(4721 S. K. m. 130, 134, 683) (818 S. K. m. 41)
Dava: Davacı Asiye Geçit vekili Avukat Devrim Polat tarafından, davalı Mehmet Reşit Ozan aleyhine 29.12.2004 gününde verilen dilekçe ile maddi ve manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; görevsizliğe dair verilen 30.12.2004 günlü kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.
Dava, maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir. Mahkemece, yukarıda yazılı şekilde karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz olunmuştur.
Dava dilekçesinde: Davalı ve ailesinin davacıyı görücü usulü ile istedikleri; taraflar arasında düğün töreni yapıldığı ve resmi nikah işleminin daha sonra gerçekleştirileceğinin söylenildiği; aynı evde karı-koca olarak yaşandığı; daha sonra, davalının bir başkasıyla ve resmi nikahlı olarak evli bulunduğunun ortaya çıktığı; bunun üzerine, davalı tarafından müşterek hanedan kovulduğu ve ziynetler ile çeyiz eşyalarına el konulduğu ileri sürülerek maddi ve manevi tazminat isteminde bulunulmuştur.
Mahkemece, davanın dayanağı olayların evlilik hukukuna ilişkin bulunduğu belirtilmiş ve aile mahkemesinin görevli bulunduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.
Taraflar arasında, TMK. m. 134 ve devamında ön görülen yöntem ve koşullara uygun bir evlilik ilişkisi söz konusu değildir. Aksine, davalı bakımından evlenme engeli mevcuttur. (TMK. m. 130). Bu nedenle, uyuşmazlığın evliliğin hukuki niteliğine ve sonuçlarına ilişkin TMK.'nun İkinci Kitabı hükümleri çerçevesinde ve aile mahkemesi tarafından çözümlenmesi mümkün değildir.
Davacının, ziynet ve çeyiz eşyaları ile ilgili savı mülkiyet hakkına dayanmaktadır. Bu bakımdan istemin, TMK. m. 683 hükümleri uyarınca değerlendirilmesi gerekir. Diğer yandan, davalının haksız eylem niteliğindeki tutum ve davranışları nedeniyle ileri sürülen maddi ve manevi tazminat istemleri ise, BK. m. 41 vd. hükümleri kapsamında çözüme kavuşturulmalıdır. Şu durumda, mahkemece uyuşmazlığın esası hakkında hüküm oluşturulmak üzere kararın bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda gösterilen nedenle BOZULMASINA ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 21.03.2005 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy