlarından sanık ... hakkında son soruşturmanın açılmasına yer olmadığına dair Silifke Ağır Ceza Mahkemesinin 23/05/2017 tarihli ve 2017/161 esas, 2017/166 sayılı kararına karşı itirazın reddine ilişkin mercii Mersin 7. Ağır Ceza Mahkemesinin 17/08/2017 tarihli ve 2017/503 Değişik İş sayılı kararının,
1-1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 60. maddesinde yer alan “59 uncu maddede yazılı mahkemelerin tutuklama veya salıverilmeye yahut son soruşturmanın açılmasına yer olmadığına dair kararlarına karşı Cumhuriyet Savcısı veya sanık tarafından genel hükümler uyarınca itiraz olunabilir. Bu itiraz, suçun işlendiği yer ağır ceza mahkemesi hariç olmak üzere, itiraz edilen kararı veren mahkemeye en yakın ağır ceza mahkemesinde incelenir.” şeklindeki düzenleme karşısında, somut olayda suç yerinin Silifke Ağır Ceza Mahkemesine en yakın Ağır Ceza Mahkemesinin bulunduğu Mersin ili olduğu ve son soruşturmanın açılmasına yer olmadığına dair kararın ise Silifke Ağır Ceza Mahkemesince verildiği anlaşılmakla, son soruşturmanın açılmasına yer olmadığına dair karara yönelik itirazı incelemeye yetkili mahkemenin suçun işlendiği yer Mersin Ağır Ceza Mahkemesi hariç olmak üzere, Silifke Ağır Ceza Mahkemesine en yakın ağır ceza mahkemesi olduğu gözetilmeden, yazılı şekilde itirazın esastan incelenmesinde,
2-Mersin Barosunda kayıtlı avukat olan sanığın, Mersin İdman Yurdu Spor Kulübü vekili sıfatıyla, müvekkili tarafından azledilmesinin ardından 09/09/2015 tarihinde telefonla görüştüğü sırada, adı geçen kulübün yönetim kurulu üyesi müştekiye hitaben "ekmeğimle oynadın, gününü göreceksin, sana bunun bedelini ödeteceğim, terbiyesiz" şeklinde sözler söyleyerek hakaret ve tehditte bulunduğu, mevcut delillerin son soruşturmanın açılması için yeterli olduğu, delillerin takdir ve değerlendirilmesinin de son soruşturma aşamasında davayı görecek olan mahkemesine ait bulunduğu gözetilmeden itirazın kabulü yerine, yazılı şekilde karar verilmesinde,
isabet görülmediği gerekçeleriyle kanun yararına bozmaya konu edildiği anlaşılmıştır.
II- Kanun Yararına Bozma İstemine İlişkin Uyuşmazlığın Kapsamı:
Uyuşmazlık, hakaret ve tehdit suçlarından sanık ... hakkında son soruşturmanın açılmasına yer olmadığına dair Silifke Ağır Ceza Mahkemesinin 23/05/2017 tarihli ve 2017/161 esas, 2017/166 sayılı kararına karşı şikayetçi vekili tarafından yapılan itirazın reddine ilişkin mercii Mersin 7. Ağır Ceza Mahkemesinin 17/08/2017 tarihli ve 2017/503 Değişik İş sayılı kararında isabet bulunup bulunmadığının belirlenmesine ilişkindir.
III- Hukuksal Değerlendirme:
1136 sayılı Avukatlık Kanununun 58. maddesinde; "Avukatların avukatlık veya Türkiye Barolar Birliği ya da baroların organlarındaki görevlerinden doğan veya görev sırasında işledikleri suçlardan dolayı haklarında soruşturma, Adalet Bakanlığının vereceği izin üzerine, suçun işlendiği yer Cumhuriyet savcısı tarafından yapılır. Avukat yazıhaneleri ve konutları ancak mahkeme kararı ile ve kararda belirtilen olayla ilgili olarak Cumhuriyet savcısı denetiminde ve baro temsilcisinin katılımı ile aranabilir. Ağır ceza mahkemesinin görev alanına giren bir suçtan dolayı suçüstü hali dışında avukatın üzeri aranamaz. Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu ile Ceza Muhakemesi Kanununun duruşmanın inzibatına ilişkin hükümleri saklıdır. Şu kadar ki, bu hükümlere göre avukatlar tutuklanamayacağı gibi, haklarında disiplin hapsi veya para cezası da verilemez.", 59. maddesinde; "58 inci maddeye göre yapılan soruşturmaya ait dosya Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğüne tevdi olunur. İnceleme sonunda kovuşturma yapılması gerekli görüldüğü takdirde dosya, suçun işlendiği yer ağır ceza mahkemesine en yakın bulunan ağır ceza mahkemesi Cumhuriyet Savcılığına gönderilir. Cumhuriyet Savcısı beş gün içinde, iddianamesini düzenliyerek dosyayı son soruşturmanın açılmasına veya açılmasına yer olmadığına karar verilmek üzere ağır ceza mahkemesine verir. İddianamenin bir örneği, Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununun hükümleri uyarınca, hakkında kovuşturma yapılan avukata tebliğ olunur. Bu tebliğ üzerine avukat, kanunda yazılı süre içinde bazı delillerin toplanmasını ister veya kabule değer bir istemde bulunursa nazara alınır, gerekirse soruşturma başkan tarafından derinleştirilir. Haklarında son soruşturmanın açılmasına karar verilen avukatların duruşmaları, suçun işlendiği yer ağır ceza mahkemesinde yapılır. (Ek cümle : 2/5/2001 - 4667/38 md.) Durum avukatın kayıtlı olduğu baroya bildirilir.", 60. maddesinde; "59 uncu maddede yazılı mahkemelerin tutuklama veya salıverilmeye yahut son soruşturmanın açılmasına yer olmadığına dair kararlarına karşı Cumhuriyet Savcısı veya sanık tarafından genel hükümler uyarınca itiraz olunabilir. Bu itiraz, suçun işlendiği yer ağır ceza mahkemesi hariç olmak üzere, itiraz edilen kararı veren mahkemeye en yakın ağır ceza mahkemesinde incelenir.", 61. maddesinde ise " (Değişik : 23/1/2008-5728/332 md.) Ağır ceza mahkemesinin görev alanına giren bir suçtan dolayı suçüstü halinde soruşturma, bizzat Cumhuriyet savcısı tarafından genel hükümlere göre yapılır." denilmiştir.
Kanun koyucu avukatların görevinden doğan veya görevi sırasında işlemiş olduğu suçların soruşturması ve kovuşturmasında genel hükümlerden ayrılarak özel düzenlemeler öngörmüştür. Avukatların işlemiş oldukları suç nedeniyle özel hükümlerin uygulanabilmesi için, suçun görevden doğması veya görev sırasında işlenmesi gerekmektedir. 1136 sayılı Avukatlık Kanununun 1. maddesi uyarınca; bir kamu hizmeti ve serbest bir meslek olarak yerine getirilen avukatlık, yargının kurucu unsurlarından olup bağımsız savunmayı serbestçe temsil ettiği gibi, Anayasanın 36. maddesinde düzenlenen hak arama özgürlüğünün güvencesini de oluşturmaktadır. Avukatlık mesleğinin bu nitelikleri gereği olarak, görev sırasındaki veya görevden doğan suçlardan dolayı soruşturma ve kovuşturma yapılıp yürütülmesi konusunda CMK'da yer alan genel düzenlemelerden ayrık biçimde 1136 sayılı Kanununun yukarıda yer verilen 58 - 61. maddelerinde özel düzenlemeler yapılmıştır.
İncelenen dosyada;
Şikayetçi ... vekilince, sanığın Mersin İdman Yurdu Spor Kulübü tarafından azledilmesinin ardından, sanık ...'ın Mersin İdman Yurdu Spor Kulübü yönetim kurulu üyesi olan şikayetçiyle 09/09/2015 tarihinde telefonla görüştüğü sırada, şikayetçiye hitaben "ekmeğimle oynadın, gününü göreceksin, sana bunun bedelini ödeteceğim, terbiyesiz" şeklinde sözler söylediğinden bahisle şikayette bulunulduğu, sanığın Mersin Barosuna kayıtlı serbest avukat olarak görevini ifa ettiği ve avukat olması nedeniyle Adalet Bakanlığı'ndan 1136 sayılı Kanunun 58. maddesi uyarınca soruşturma, 59. maddesi gereğince de kovuşturma izni alındığı, Silifke Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından sanık hakkında hakaret ve tehdit suçları nedeniyle 1136 sayılı Avukatlık Kanununun 59/1-2. maddesi gereğince son soruşturmanın açılmasına karar verilmesi talebiyle 27/04/2017 tarihinde iddianame düzenlendiği, yargılama neticesinde Silifke Ağır Ceza Mahkemesinin 23/05/2017 tarihli ve 2017/161 esas, 2017/166 sayılı kararıyla "Sanık ile müşteki arasında geçen telefon konuşması sanığın suç tarihi olan 09/09/2015 tarihinde Mersin İdmanyurdu vekilliğinin bitirilmiş olması, dolayısıyla sanık ile müşteki arasında görev ilişkisi olmaması, yine olayın avukatın yapmış olduğu bir görev sırasında olmaması ve görevi ile ilgili bir konu olmaması nedeniyle 1136 Sayılı Avukatlık Kanunu'nun 58. Maddesinde düzenlenen Avukatların görevleri ile ilgili soruşturma izni verilmesi şartları oluşmadığı, eğer bir suç var ise normal bir soruşturma yapılması gerektiği..." biçimindeki gerekçeyle son soruşturma açılmasına yer olmadığına karar verildiği, kararın şikayetçi vekiline 30/05/2017 tarihinde tebliğ edildiği, şikayetçi vekili tarafından 06/06/2017 tarihinde anılan karara itiraz edildiği, mercii Mersin 7. Ağır Ceza Mahkemesinin 17/08/2017 tarihli ve 2017/503 Değişik İş sayılı kesin nitelikteki kararıyla "son soruşturma açılması talebinin reddine ilişkin kararın gerekçesine ve itiraz dilekçesi içeriğine göre itiraza konu kararın usul ve yasaya uygun bulunduğu" gerekçesiyle itirazın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
Sanık ... 30/05/2014 tarihli ve 14473 yevmiye numaralı vekaletnameyle Mersin İdman Yurdu Spor Kulübü vekili olarak tayin edilmiş, 03/07/2015 tarihinde de müvekkili tarafından noter kanalıyla vekillik görevinden azledilmiştir. Sanık suçlamaları kabul etmemektedir. Şikayetçi vekili 06/02/2018 havale tarihli dilekçesiyle sanık hakkındaki şikayetinden vazgeçmiştir.
Dosya kapsamı, kanun yararına bozma istemi ve tüm bu açıklamalar birlikte değerlendirildiğinde;
Uyuşmazlık, hakaret ve tehdit suçlarından sanık ... hakkında son soruşturmanın açılmasına yer olmadığına dair Silifke Ağır Ceza Mahkemesinin 23/05/2017 tarihli ve 2017/161 esas, 2017/166 sayılı kararına karşı şikayetçi vekili tarafından yapılan itirazın reddine ilişkin mercii Mersin 7. Ağır Ceza Mahkemesinin 17/08/2017 tarihli ve 2017/503 Değişik İş sayılı kararında isabet bulunup bulunmadığının belirlenmesine ilişkin ise de, son soruşturmanın açılmasına yer olmadığına dair kararı veren ağır ceza mahkemesine en yakın olup, aynı zamanda suçun işlendiği yer mahkemesi sıfatına da haiz olan ağır ceza mahkemesinin birden fazla dairesinin bulunması halinde, suç yeri ağır ceza mahkemesi tarafından anılan karara yönelik itirazın incelenip incelenemeyeceği ve avukat sanık hakkında verilen son soruşturmanın açılmasına yer olmadığına dair karara şikayetçinin itiraz hakkının bulunup bulunmadığı öncelikle belirlenmelidir.
Son soruşturmanın açılmasına yer olmadığına dair kararı veren ağır ceza mahkemesine en yakın olup, aynı zamanda suçun işlendiği yer mahkemesi sıfatına da haiz olan ağır ceza mahkemesinin birden fazla dairesinin bulunması halinde, suç yeri ağır ceza mahkemesi tarafından anılan karara yönelik itirazın incelenip incelenemeyeceği hususu yönünden;
1136 sayılı Avukatlık Kanununun 60. maddesinde; "59 uncu maddede yazılı mahkemelerin tutuklama veya salıverilmeye yahut son soruşturmanın açılmasına yer olmadığına dair kararlarına karşı Cumhuriyet Savcısı veya sanık tarafından genel hükümler uyarınca itiraz olunabilir. Bu itiraz, suçun işlendiği yer ağır ceza mahkemesi hariç olmak üzere, itiraz edilen kararı veren mahkemeye en yakın ağır ceza mahkemesinde incelenir." biçiminde düzenleme yer almaktadır. Bu düzenlemeye göre son soruşturmanın açılmasına yer olmadığına dair karara yönelik itirazın, suçun işlendiği yer ağır ceza mahkemesi dışında anılan kararı veren mahkemeye en yakın ağır ceza mahkemesi tarafından incelenmesi gerekmektedir. Kanun koyucu bu düzenlemeyi yaparken itirazı inceleyecek mahkemenin birden fazla dairesinin bulunma ihtimalini bilmekle birlikte maddede bu noktaya değinmeyerek kesin bir biçimde suç yeri ağır ceza mahkemesinin itirazı inceleyemeyeceği şeklinde düzenleme yapmıştır. Somut olayda suç yeri Mersin'dir. Son soruşturmanın açılmasına yer olmadığına dair karar Silifke Ağır Ceza Mahkemesi tarafından verilmiştir. Hakimler Ve Savcılar Kurulu'nun internet sitesinde Silifke Ağır Ceza Mahkemesi'ne en yakın ağır ceza mahkemesinin Mersin Ağır Ceza Mahkemesi olduğu belirtilmektedir. Olayımızda Mersin aynı zamanda suç yeri olduğu için Mersin Ağır Ceza Mahkemesi birden fazla dairesi bulunmasına rağmen itirazı inceleyemeyecek, anılan itiraz Mersin Ağır Ceza Mahkemesi dışında Silifke Ağır Ceza Mahkemesi'ne en yakın ağır ceza mahkemesi tarafından incelenebilecektir. Anılan mercii kararı bu nedenle yasaya aykırıdır.
Avukat sanık hakkında verilen son soruşturmanın açılmasına yer olmadığına dair karara şikayetçinin itiraz hakkının bulunup bulunmadığı hususuna gelince;
Yargıtay 5. Ceza Dairesi'nin 03/05/2017 tarihli ve 2017/738 esas, 2017/1862 sayılı kararında da açıklandığı üzere, 1136 sayılı Kanunun özel soruşturma ve kovuşturmayı öngören hükümlerinde tüm ayrıntılar düzenlenmediğinden, açık hüküm bulunan konularda bu düzenlemenin uygulanması gerekmekte, düzenlenmeyen veya ilgili maddelerde atıf yapılan hususlarda ise genel hükümlerin uygulanması zorunlu bulunmaktadır. Başka deyişle, 1136 sayılı Kanun'da açık bir düzenlemenin bulunması durumunda, aynı konu genel hükümler ile (5271 sayılı CMK) aykırı biçimde düzenlense dahi, bu konuda 1136 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanması gerekmektedir. Avukatların görev sırasındaki veya görevden doğan suçlarından dolayı Adalet Bakanlığının kovuşturma iznine bağlı olarak, anılan kanunun 59. maddesi uyarınca suçun işlendiği yere en yakın ağır ceza mahkemesi başsavcısı tarafından düzenlenen iddianame üzerine aynı yer ağır ceza mahkemesince son soruşturmanın açılmasına ya da açılmasına yer olmadığına karar verilmektedir. 1136 sayılı Kanunun 60/1. maddesinde ise; "59. maddede yazılı mahkemelerin tutuklama veya salıverilmeye yahut son soruşturmanın açılmasına yer olmadığına dair kararlarına karşı Cumhuriyet savcısı veya sanık tarafından genel hükümler uyarınca itiraz olunabileceği " belirtilmiştir. Görüldüğü üzere, özel soruşturma yönteminin düzenlendiği 60/1. madde ile son soruşturmanın açılmasına yer olmadığına ilişkin karara kimin itiraz edeceği sorunu açıklığa kavuşturulup, yalnızca Cumhuriyet savcısının itiraz edebileceği kabul edilmiş, ancak itiraz yöntemi bakımından genel hükümlere gönderme yapılmıştır. Bu durumda, incelenen dosyada suçtan zarar gören şikayetçinin itiraz hakkının bulunmadığı kabul edilmelidir. Bu nedenle özel yasasındaki hükümle düzenlenen bir konuda, genel soruşturma ve kovuşturma yöntemiyle ilgili olarak, suçtan zarar gören şikayetçinin de yasa yollarına başvuru hakkı bulunduğunu düzenleyen CMK'nın 260/1. maddesi hükmünün uygulanma olanağı bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle; hakaret ve tehdit suçlarından sanık ... hakkında Silifke Ağır Ceza Mahkemesinin 23/05/2017 tarihli ve 2017/161 esas, 2017/166 sayılı son soruşturma açılmasına yer olmadığına dair karara yönelik olarak şikayetçi vekili tarafından yapılan itirazın, şikayetçinin anılan karara itiraz hakkının bulunmaması nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken, itiraz esastan incelenerek itiraza konu kararın usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle itirazın reddine dair mercii Mersin 7. Ağır Ceza Mahkemesinin 17/08/2017 tarihli ve 2017/503 Değişik İş sayılı kararında yasaya uygunluk bulunmamaktadır.
IV-Sonuç ve Karar:
Yukarıda açıklanan nedenlerle,
Kanun yararına bozma istemi yerinde görüldüğünden, mercii Mersin 7. Ağır Ceza Mahkemesinin 17/08/2017 tarihli ve 2017/503 Değişik İş sayılı kesinleşen kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 309. maddesi uyarınca BOZULMASINA, bozma nedenine göre sonraki işlemlerin, CMK'nın 309/4-a maddesi gereğince mahallinde mercii mahkemesince yerine getirilmesine, 25/06/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy