KARAR
Tehdit suçundan sanık ...'un, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 106/1-2. cümle, 62 ve 52. maddeleri gereğince 500,00 Türk lirası adli para cezası ile cezalandırılmasına, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 231/5. maddesi gereğince hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair Ankara 19. Asliye Ceza Mahkemesinin 15/10/2020 tarihli ve 2018/905 esas, 2020/574 sayılı kararına karşı yapılan itirazın kabulü ile anılan kararın kaldırılmasına ilişkin mercii Ankara 36. Ağır Ceza Mahkemesinin 21/12/2020 tarihli ve 2020/105 değişik iş sayılı kararının, Adalet Bakanlığı tarafından kanun yararına bozulmasının istenilmesi üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 09/06/2021 gün ve 2021/54918 sayılı istem yazısıyla Dairemize gönderilen dava dosyası incelendi.
İstem yazısında; “Ankara 19. Asliye Ceza Mahkemesinin 15/10/2020 tarihli kararı ile dosyada basit yargılama usulü uygulanma imkanı bulunmasına rağmen dosyanın geldiği aşama, delillerin toplanmış olması, yüz yüzelik ilkesi doğrultusunda duruşma yapılarak hüküm verilmesinin ceza yargılamasında daha adil sonuçlar verebilecek olması hususları gözetilerek takdiren basit yargılama usulünün uygulanmasına yer olmadığına dair karar verilmesini takiben yazılı şekilde hüküm kurulması üzerine, anılan karara karşı sanık tarafından yapılan itirazın, Ankara 36. Ağır Ceza Mahkemesince "... mahkemece Anayasa mahkemesi iptal kararı doğrultusunda işbu dava dosyasında basit yargılama usulü uygulanarak karar verilmesi gerekirken bu usul uygulanmaksızın verilen kararın kaldırılmasına karar verilmiştir." gerekçesiyle kabulüne ilişkin karar verilmiş ise de;
5271 sayılı Kanun'un 251. maddesinde yer alan "Asliye ceza mahkemesince, iddianamenin kabulünden sonra adli para cezasını ve/veya üst sınırı iki yıl veya daha az süreli hapis cezasını gerektiren suçlarda basit yargılama usulünün uygulanmasına karar verilebilir" ve anılan Kanun'un geçici 5. maddesinde yer alan "(1) Bu maddeyi ihdas eden Kanunla; ...c) 250. maddede düzenlenen seri muhakeme usulü ile 251 ve 252. maddelerde düzenlenen basit yargılama usulüne ilişkin hükümler, 1/1/2020 tarihinden itibaren uygulanır. d) 1/1/2020 tarihi itibarıyla kovuşturma evresine geçilmiş, hükme bağlanmış veya kesinleşmiş dosyalarda seri muhakeme usulü ile basit yargılama usulü uygulanmaz" şeklindeki düzenlemeler ile, Anayasa Mahkemesinin 25/06/2020 tarihli ve 2020/16 esas, 2020/33 sayılı kararı ile geçici 5. maddenin d bendinde yer alan “…kovuşturma evresine geçilmiş,…” ibaresinin aynı bentte yer alan “…basit yargılama usulü…” yönünden Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verildiği hususları birlikte değerlendirildiğinde,
Somut dosya kapsamında, öncelikle sanığın mahkumiyetine konu sair tehdit suçunun, 5271 sayılı Kanun'un 251. maddesi gereğince basit yargılama usulüne tabi olduğu, ancak 5271 sayılı Kanun'un 251/1. maddesinde yer alan düzenlemeden de anlaşılacağı üzere, basit yargılama usulünün uygulanmasının bir zorunluluk olmadığı, tamamen "hakimin takdir hakkına ilişkin olduğu", Mahkemesince de "takdiren basit yargılama usulünün uygulanmadığı" hususunun 15/10/2020 tarihli karar duruşmasında açıkça belirtildiği gözetilmeden, itirazın reddi yerine, yazılı şekilde kabulüne karar verilmesinde isabet görülmemiştir.” denilmektedir.
Hukuksal Değerlendirme:
CMK'nın 251. maddesinde : "Basit yargılama usulü;
(1)Asliye ceza mahkemesince, iddianamenin kabulünden sonra adli para cezasını ve/veya üst sınırı iki yıl veya daha az süreli hapis cezasını gerektiren suçlarda basit yargılama usulünün uygulanmasına karar verilebilir. (Ek cümle:8/7/2021-7331/23 md.) 175. maddenin ikinci fıkrası uyarınca duruşma günü belirlendikten sonra basit yargılama usulü uygulanmaz.
(2)Basit yargılama usulünün uygulanmasına karar verildiği takdirde mahkemece iddianame; sanık, mağdur ve şikâyetçiye tebliğ edilerek, beyan ve savunmalarını on beş gün içinde yazılı olarak bildirmeleri istenir. Tebligatta duruşma yapılmaksızın hüküm verilebileceği hususu da belirtilir. Ayrıca, toplanması gereken belgeler, ilgili kurum ve kuruluşlardan talep edilir.
(3)Beyan ve savunma için verilen süre dolduktan sonra mahkemece duruşma yapılmaksızın ve Cumhuriyet Savcısının görüşü alınmaksızın, Türk Ceza Kanununun 61. maddesi dikkate alınmak suretiyle, 223. maddede belirtilen kararlardan birine hükmedilebilir. Mahkûmiyet kararı verildiği takdirde sonuç ceza dörtte bir oranında indirilir.
(4)Mahkemece, koşulları bulunması hâlinde; kısa süreli hapis cezası seçenek yaptırımlara çevrilebilir veya hapis cezası ertelenebilir ya da uygulanmasına sanık tarafından yazılı olarak karşı çıkılmaması kaydıyla hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilir.
(5)Hükümde itiraz usulü ile itirazın sonuçları belirtilir.
(6)Mahkemece gerekli görülmesi hâlinde bu madde uyarınca hüküm verilinceye kadar her aşamada duruşma açmak suretiyle genel hükümler uyarınca yargılamaya devam edilebilir.
(7)Basit yargılama usulü, yaş küçüklüğü, akıl hastalığı, sağır ve dilsizlik hâlleri ile soruşturma veya kovuşturma yapılması izne ya da talebe bağlı olan suçlar hakkında uygulanmaz.
(8) Basit yargılama usulü, bu kapsama giren bir suçun, kapsama girmeyen başka bir suçla birlikte işlenmiş olması hâlinde uygulanmaz." düzenlemesine yer verilmiştir.
17/10/2019 gün ve 7188 sayılı Kanunun 24. maddesiyle değişik CMK'nın 251. maddesinde Basit Yargılama Usulü düzenlenmiş olup, bu düzenlemenin uygulanmasıyla ilgili olarak, CMK'ya 7188 sayılı Kanunla eklenen geçici 5. maddenin birinci fıkrasının (d) bendinde yer alan "hükme bağlanmış " ibaresinin, Anayasa Mahkemesinin 14/01/2021 tarihli ve 2020/81 esas, 2021/4 sayılı kararıyla "basit yargılama usulü" yönünden; Anayasanın 38. maddesine aykırı görülerek iptaline karar verilmiştir.
İnceleme konusu somut olayda; sanık hakkında yukarıda belirtilen Anayasa Mahkemesinin iptal kararından sonra 15/10/2020 tarihinde TCK'nın 106/1. maddesinin 2. cümlesinde düzenlenen tehdit suçundan hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verildiği, sanığın itirazı üzerine mercii tarafından basit yargılama usulü uygulanarak karar verilmesi gerektiğinden bahisle itirazın kabulüne karar verilmiştir. CMK'nın 251. maddesinde yer alan düzenlemeye göre basit yargılama usulünün uygulanıp uygulanmaması hususunda hakimin takdir hakkının bulunması ve mahkemesince de 15/10/2020 tarihli duruşmada ara kararla takdiren basit yargılama usulünün uygulanmamasına karar verildiğinin belirtilmesi karşısında; mercii tarafından itirazın reddi yerine kabulüne karar verilmesi hukuka aykırıdır.
Sonuç ve Karar:
Yukarıda açıklanan nedenlerle,
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’nın, kanun yararına bozma isteği doğrultusunda düzenlediği tebliğnamedeki düşünce yerinde görüldüğünden,
1-Ankara 36. Ağır Ceza Mahkemesinin 21/12/2020 tarihli ve 2020/105 değişik iş sayılı kararının,, 5271 sayılı CMK'nın 309. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
2-CMK'nın 309. maddesinin 4-a fıkrası gereğince, sonraki işlemlerin mahallinde tamamlanmasına, dosyanın Adalet Bakanlığına sunulmak üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'na TEVDİİNE, 23/11/2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy