(1086 S. K. m. 74, 275)
Dava: Taraflar arasındaki tazminat davası nedeniyle yapılan yargılama sonunda; ilâmda yazılı nedenlerden dolayı 21.000 liranın davalı Turhan'dan 7.000 liranın da diğer davalıdan faizleriyle birlikte alınarak davacıya ödenmesine ilişkin hükmün süresi içinde davalılardan Turhan tarafından temyiz edilmesi üzerine tetkik hakimi tarafından düzenlenen rapor okunduktan sonra dosya incelendi gereği konuşuldu :
Karar: Dava, davalıların vatanî görevlerini yaptıkları sırada birlikte kusurlarıyla bulunduğu yerden düşerek kırılan televizyon hasarından kaynaklanmıştır. Davacı Hazine zararının 28.000 lira olduğu ileri sürerek bunun davalılardan tahsilini istemiştir. Mahkeme, 28.000 liranın kusurları oranında 21.000 lirasının davalı Turhan'dan ve 7.000 lirasını da diğer davalıdan tahsiline karar vermiştir.
1 - Dosyadaki yazılara, kararın dayanıldığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir yolsuzluk görülmemesine göre, temyiz eden davalı Turhan'ın aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2 - Davacı, dava dilekçesinde, olaydan mütesessilen sorumlu olan davalılardan, bu şekilde bir istekte bulunmamıştır. O halde her iki davalıdan yapılan isteğin yarı yarıya olduğunun benimsenmesi zorunludur. Davacının son celsede bu yolda açıklama yaparak ve kusur oranlarına göre davalıların gıyabında istekte bulunması sonuca etkili değildir. O halde, mahkemenin isteği aşar şeklide zarar ve tazminatın % 75'inden davalı Turhan'ı sorumlu tutması usul ve yasaya aykırıdır. HUMK. md. 74.
3 - Davacı kırılan televizyon nedeniyle zararlarının 28.000 lira olduğunu ileri sürerek bunun tazminini istemiştir. Mahkeme, gerçek zararın 27.000 lira olduğunu yerinde yaptığı keşifte bilirkişi beyanı ile saptamıştır. Taraflara yargılama gideri yükleyerek yapılan keşifle belirlenen miktarı bir tarafa bırakıp davacının isteğinin esas alınarak hüküm kurulması da usul ve yasaya aykırıdır.
4 - Olay, davalıların şakalaştıkları sırada davalı Turhan'ın dirseğinin değmesiyle televizyonun yere düşerek kırılması şeklinde gerçekleşmiştir. Görülüyorki olay, günlük yaşantı içinde çoğunluğun rahatlıkla değerlendirilebileceği olağan ve yalın bir niteliğe sahiptir. Usulün 2494 sayılı Kanunla değişik 275. maddesi; mahkemenin, ancak çözümü özel veya teknik bir bilgiyi gerektiren hallerde bilirkişinin görüşünün alınabileceği hükmünü getirmiştir. O halde mahkemenin bu konuda bilirkişi incelemesine gitmesi ve hem de İstanbul'da uzmanlık sahası elektrik olan bir öğretim üyesini görevlendirmesi usul ve yasaya aykırıdır. Çünkü yargı gücünü Türk Milleti adına kullanan hakimin genel kültür ve bilgisinin konuyu çözebileceği her türlü tartışmanın dışındadır.
5 - Hakim bir taraftan hak ve adelete uygun karar verirken, değer taraftan davayı en az giderle ve en kısa sürede sonuçlandırmak için kendisinden beklenilen özeni göstermek zorundadır. Aksi halde pahalı adalet olgusu görülmekte olan davada da gerçekleşmiş olur.
Gereksiz yere bilirkişi incelemesi yaptırılması veya birlikte yapılacak işlerin ayrı ayrı zaman ve işlemlerle yapılması yalnız taraflara yargılama gideri yüklemekle kalmaz. Hakkın alınmasını da geciktirir. Davanın temyiz incelemesinin yapıldığı şu anda bu durum sonucu etkili görülmemiş; ancak bu hataya değinilmekle yetinilmesi uygun görülmüştür.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda iki, üç ve dördüncü bentlerde gösterilen nedenlerle BOZULMASINA, temyiz eden davalı Turhan'ın sair itirazlarının birinci bentde gösterilen nedenle reddine ve davalı Turhan'dan peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine, 15.9.1983 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy