(818 S. K. m. 43, 45)
Dava: Taraflar arasındaki trafik kazasından doğma tazminat davası nedeniyle yapılan yargılama sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı 332.500 liranın faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara ödenmesine ilişkin hükmün süresi içinde davalılar (Ş.K.) ve (A.Y.) adına avukat (S.A.) tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşuldu:
Karar: 1 - Hukuk Genel Kurulunun 13.4.1979 gün, 13/42 E. ve 380 K. sayılı ilamı ile dairemizin yerleşmiş uygulamalarında kabul edilen ilke uyarınca "bir vergi mükellefinin ilgili vergi dönemleri için vergi dairesine bildirdiği net kazanç tutarı kendisini bağlar." Ancak, destekten yoksun kalma tazminatı, miras hukuku ile ilgili olmayan ve haleflik esaslarının söz konusu olmadığı bir tazminat türüdür. O halde destekten yoksun kalma tazminatına ilişkin davalarda yukarda anılan kuralın doğrudan doğruya davacıları bağlaması düşünülemez. Zira bu tür davaların niteliği bu kuralın uygulanmasına engeldir. Çünkü aslolan destekten yoksun kalanların desteğin ölümünden sonraki sosyal ve ekonomik durumlarının ölümden önceki düzeye çıkarılmasını sağlamaktır. Ancak bu tür davalarda, vergi mükellefi olan desteğin vergi dairesine verdiği bildirinin hiç nazara alınmıyacağı yolunda bir sonucu benimsemek de mümkün değildir. Mesela, destekten yoksun kaldıklarını iddia eden davacılar pekala desteklerinin verdiği bu vergi bildirimine dayanmak suretiyle tazminat isteyebilirler. Öte yandan desteğin vergi dairesine verdiği bu bildirim, desteğin kazancının tespitinde önemli bir etkendir. Bu bildirimin aksini iddia eden davacılar ancak inandırıcı delillerle bu iddialarını ispatlayabilirler. Şu halde davalıların, bu bildirimin celp ve incelenmesine ilişkin savunmaları bu davada büyük önem taşır ve desteğin gerçek gelirinin tespitinde kuvvetli bir delil niteliğini taşır. O halde desteğin ölümünden önceki yıllara ilişkin vergi bildirimleri getirtilip, davacılara bu bildirimler hakkında ne diyeceklerinin sorulması zorunludur. Bu bakımdan bu yönün araştırılıp soruşturulmamış olması bozmayı gerektirir.
2 - 1479 Sayılı Bağkur Yasasının 63. maddesinde (üçüncü bir kimsenin suç sayılır hareketi ile bu kanunda sayılan yardımların yapılmasını gerektiren bir halin doğmasında kurum sigortalıya gerekli bütün yardımları yapar. Ancak bu yardımların tutarı için üçüncü kişilere rücu eder) hükmü yer almış bulunmaktadır. Davalılar, davacılara Bağ-Kur tarafından yardım yapılması gerektiğini iddia etmişlerdir. Davanın konusunu oluşturan tazminat isteğinin kaynaklandığı olayın suç sayılan bir eylemle ilgili bulunduğu anlaşılmaktadır. O halde davalıların mükerrer ödeme tehdidi ve tehlikesi altında kalmamaları amacı ile bu yönün de gereği veçhile araştırılması gerekirken, tazminatın kapsamını etkileyen bu savunma üzerinde durulmaması bozmayı gerektirir.
3 - Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delilerin değerlendirilmesinde bir yolsuzluk görülmemesine göre davalıların yukardaki bentlerin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerektir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın 1 ve 2. bentte gösterilen nedenlerle mümeyyiz davalılar yararına BOZULMASINA, 22.5.1980 gününde oybirliği ile karar verildi. *
Full & Egal Universal Law Academy