(818 S. K. m. 61)
Dava: Taraflar arasındaki alacak davası üzerine yapılan yargılama sonunda, ilamda yazılı nedenlerden dolayı 925.000 liranın dava tarihi olan 10.6.1982 tarihinden 19.12.1984 tarihine kadar % 5, bu tarihten sonra % 30 yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine ilişkin hükmün davalılar avukatı tarafından duruşma istekli olarak temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşuldu :
Karar: 1 - (....)
2 - Davacı, kimsesiz olduğunu sandığı (N.) adlı kadınla yirmi iki yıl birlikte karı koca gibi yaşadığını, bu arada arsasını ona ferağ ettiğini, daha sonra da üstüne binalar yaptığını, (N.)'nin ölümünün arkasından ondan aldığı vekaletnameyi işleme koyarak taşınmazları adına çevirttiğini; fakat davalı mirasçılarının ortaya çıkarak tapu iptaline giriştiklerini bildirerek yaptırdığı binalar bedeli 925.000 liranın ödettirilmesini istemiştir.
Mahkemece, davacınına ileri sürdüğü olgu, tümüyle benimsenerek dava kabul edilmiştir. Oysa, davacının inşaata 1965'te başladığı, taşınmazın 27.4.1967'de (N.)'ye ferağ edildiği ve davacının inşaatı bu günden sonra da sürdürdüğü, dosyadaki tespit kaydı ve tanık anlatımlarından anlaşılmaktadır. Öyleyse davacı, ferağ anına kadar oluşturduğu inşaat bölümüne ilişkin bedeli, (N.)'nin mirasçılarından isteyemez. Yerel mahkemenin bu yönü gözden uzak tutması, bozmayı gerektirir.
3 - Davacının "hukuki sebebi" Borçlar Kanununun 61 ve sonraki maddelerinde belirlenen nedensiz zenginleşmedir. Nedensiz zenginleşmede geri verme borcu, zenginleşmenin geçersiz bir nedene dayanması durumunda hemen; geleceğe yönelik bir neden bulunuyorsa onun oluşmadığı an; var olan bir neden bulunuyorsa onun oluşmadığı an; var olan bir neden varsa onun ortadan kalktığı zaman doğmuş olur. Somut olayda geri verme borcunun giderlere katlanıldığı gün yerine (N.)'nin ölüm günü olduğu benimsenerek değerlendirmenin buna göre yapılmasının yasal dayanağı yoktur. Bu bakımdan da karar bozulmalıdır.
Sonuç: Temyiz olunan kararın (2 ve 3) sayılı bentlerde gösterilen nedenlerle BOZULMASINA, 6.10.1987 gününde oybirliği ile karar verildi.
KARŞI OY YAZISI
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 6.10.1987 tarihli ve esas no: 987/6997-Karar No: 987/7152 sayılı bozmaya ilişkin ilamı ilişikte sunulmuştur. Bu karar Gebze 2. Asliye Hukuk Hakimliği'nin 13.5.1986 tarih E. 987/6997, K. 987/7152 sayılı kararını bozmuştur.
Mahalli mahkeme kararına esas olan davada, davacı, kendi malzemesiyle başkasına ait arsa üzerine hüsnüniyetle inşaat yaptığını iddia ederek bunun bedelini talep etmiş, mahkeme bu hususu hüküm altına almıştır.
Davacı, nikâhsız olarak birlikte yaşadığı bir kadına, teminat mahiyetinde olmak üzere kendisine ait bir arsayı 27.4.1967 tarihinde ferağ etmiş, bilahare bu kadından aldığı vekaletnameyi kadının ölümünden sonra kullanarak ferağ ettiği taşınmazı tekrar kendi üzerine geçirtmiştir. Kadının mirasçılarının açtığı tapu iptali ve tescil davası nedeniyle, davacının mülkiyet hakkı iptal edilmiş ve mülkiyet mirasçılara geçmiştir. Ancak, arsanın üzerine davacının hüsnüniyetle inşa etmiş bulunduğu binanın bedelini bu mirasçılardan isteyebileceği kabul edilmiştir: Yargıtay'ın bozduğu husus, davacının inşaata 1965 yılında başladığı ve 1967 yılında davalıların murisine ferağ edilene kadar inşaata devam ettiği ve daha sonra da inşaata devam ettiğinin sabit olmasına rağmen, 1965-1967 dönemi için davalılardan inşaat bedelinin istenmesinin mümkün olmamasıdır.
Dava, Borçlar Kanunu'nun 61. ve sonraki maddelerine dayanmaktadır. Yargıtay, burada sebepsiz zenginleşmeye esas tutulacak tarihin, davalıların müşterek murisinin ölüm tarihi değil, giderlere katlanıldığı gün olması gerektiği kanaatindedir.
1- 1965 yılından 27.4.1967 tarihine kadar geçen sürede yapılan inşaatın miktarı nasıl tespit edilecek ve bu miktar, talep edilen meblağdan nasıl düşülecektir? Fiilen bunun tespitinin mümkün olmadığı kanaatindeyiz.
2- Geri verme borcunun doğduğu tarih, Necmiye isimli müşterek murisin ölüm günü değil, taşınmazın davalılara intikal ettiği (tapu iptal ve tescil davasının kesinleşerek, tapu sicilinde hükmün tashih yapıldığı gün) olabilir.
3- Davalıların murisi 18.12.1981 tarihinde ölmüş, bu şahsın bir başkasına verdiği vekaletname ile taşınmazın davacıya ferağ tarihi 25.12.1981, 10.6.1982 tarihli dava dilekçesiyle bina bedeli olarak talep edilen 925.000 lira davalıların murisinin ölüm tarihindeki rayiç olarak gösterilmiştir. İnşaatın bitim tarihi 1977'dir. Bu durumda iade borcunun doğduğu an, davalıların açtığı tapu iptal ve tescili davası sonunda taşınmazın murisin terekesine tapuda hükmen tescil ve intikal ettiği tarihtir.
Full & Egal Universal Law Academy