(3213 S. K. m. 3, 21, 36)
Davacı E. H. Özen vekili Avukat E. Aydın tarafından, davalı M. A.Ş. aleyhine 17.8.1999 tarihinde verilen dilekçe ile ruhsatlı kum ocağından alınan kum bedelinin istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kabulüne dair verilen 13.6.2000 tarihli kararın Yargıtayca tetkiki davalı M. A.Ş. vekili tarafından süresi içerisinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.
Dava, davacının sahip olduğu maden arama ruhsatının kapsamında olan sahadan, davalı şirket tarafından izinsiz kum alınması sebebiyle maddi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece istemin kabulüne karar verilmiş, karar davalı tarafından temyiz edilmiştir.
Maden arama; cevher yatağının tanınmasına amaçlanan faaliyetlerin tümüdür. Belli bir alanda maden aranma faaliyetinde bulunulabilmesi için maden arama ruhsatının alınması gerekmektedir (3213 sayılı Kanun md. 3).
Arama safhasından sonra işletme dönemine hazırlık ve gerek duyulabilecek sair araştırmaların yapılabilmesini sağlamak için en fazla üç yıl süre ile faaliyetlerin devamlılığı amacıyla ön işletme ruhsatı ve daha sonra da madenin işletmeye alınabilmesi için işletme izni alınacaktır.
Maden arama ve ön işletme ruhsatı sahibi, Maden Yasası'nın 21. maddesi uyarınca ruhsat süresi boyunca arama faaliyetleri sonucu çıkardığı görünür cevher rezervinin 1/10'unu aşmayacak biçimde cevheri istihraç edip satabilecektir.
Davacıya Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından 15.10.1997 gününden itibaren 30 ay süre ile mermer arama ruhsatı verilmiş, davanın dayanağı tesbit ise 1.7.1999da yapılmıştır. Davacının ön işletme ruhsatı veya işletme izni bulunmamaktadır.
Maden Kanunu'nun 36. maddesine göre kum, Maden Yasası kapsamında olmadığından ve davacının işletme izni de bulunmadığından, arama ruhsatı döneminde kum ve çakıl istihraç etme hakkı yoktur. Bu sebeple davalının arama ruhsatı alanındaki kum ve çakıl istihracından doğan zararın ödetilmesini istemine kanuni olanak bulunmadığından davanın reddi gerekmektedir.
Yerel mahkemece anılan yönler gözetilmeksizin istemin yazılı gerekçe ile kabulüne karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.
Temyiz edilen kararın yukarda gösterilen sebeple BOZULMASINA ve peşin alınan harcın istem halinde geri verilmesine 08.02.2001 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy