(818 S. K. m. 118, 162)
Davalı alacaklı, 5.10.1961 de 3 adet mahsup makbuzuna dayanarak davacı borçlu hakkında Ankara 6. İcra Memurluğunun 1961/5513 sayılı dosyasında icra kovuşturmasına girişmiş ve kovuşturma kesinleşmişken 11.5.1964 de bu alacağını tahakkuk etmiş her türlü masraflar ile birlikte Denizcilik Bankası T.A.O. Ulus şubesine ona olan borçlarına karşılık olmak üzere temlik etmiştir. Temellük eden üçüncü kişi alacağı 1968 ve 1969 yıllarında davalıdan haricen tahsil etmiş iken alacaklı 5.3.1970 de icraya başvurarak temlikin bu kerre bankaca kaldırıldığından söz edip borçlu hakkında icra kovuşturmasına devam etmiş ve borçlu 8.7.1970 de borcu masraf ile birlikte icra dairesine yatırdıktan sonra 11.2.1971 de borçlu olmadığı halde ödemek zorunda kaldığı paranın geri verilmesi için bu davayı açmıştır. Davalı cevabında davacının geri verilmesini isteyebileceği bir alacağı bulunmadığını savunmakla beraber kendisinin de onda alacağı bulunduğunu ileri sürerek takas def'inde bulunmuştur.
1 - Borçlar Yasasının 162. ve sonraki maddeleri hükümlerine göre alacağını temlik etmesi halinde alacak, borçlunun mal varlığına geçer. Bu durumda temellük eden kişi alacaklı ve onun borçlusu da belgede borçlu olarak gösterilen kişi olur. Temlik edenin artık borçlu ile ilişkisi kesilmiştir. Bu takdirde alacağın tahsilini istemek hakkı, onun sahibi durumuna geçen temellük eden kişiye aittir.
Davaya konu olan işte davalı müteahhit, davacı idaredeki alacağını masrafla birlikte üçüncü kişi bankaya temlik etmiş olduğundan bu alacak masrafları beraber bankanın mal varlığına geçmiştir. Davacı bu alacaktan dolayı davalıya karşı borçlu değildir. Davalının buna rağmen icra kovuşturmasına devam etmesi karşısında ödemek zorunda kaldığı parayı geri isteyebilir. Davacının ödemek zorunda kaldığı paranın 83.103,85 lirası faiz olup temlik belgesinde bundan söz edilmemiş ise de fer'i olan faizin de temlike katılmış olduğunun kabulü gerekir. Esasen bu taraflar arasında bir uyuşmazlık da yoktur. O halde icra dairesine yatırılan paranın tamamının geri alınmasına karar verilmesi gerekirken asıl alacakla birlikte temellük edenin mal varlığına geçen fakat onun tarafından henüz tahsil olan temlik gününe kadar işlemiş faiz ile buna düşen masrafın hesap edilip harçla beraber indirilmesinden sonra geri kalanının geri alınmasına karar verilmiş olması yasaya aykırıdır.
2 - Davalının da davacıda ilama dayanan bir alacağı bulunduğu anlaşılmaktadır. Bununla ilgili dosyalar incelenip icra hakimliğindeki şikayetin sonu alındıktan sonra bu konuda bir karar verilmek gerekirken davalının bir hakkının kaybolmasının söz konusu olmadığından söz edilerek takas def'inin reddine karar verilmiş olması bozmayı gerektirir.
3 - Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir yolsuzluk görülmemesine göre tarafların yukarıdaki bentlerin kapsamı dışındaki itirazlarının reddi gerekir.
Temyiz olunan kararın 1. bentte gösterilen nedenle davacı bu bentte gösterilen nedenle davalı yararına BOZULMASINA, öteki itirazların reddine ve peşin harcın istek halinde geri verilmesine oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy