Basit tehdit suçundan sanık ...'ın 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 106/1, 62 ve 52/2. maddeleri gereği 500,00 Türk lirası adli para cezası ile cezalandırılmasına dair Elazığ 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 25/04/2019 tarihli ve 2018/624 esas, 2019/723 sayılı kararının, Yüksek Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü'nün 14/10/2019 gün ve 94660652-105-23-12680-2019-Kyb sayılı istemleri ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 24/10/2019 gün ve 2019/100940 sayılı bozma düşüncesini içeren ihbarnamesiyle Daireye gönderilmiş olduğu görülmekle, dosya incelendi:
Kanun yararına bozma isteyen ihbarnamede;
Dosya kapsamına göre, sanık hakkında basit tehdit suçuyla beraber hakaret ve basit yaralama suçlarından da kamu davası açıldığı, bu suçlar yönünden yapılan yargılamada sanığın mahkumiyetine ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 231. maddesi gereğince hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği halde gerekçede belirtilmesine rağmen basit tehdit suçu yönünden hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmemesinde isabet görülmediğinden, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu kanun yararına bozma talebine dayanılarak ihbar olunduğu anlaşılmıştır.
TÜRK MİLLETİ ADINA
I-Olay:
Basit tehdit suçundan sanık ...'ın 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 106/1-2, 62 ve 52/2. maddeleri gereği 500,00 Türk lirası adli para cezası ile cezalandırılmasına dair Elazığ 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 25/04/2019 tarihli ve 2018/624 esas, 2019/723 sayılı kararının, "sanık hakkında basit tehdit suçuyla beraber hakaret ve basit yaralama suçlarından da kamu davası açıldığı, bu suçlar yönünden yapılan yargılamada sanığın mahkumiyetine ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 231. maddesi gereğince hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği halde gerekçede belirtilmesine rağmen basit tehdit suçu yönünden hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmemesinde isabet görülmediği" gerekçesiyle kanun yararına bozmaya konu edildiği anlaşılmıştır.
II- Kanun Yararına Bozma İstemine İlişkin Uyuşmazlığın Kapsamı:
Sanık ... Çelik hakkında, basit tehdit suçu yönünden hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmemesinde isabet bulunup bulunmadığının belirlenmesine ilişkindir.
III- Hukuksal Değerlendirme:
Sanık hakkında kurulan mahkûmiyet hükmünün hukuki bir sonuç doğurmamasını ifade eden ve doğurduğu sonuçlar itibariyle karma bir özelliğe sahip bulunan hükmün açıklanmasının geri bırakılması kurumu, denetim süresi içinde kasten yeni bir suçun işlenmemesi ve yükümlülüklere uygun davranılması halinde, geri bırakılan hükmün ortadan kaldırılarak kamu davasının 5271 sayılı CMK'nın 223. maddesi uyarınca düşürülmesi sonucu doğurduğundan, bu niteliğiyle sanık ile devlet arasındaki cezai nitelikteki ilişkiyi sona erdiren düşme nedenlerinden birisini oluşturmaktadır.
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması, hukukumuzda ilk kez çocuklar hakkında 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun 23. maddesi ile kabul edilmiş, 19/12/2006 tarihinde yürürlüğe giren 5560 sayılı Kanun'un 23. maddesiyle 5271 sayılı Kanun'un 231. maddesine eklenen 5 ila 14. fıkrayla büyükler için de uygulamaya konulmuş, aynı kanunun 40. maddesi ile 5395 sayılı Kanun'un 23. maddesi değiştirilmek suretiyle, denetim süresindeki farklılıklar hariç tutulmak kaydıyla çocuk suçlular ile yetişkin suçlular, hükmün açıklanmasının geri bırakılması açısından aynı şartlara tâbi kılınmıştır.
Başlangıçta yalnızca yetişkin sanıklar yönünden ve şikâyete bağlı suçlarla sınırlı olarak hükmolunan, bir yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezaları için kabul edilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması 5728 sayılı Kanun'un 562. maddesi ile 5271 sayılı Kanun'un 231. maddesinin 5 ve 14. fıkralarında yapılan değişiklikle, Anayasa'nın 174. maddesinde güvence altına alınan inkılâp kanunlarında yer alan suçlar istisna olmak üzere, iki yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezalarına ilişkin tüm suçları kapsayacak şekilde düzenlenmiş, maddenin altıncı fıkrasına, 25/07/2010 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6008 sayılı Kanun'un 7. maddesiyle "sanığın kabul etmemesi hâlinde, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmez." cümlesi eklenmiş, yine maddenin sekizinci fıkrasına birinci cümlesinden sonra gelmek üzere, 28/06/2014 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 6545 sayılı Kanun'un 72. maddesiyle "Denetim süresi içinde, kişi hakkında kasıtlı bir suç nedeniyle bir daha hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilemez" cümlesi eklenmiştir.
5560, 5728, 5739, 6008 ve 6545 sayılı Kanunlarla 5271 sayılı CMK'nın 231. maddesinde yapılan değişiklikler göz önüne alındığında, hükmün açıklanmasının geri bırakılabilmesi için;
1) Suça ilişkin olarak;
a-Yargılama sonucu hükmolunan cezanın iki yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezası olması,
b-Suçun Anayasa'nın 174. maddesinde güvence altına alınan inkılâp kanunlarında yer alan suçlardan olmaması,
2) Sanığa ilişkin olarak;
a-Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış bulunması,
b-Suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın aynen iade, suçtan önceki hale getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesi,
c-Mahkemece sanığın kişilik özellikleri ile duruşmadaki tutum ve davranışları göz önüne alınarak yeniden suç işlemeyeceği hususunda kanaate ulaşılması,
d-Sanığın, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasını kabul etmediğine dair bir beyanının olmaması,
e-Sanık hakkında daha önce hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair karar verilmemiş olması,
Şartlarının gerçekleşmesi gerekmektedir.
Tüm bu şartların varlığı halinde, mahkemece hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilecek ve onsekiz yaşından büyük olan sanıklar beş yıl, suça sürüklenen çocuklar ise üç yıl süreyle denetimli serbestlik tedbirine tâbi tutulacaktır.
Hükmün açıklanmasının geri bırakılıp bırakılmayacağına ilişkin bir değerlendirme yapılması için, yargılamanın herhangi bir sujesinin talepte bulunması şart değildir. Maddede öngörülen şartların oluşup oluşmadığı ve bu hükmün uygulanıp uygulanmayacağı hakim tarafından her olayda re'sen değerlendirilip takdir edilmeli ve denetime imkan verecek biçimde kararda gösterilmelidir.
İncelenen dosyada;
Elazığ 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 25/04/2019 tarihli ve 2018/624 esas, 2019/723 sayılı kararı ile, basit tehdit suçundan sanık ...'ın 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 106/1-2, 62 ve 52. maddeleri gereği 500,00 Türk lirası adli para cezası, kamu görevlisine hakaret suçundan aynı Kanunun 125/3-a, 62 ve 52. maddeleri gereği 6.080,00 Türk lirası adli para cezası ve kasten yaralama suçundan yine aynı Kanunun 86/2, 86/3-c, 62 ve 52. maddeleri gereği 3.000,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği,
Mahkemece, "sanığın sabıkasının bulunmaması, duruşmadaki tutum ve davranışları göz önüne alındığında tekrar suç işlemeyeceği hususunda kanaat oluşması, suçtan kaynaklanan maddi bir zarar bulunmaması nedeniyle" 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 231/5. maddesine göre hükümlerin açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, ancak basit tehdit suçu yönünden hüküm fıkrasında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmediği, basit tehdit suçundan kurulan hükmün kanun yoluna konu edilmeksizin kesinleştiği anlaşılmıştır.
Dosya kapsamı, kanun yararına bozma istemi ve tüm bu açıklamalar birlikte değerlendirildiğinde; sanık ...'ın, işlediği kabul edilen basit tehdit, hakaret ve kasten yaralama suçları nedeniyle dosyaya yansıyan ve talep edilen somut maddi bir zarar bulunmamakta, manevi zarar ise hükmün açıklanmasının geri bırakılmasının uygulanmasına engel oluşturmamaktadır. Sanığın işlediği kabul edilen suçlar, nitelikleri ve hükmolunan cezalar itibariyle hükmün açıklanmasının geri bırakılması kapsamında bulunmaktadır. Sanık, hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmesini kabul etmiştir. Mahkeme tarafından "sanığın sabıkasının bulunmaması, duruşmadaki tutum ve davranışları göz önüne alındığında tekrar suç işlemeyeceği hususunda kanaat oluşması, suçtan kaynaklanan maddi bir zarar bulunmaması" şeklindeki gerekçeyle, hakaret ve kasten yaralama suçlarından hükümlerin açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiştir. Sanık ... sabıkasız olup adli sicilinde herhangi bir kayıt yer almamaktadır.
Bu açıklamalar karşısında, sanık hakkında işlediği hakaret ve kasten yaralama suçlarından sanığın sabıka durumu, kişilik özellikleri, duruşmadaki tutum ve davranışları ile olayda meydana gelen zararın varlığı değerlendirilerek hükümlerin açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmesine karşın, basit tehdit suçu ile ilgili olarak 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 231/5. maddesinin uygulanmamasında, isabet bulunmamaktadır.
IV-Sonuç ve Karar:
Yukarıda açıklanan nedenlerle,
Kanun yararına bozma istemi yerinde görüldüğünden, Elazığ 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 25/04/2019 tarihli ve 2018/624 esas, 2019/723 sayılı kesinleşen kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 309. maddesi uyarınca BOZULMASINA, bozma nedenine göre sonraki işlemlerin, CMK'nın 309/4-b maddesi gereğince mahallinde mahkemesince yerine getirilmesine, 26/02/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy