(2004 S. K. m. 82) (1580 S. K. m. 19)
Davacı Kılavuz Belediye Başkanlığı vekili Avukat Ziver Aksel tarafından, davalı Musa Abbas İşler aleyhine verilen dilekçe ile haczi mümkün olmadığı halde davalı tarafından haczedilip davalıya ödenen 1.169.816.000 TL.nin istirdadının istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kabulüne dair verilen 21.6.2000 günlü kararın Yargıtayca incelenmesi davalı Musa Abbas İşler vekili Avukat Kemal Ayyıldız tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.
Davacı Belediye davalının alacağını ödetmek amacıyla hakkında icra takibi yaptığını ve İller Bankası'nın gönderdiği paradan sayılan ve Ziraat Bankası Şubesindeki Belediye hesabındaki paraya haciz koydurtmak suretiyle aldığını, halbuki bu paranın kamuya tahsis edildiğini belirterek yapılan ödemenin bu nedenle usulsüz olduğunu davalının bu parayı iadesine karar verilmesini istemiştir.
Mahkemece istem kabul edilmiş, karar davalı tarafından temyiz edilmiştir.
Dosyadaki kanıtlara göre davalının Belediye'den alacaklı olduğunu gösteren 15.4.1999 keşide tarihli 935.854.000 liralık çek bulunduğu, bu çeke dayanarak davalının 16.7.1999 tarihinde takipte bulunduğu takip sonucu davacı Belediye'nin Ziraat Bankası hesabına haciz ihbarnamesi gönderdiği ve itiraz edilmemesi üzerine bu paranın davalı adına 16.8.1999 tarihinde bloke edilip, 9.9.1999 ve 16.9.1999 tarihlerinde ödendiği anlaşılmıştır. Ayrıca Belediye Encümenince 28.4.1999 tarihinde bankadaki hesap ve bu arada İller Bankasından gelen yardımların ve tüm taşınmazların kamuya tahsis edilmesine karar verildiği, kararın birer örneğinin Ziraat Bankası ve İcra Müdürlüğüne gönderilmesi gerektiği kararlaştırılmıştır. Yukarıda açıklanan kanıtlar itibarı ile davalı alacağının çekin düzenlendiği tarih olan 15.4.1999 tarihinde gerçekleştiği ve daha sonra icraya konulduğu, henüz bankadaki hesaptan tahsil edilmeden Belediye Encümenince kamuya tahsis kararı verilmişse de bu kararın Ziraat Bankasına gönderildiğine dair herhangi bir bilgi ve kayıt bulunmamaktadır.
Somut olay itibarıyla davalının alacağına bir itiraz ileri sürülmemiştir. İtiraz İİK. 82. maddesinin 1. bendinde yer alan devlet mallan ile mahsus kanunlarında haczi mümkün olmayan malların haczedilemeyeceği nedenine dayandırılmıştır. Ayrıca 1580 sayılı Belediye Yasasının 19/7. maddesinde de bu yönde düzenleme yapıldığı belirtilmiştir.
Her ne kadar Belediye Kanununun yukarıda anılan maddesi ile bu maddeye yollama yapan İcra-İflas Kanununun 82/1. maddesine dayalı olarak Belediye Encümenince Belediyenin her türlü malvarlığının kamuya tahsisli olduğu biçiminde karar alınmak suretiyle belediyeden alacaklı olanların alacağının ödenmesi böyle bir karar gereğince engellenmekte ise de her somut olayın kendi içerisinde tartışılıp, sonuçlandırılmasında zorunluluk bulunmaktadır. Somut olayda da alacak Belediye'nin tahsis kararından daha önce doğmuştur. Ayrıca haczin konusu da bizatihi kamuya tahsisli bulunmamaktadır. Alacağın doğmasından sonra alınan tahsis kararının Ziraat Bankasına bildirilmemesi nedeniyle alacaklının bankadaki hesaba haciz koydurmasında bir usulsüzlük bulunmamaktadır. Alacaklı kendi alacağını almıştır. Alacaklının bu eylemi hukuki nedenden yoksun değildir. Bu bakımdan alacaklının nedensiz zenginleşmesinden de söz edilemez. Ayrıca alacaklının davacı Belediye'ye yine kamuyu ilgilendiren hizmetlerin görülmesi için akaryakıt verdiği ileri sürülmüş ve buna davacı da karşı koymamak suretiyle bu tür bir alacağın da kamu hizmetinin görülmesinin bir sonucu olarak doğduğu düşünüldüğünde yeniden ödetme kararı verilmesi doğru değildir.
Tüm bu yönler gözetilerek davanın reddi gerekirken yazılı biçimde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda gösterilen nedenlerle BOZULMASINA ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 5.4.2001 gününde oyçokluğuyla karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy