(1086 S. K. m. 83, 87)
Davacılar Adnan ve diğerleri vekili tarafından, davalı Mehmet aleyhine 17.2.1999 gününde verilen dilekçe ile haksız eylem sonucu desteğin ölümünden dolayı tazminat istenmesi üzerine yapılan yargılama sonunda; mahkemece istemin kabulüne dair verilen 29.11.2001 günlü kararın Yargıtayda duruşmalı olarak incelenmesi davalı vekili tarafında süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikden sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.
1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.
2- Diğer temyiz itirazına gelince; davacılar, davalının kusurlu eylemi ile desteğin ölümüne yol açtığını belirterek ilk davada, 750.000.000 lira destekten yoksun kalma tazminatı ile 750.000.000 lira manevi tazminat istemişler; yargılama aşamasında verdikleri ıslah dilekçesi ile Hukuk Usulü Muhakemeleri Yasasının 87. maddesinin son cümlesinin Anayasa Mahkemesince iptalinden sonra "ıslah dilekçesiyle istemin artırılmasının olanaklı bulunduğunu ileri sürerek, maddi ve manevi tazminat isteklerini artırmışlardır. Mahkemece istem kabul edilmiş; kararı davalı temyiz etmiştir.
Hukuk Usulü Muhakemeleri Yasasının 83. maddesi gereğince taraflardan her biri yapmış olduğu usule ilişkin işlemleri tamamen veya kısmen ıslah edebilir. Aynı Yasanın 87. maddesinin son cümlesinde yer alan "Müddei ıslah suretiyle müddeabihi tezyit edemez." biçimindeki düzenleme Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edildikten sonra ıslah dilekçesi ile müddeabihin artırılmasına da bir engel kalmamıştır. Ancak, iptal kararı ile ortaya çıkan bu yeni düzenleme, özellikle manevi tazminatın tekliği ve bölünmezliği kuralını ortadan kaldırmadığından dava konusu olayda manevi tazminat için uygulama yeri bulunmamaktadır.
Davacılar ilk davada fazlaya ilişkin haklarını saklı tutmadan destekten yoksun kalma tazminatını, yani maddi tazminatı istemişlerdir. Ne varki, o davanın açıldığı tarihte, zarar ve zararı veren de belli olduğu halde geriye kalan zararları için, haklarını saklı tutmamışlardır. Böyle bir davranış ve sunum, dava konusu yapılmayan ve saklı tutulmayan bölümden vazgeçilmiş ve istemin miktarla sınırlı tutulduğu sonucunu doğurur. Bundan sonra ıslah dilekçesi adı altında, bir dilekçe ile önceki istemlerini artıramazlar. Bu istem, ıslah dilekçesi olarak adlandırılsa da, başlı başına bir yeni davadır ve her yeni davanın bağlı bulunduğu koşullara tabidir. O halde davacıların isteyebilecekleri destekten yoksun kalma tazminatını ilk davada sınırladıkları ve dava edilmeyen bölüm için, haklarını saklı tuttukları açıkça belirtilmediğinden vazgeçtikleri benimsenmeli ve ilk davada istenen miktar dışındaki istem bölümü reddedilmelidir.
Manevi zarar, manevi tazminat adı altında bir miktar paraya hükmedilmesi ile giderilmesi amaçlanmaktadır. Manevi tazminat ise niteliği itibarıyla tektir, bölünemez ve bölümler halinde istenemez. Somut olayda, sonradan gelişen bir durumun varlığı da ileri sürülüp kanıtlanmadığına göre manevi tazminatın bölünmezliği ve tekliği kuralı gözetilerek ilk davada istenen miktarın aşılmaması gerekir.
Yerel mahkemece anılan yönler gözetilmeden, Anayasa Mahkemesinin iptal kararından sonra ıslah ile istemin artırılabileceğinin benimsenmiş olması usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda (2) nolu bentte gösterilen nedenlerle (BOZULMASINA), diğer temyiz itirazlarının (1) nolu bentte gösterilen nedenlerle reddine ve temyiz eden davalı vekili için takdir olunan 275.000.000 lira duruşma avukatlık ücretinin davacılara yükletilmesine ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine, 17.1.2003 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy