(1086 S. K. m. 9, 21)
Dava: Davacı Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı vekili Avukat Ü. tarafından, davalı Müslük aleyhine 19.6.2000 gününde verilen dilekçe ile haksız eylem nedeniyle tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; dava dilekçesinin yetki yönünden reddine dair verilen 26.9.2000 günlü kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü:
Karar: Dava, davalının haksız eylemi sonucu idarenin uğradığı zararın ödetilmesi istemine ilişkindir.
Mahkemece, haksız eylemde bulunan davalının, davanın açıldığı yerde oturmadığı gerekçesi ile yetkisizlik kararı verilmiştir. Karar davacı tarafından temyiz edilmiştir.
HUMK.nun 9. maddesinde, yetkili mahkeme genel bir kural olarak düzenleme altına alınmış ve davanın davalının oturduğu yer mahkemesinde açılması gerektiği öngörülmüştür. Ne var ki, bu genel kuralın yanında aynı yasanın diğer hükümlerinde öngörüldüğü üzere farklı ve bu bağlamda kamu düzenine ilişkin bulunan ve itiraz olsa dahi değiştirilemeyecek kurallarda yer aldığı gibi, yedek ve özel kurallar da yer almış bulunmaktadır.
Bunlardan en çok uygulama alanı bulan ve konumuzla da ilgili olan aynı Yasanın 21. maddesidir. Anılan madde de, haksız eylemlerden kaynaklanan davaların, eylemin gerçekleştiği yer mahkemesinde de açılabileceği hüküm altına alınmıştır. Yasadaki, bu düzenleme itibariyle, haksız eylemden doğan bir davanın, genel kural uyarınca davalının oturduğu yer mahkemesinde açılabileceği gibi, özel bir nitelik taşıyan Yasanın 21. maddesi gereğince, haksız eylemin meydana geldiği yerde de açılabilecektir. Bu düzenleme itibariyle Yasanın 21. maddesi, 9. maddeden daha özel bir içerik taşıması itibariyle dava, davalının oturduğu yerde değil, haksız eylemin gerçekleştiği yerdeki mahkemece çözüme kavuşturulması gerekecektir.
Şu durumda, davaya konu edilen somut olayın belirlenmesinde zorunluluk bulunmaktadır. Davalı, davacı idarede kamu görevlisi olarak davanın açıldığı İlin ilçesinde görevli bulunmaktadır. Zarara neden olan gübrelerin satışından, gerçek hak sahiplerine olan dağıtımdan bu bağlamda destekleme ile ilgili olarak yapılacak ödemelerin gerçek belgelere dayanıp-dayanmadığını denetlemekten sorumlu bir kişidir. Davalının görev yaptığı ilçedeki bazı çiftçiler, Konya İl merkezinde gübre ticareti yapan D... Genel Gıda Sanayii ve Ticaret A.Ş.nin düzenlediği belgelere göre usulsüz destekleme ödeneği almışlardır. Çiftçilerin destekleme ödeneği alabilmeleri, için düzenlenen belgeler davalının imza ve denetiminden geçmiştir. Ne var ki, bunların gerçeği yansıtmadığı ileri sürülmekte ve bu nedenle tazminat istenmektedir. Maddi olayın şu oluş biçimi itibariyle zarar Konya'da düzenlenen ve davalı tarafından da uygun görülen ancak gerçeği yansıtmayan belgenin imzalanması ve bundan sonra ödemenin de yine Konya da yapılmasından sonra meydana gelmiştir. Görüldüğü üzere ödeme de Konya da yapılmış ve zararda o yerde ve ödeme nedeniyle meydana gelmiştir.
Böylece, haksız eylemin ve zararın meydana geldiği yer davanın açıldığı Konya İl merkezidir. Davada bu yerde açılmıştır. Davaya bakılmak ve işin esası hakkında varılacak sonuca göre bir karar verilmek gerekirken yazılı gerekçe ile yetkisizlik kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı olup kararın yukarıda açıklanan nedenlerle bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın açıklanan nedenlerle (BOZULMASINA9 23.11.2000 gününde oyçokluğuyla karar verildi.
KARŞI OY YAZISI
Davalının imza ettiği belge Konya da değil kazada imzalanmıştır. Öteki kazalarda görevli olanlarla davalının iş birliği içinde olduğuna dair iddia yoktur. Ödemenin Konya da da yapılacak olması sonucu değiştirmez.
Davacı davayı açarken davalı hakkında "senin imzaladığın belgeden dolayı zarara uğradığım, bunu öde" demek istediğine göre davalının haksız fiil işlediği iddiasındadır. Haksız fiilin işlendiği yer Konya değil belgenin imzalandığı kazadır. Konya'nın davalının ikametgahı olduğu da iddia edilmemiştir. Bu özellikler nedeniyle mahkemenin yetkisizlik kararı vermiş olması uygun bulunduğundan bozma kararına katılamıyorum.
YKD. Nisan 2001
Full & Egal Universal Law Academy