4. Hukuk Dairesi 2008/2027 E., 2008/14382 K.
FAİZ
HAKSIZ EYLEM NEDENİYLE TAZMİNAT
MÜTESELSİL SORUMLULUK
TAZMİNATTA İNDİRİM
ZARARIN HESAPLANMASI
818 S. BORÇLAR KANUNU [ Madde 141 ]
818 S. BORÇLAR KANUNU [ Madde 142 ]
818 S. BORÇLAR KANUNU [ Madde 41 ]
818 S. BORÇLAR KANUNU [ Madde 43 ]
"İçtihat Metni"
Davacı Besim (velayeten Cengiz ) ve diğerleri vekili tarafından, davalı Mahmut ve diğerleri aleyhine 24.12.1999 gününde verilen dilekçe ile maddi ve manevi tazminat dava ve birleşen davalar ile istenmesi üzerine yapılan yargılama sonunda; mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen 27.09.2007 günlü kararın Yargıtay'da duruşmalı olarak incelenmesi davacılar ile duruşmasız olarak incelenmesi de davalılar vekilleri taraflarından süresi içinde istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra dosyanın görüşülmesine geçildi. Tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü.
1)Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, tarafların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.
2)Davacıların diğer temyiz itirazlarına gelince;
a)Dava, 17 Ağustos 1999 günü meydana gelen depremde davalıların ortağı ve mirasçısı olduğu müteahhidin yaptığı davacılara ait apartman dairelerinin yıkılması nedeni ile 1999/1898 esas sayılı asıl davada, davacının annesi ve kardeşlerinin ölümü nedeni ile destekten yoksun kalma ve manevi tazminat, 1999/1912 esas ve 2000/115 esas sayılı birleşen davalarda ise, daire ve eşya bedeli tazmini istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karar taraflarca temyiz edilmiştir.
Davacılar dava dilekçesinde, davalıların mirasçısı ve ortağı olan müteahhit Ağa'nın, yasa ve yönetmeliğe aykırı olarak binayı inşa etmesi nedeni ile zararın tamamından davalıların sorumlu tutulmasını istemişlerdir. Mahkemece, davalı müteahhidin %30, dava dışı teknik uygulama sorumlusunun (TUS) %30, proje müellifinin %20 ve belediyenin %20 kusurlu olduğu, müteahhidin işveren olarak BK'nın 55. maddesi gereğince TUS ve proje müellifinin de kusurları ile de sorumlu olduğundan toplam %80 oranında sorumluluğuna karar verilmiştir.
Yargılama sırasında alınan ve kabul edilen bilirkişi raporuna ve ceza mahkemesi raporuna göre, olayda davacıların kusuru bulunmamaktadır. Dayanışmalı sorumluluk kuralına göre, olayda kusurlu olanların her biri zararın oluşmasına birleşen veya bağımsız hareket eden davranışları ile katkıda bulunduklarından, meydana gelen zararın tamamından dayanışmalı olarak sorumludurlar. Müteselsil sorumlulukta zarar görenin dilediği borçluya başvurma hakkı vardır (BK m. 142); dilerse sorumlulardan birine, dilerse hepsine veya bir kısmına karşı dava açabilir. Müteselsil sorumlulukta kural olarak borçlulardan her biri borcun tamamından sorumludurlar (BK m. 141). Şu halde, sadece yüklenicinin kusur oranı nispetinde tazminata karar verilmesi doğru değildir. Davacılar kusurlu olmadığına göre, oluşan zararın tamamından davalı
yüklenicilerin sorumlu olması gerekir. Davalıların kusur oranlarına göre diğer sorumlulara karşı her zaman zararı rücu etme hakları vardır. Mahkemece dava dışı belediyenin kusur oranı indirilmek suretiyle hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olduğundan, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
b) Birleşen 1999/1912 esas ve 2000/115 esas sayılı dosyalar yönünden; davacılar, dava dilekçelerinde, olay tarihinden itibaren faiz istemişlerdir. Mahkemece, dava tarihinden itibaren faiz yürütülmesine karar verilmiştir. Haksız eylemlerde, haksız eylem tarihinde temerrüde düşülmüş olması nedeniyle, istek de bulunduğu takdirde bu tarihten itibaren faize hükmedilmesi gerekir. Mahkemece belirlenen zarara olay tarihi olan 17.08.1999 tarihinden faiz yürütülmesine karar verilmesi gerekirken, dava tarihinden faiz yürütülmesi de bozmayı gerektirmiştir.
3) Davalıların diğer temyiz itirazlarına gelince;
a)Birleşen 1999/1912 esas sayılı dosya yönünden; zarar, haksız eylemin meydana geldiği tarihte gerçekleşmiş olup, davalıların sorumluluğu da o tarihte başlar. Haksız eylem tarihindeki binanın inşaat maliyetine ve olay tarihindeki eşyaların ikinci el kullanılmış değerine karar verilmesi gerekir.
Mahkemece bilirkişi tarafından belirlenen depremin meydana geldiği 1999 tarihindeki bina değerine ve eşyaların da olay tarihindeki değerleri belirlenerekhüküm altına alınması gerekirken, dava tarihindeki değerlerine karar verilmesi ayrı bir bozma nedenidir.
b)Asıl dava ve birleşen davalar yönünden de, dava konusu maddi zarar 17 Ağustos 1999 günü meydana gelen deprem sonucu oluşmuştur. Bina, plan ve projesine, imar mevzuatına ve deprem yönetmeliğine uygun yapılmış olsa bile, depremin 7.4 şiddetinde olması gözönüne alındığında, bir miktar hasar meydana gelmesi,kaçınılmazdır. Olayın bu yönü gözetilerek belirlenen tazminattan Borçlar Yasası'nın 43. maddesi gereğince uygun bir miktar indirim yapılması gerekir. Mahkemece bu yön üzerinde de durulmamış olması bozmayı gerektirmiştir.
c)Birleşen 2000/115 esas sayılı dosyada davacı olan Sevgi'nin dava konusu daireyi depremden sonra satın alması fiilen mümkün olmadığı gibi, hayatın olağan akışına da aykırıdır. Davacının o daireyi depremden önce teslim
alarak ödemeyi yaptığı, ancak tapu işleminin depremden sonra yapıldığı anlaşıldığından, davalıların bu yöne ilişkin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda (2/a, b) nolu bentlerde açıklanan nedenlerle davacılar yararına bozulmasına, (3/a, b) nolu bentlerde açıklanan nedenlerle davalılar yararına bozulmasına, tarafların diğer temyiz itirazlarının ilk bentteki nedenlerle reddine ve davalılardan peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine, 20.11.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy