(1086 S. K. m. 38, 83) (818 S. K. m. 46, 47)
Davacı F. Yeler vekili Avukat N. Kaya tarafından, davalılar S. Akçan ve diğerleri aleyhine 17.6.1993 ve 26.5.1999 gününde verilen dilekçeler ile trafik kazasında yaralanmadan kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; ölü davalı S. Akçan'a yönelik davanın husumetten reddi, davalı Z. Akçan'a yönelik davanın kabulü, birleşen davada, zamanaşımı itirazında bulunmayan davalılar yönünden davanın kabulüne dair verilen 11.10.2000 günlü kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili ve davalılar Z. Akçan, Ü. Badem ve diğerleri vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.
Dava, trafik kazasında yaralanmadan kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Davacı vekili dava dilekçesinde, davalılardan (ölü) S. Akcan'ın kullandığı ve davalılardan Z. Akçan'ın maliki bulunduğu aracın davacıya çarparak yaralanmasına neden olduğunu, yapılan tedavi sonunda davacının sol bacağının kesilmesi sebebiyle 150.000.000 TL. maddi, 50.000.000 TL. manevi tazminat isteminde bulunmuştur. Davacı vekili, davalılardan S. Akçan mirasçıları aleyhine ikinci bir dava açmış, bu davada da ilk davadaki iddia ve istemini aynen tekrarlamıştır. Davalı taraf davanın reddini savunmuş, ayrıca davacı tarafından açılan ikinci davada davalılar İ.H. Akçan, Ö. Akçan ve Z. Akçan'ın vekilleri açılan ikinci davanın zamanaşımı nedeniyle reddini savunmuştur. Mahkemece, sonra açılan davada birleştirme kararı verilerek yargılamaya eldeki bu dosyada devam olunarak, ilk açılan davadaki istemin davalılardan S. Akçan ölmüş olduğundan bu davalı yönünden reddine, diğer davalı Z. Akçan yönünden kabulüne, ikinci davadaki istemin ise zamanaşımı iddiasında bulunmayan davalılardan İ. Badem, N. Gürel ve V. Akçan yönünden kabulüne karar verilmiş, bu karar taraf vekillerince temyiz edilmiştir.
1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davacı tarafın, duruşma aşamasında ileri sürmediği birleştirme isteminin temyiz aşamasında dinlenemeyeceği nedeniyle tüm, davalı tarafın ise aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.
2- Davalının diğer temyiz itirazlarına gelince; Davacı açtığı davada manevi ve destek tazminatı isteminde bulunmuştur. Davalıların miras bırakanı S. Akçan'ın ölü olduğunun anlaşılması üzerine mirasçılar aleyhine açılan ikinci davada ilk davadaki istem tekrar edilmiş, mahkemece aynı istem hakkında iki kez hüküm kurulmuştur. HUMK. 38. maddesi gereğince davaya ehliyet MK. ile tayin olunur. MK. 28. maddesinin 1. fıkrası hükmünce kişilik, çocuğun sağ olarak tamamıyla doğduğu andan başlar ve ölümle sona erer. Bu nedenle, ölümle kişiliği son bulan bir kimsenin medeni hakları kullanmasından ve taraf ehliyetinden söz edilemez. Usulün 83-90 maddelerindeki ıslah taraflar dışındaki bazı usulü işlemler hakkında uygulanır. Ölü bir kimse hakkında açılan davaya bakılamaz. Sonradan ölünün mirasçılarına husumet yöneltilerek var olmayan davaya hukuki varlık sağlanamaz. Bu nedenle mirasçılar hakkında ayrı bir dava açılması zorunludur. Somut olayda, açıklanan bu kural gereğince, davalı S. Akçan'ın dava tarihinden kısa bir süre önce öldüğünün anlaşılması üzerine davacı taraf birleştirilen davayı açmıştır. Gerek birleştirilen dosyadaki dava dilekçesinde ilk davadaki iddia ve istemin tekrar edilmiş olması ve gerekse davacı vekilinin 18.12.1999 tarihli oturum ve devamı oturumlardaki beyanları dikkate alındığında mirasçılar hakkında açılan ikinci dava yukarıda açıklanan kural gereği 4.5.1978 tarihli İBK gereğince açılmış ve ilk davanın tekrarından ibarettir. Bu durum karşısında, tekrarlanan istem hakkında mahkemece iki kez tazminata hükmedilmesi doğru olmadığından kararın bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda (2) sayılı bentle gösterilen nedenlerle davalılar yararına BOZULMASINA, diğer temyiz itirazlarının ilk bentte gösterilen nedenlerle reddine ve temyiz eden davalılardan peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 24.12.2001 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy