4. Hukuk Dairesi 2010/2614 E., 2011/2748 K.
"İçtihat Metni"
Davacı M.... M... vekili Avukat Ş…
…. D…
….. tarafından, davalı A.... İ..... H... A.Ş ve diğeri aleyhine 27/04/2007 gününde verilen dilekçe ile maddi ve manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davalı A.... İ..... H... A.Ş hakkındaki davanın reddine, davalı A...... D...... Mak. Ltd. Şti. hakkındaki maddi tazminat isteminin reddine, manevi tazminat isteminin kısmen kabulüne dair verilen 21/12/2009 günlü kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.
1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.
2-Diğer temyiz itirazlarına gelince; dava, haksız dava açılması nedeniyle uğranılan maddi ve manevi zararın ödetilmesi istemine ilişkindir. Yerel mahkemece davalılardan A.... İ..... Hizmetleri AŞ hakkındaki istemin tümü ile diğer davalı A...... D...... M..... Ltd Şti hakkındaki maddi tazminat istemi reddedilmiş; A...... D...... M..... Ltd Şti hakkındaki manevi tazminat isteminin ise bir bölümü kabul edilmiş; karar davacı tarafından temyiz olunmuştur.
Davacı, adına düzenlenmiş sahte kimlik belgesi ve atılan imza ile davalılardan A.... İ..... H…
…….AŞ'nin bayii olan diğer davalı A...... D...... M..... Ltd Şti yetkililerinin özensiz davranışı sonucu dava dışı kişi adına telefon hattı kurulduğunu, bu hattan çalıntı telefon ile görüşülmesi nedeniyle "hırsızlık malı kullanmak" suçundan hakkında açılan ceza davasından beraat ettiğini, ceza davasını takip etmek için ulaşım ve yiyecek gibi nedenlerle harcamalar yaptığını belirterek, uğradığı maddi ve manevi zararın ödetilmesini istemiştir.
Davalılardan A.... İ..... H…
……. AŞ; telefon hattı aboneliği işleminin bayii ile abone arasında yapıldığını, görevinin kesintisiz iletişim sağlamak olduğunu, bayiin kusurundan dolayı sorumlu olmadığını, sahte kimlik belgesi ile hizmet alan kişinin eyleminin engellenmesinin ve gereken özeni göstermesinin beklenemeyeceğini, haksız eylem koşullarının oluşmadığını ileri sürerek, istemin reddedilmesi gerektiğini savunmuştur.
Diğer davalı A...... D...... M..... Ltd Şti ise, davaya yanıt vermemiştir.
Yerel mahkemece, telefon hattı sözleşmesindeki imzanın davacının eli ürünü olmadığı, davacının sahte kimlik bilgileri ve imzası kullanılarak açılan telefon hattı üzerinden suç işlendiği, davalılardan A.... İ..... H…
…… AŞ'nin bu sözleşmenin tarafı ve yapılan işlemlerden bilgisi olmadığından sorumlu tutulamayacağı, diğer davalı A...... D...... M..... Ltd Şti ise kanıtlanamayan maddi zarardan sorumlu tutulmayacağı gerekçesiyle, maddi tazminat isteminin reddine, davacının ceza davasında haksız yere yargılanması nedeniyle manevi tazminat isteminin bir bölümünün kabulüne karar verilmiştir.
Telefon hattının işletilmesi davalılardan A.... İ..... H…
…… AŞ tarafından yapılmakta olup bayii olan şirketler adı geçen davalı adına müşteriler ile sözleşme düzenlemektedir. Dava konusu olayın benzeri olaylar sık yaşanmakta olduğundan önlem alma görevi bu hizmeti verip ticari işletmesini yapan davalı A.... İ..... H…
…… AŞ'ne aittir. Olaya hiçbir katkısı bulunmayan davacının yargılanmış olması onun manevi huzur ve bütünlüğüne saldırı niteliğinde olup olayda kusurlu bulunan davalılardan A.... İ..... H…
…… AŞ, davacının kişilik haklarına saldırıdan dolayı manevi tazminat ile bu haksız eylemden dolayı oluşan maddi zarardan bayii ile birlikte zincirleme sorumlu tutulmalıdır.
Davalılar arasında yapılmış olan bayii sözleşmesi 3.kişileri bağlamaz. Bayii sözleşme yaparken müşterinin ibraz ettiği kimliğin sahte olup olmadığını denetlemesi gerekir. Gerekli dikkat ve özen gösterilmeden yapılan sözleşme sonucunda davacının uğradığı zararın davalı her iki kurum tarafından karşılanması gerekir. Yerel mahkemece açıklanan bu yönler üzerinde durulmadan davalı A.... yönünden sorumlu olmadığı gerekçesiyle davanın tümden reddedilmiş olması usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.
3-Davacı dava dilekçesinde, haksız dava açılması nedeniyle açılan ceza davasını takip ettiğini, bu nedenle çeşitli harcamalar yapmak zorunda kaldığını, çalıştığı kurumdan aldığı arazi tazminatı, yol ücreti ve yemek parası gibi ödenekleri alamadığını belirterek maddi tazminat isteminde bulunmuştur. Davacı, hakkında açılan ceza soruşturmasında 26.07.2004 günü ifade vermeye gitmiş, "hırsızlık malı kullanmak" suçundan 21.3.2005 günü yargılamaya başlanmış ve yargılamanın sonu olan 28.9.2006 gününe kadar duruşmalara katılmıştır.
Bir tarafın haksız davranışından ötürü sanık olarak ceza mahkemesinde yargılanan kişi, yargılama nedeniyle katlanmak zorunda kaldığı giderleri, genel hükümler çerçevesinde bir hukuk mahkemesine başvurarak isteyebilir (15.12.1948 gün ve 25/10 sayılı YİBK).
Yerel mahkemece, davacının ceza mahkemesinde davalıların haksız davranışından dolayı sanık olarak yargılandığı gözetilerek, yapmak zorunda kaldığı yol ve yemek giderlerinin hesaplanıp maddi tazminat olarak davalılardan alınmasına karar verilmesi gerekirken, yerinde olmayan gerekçeyle, maddi tazminat isteminin tümden reddedilmiş olması doğru olmadığından karar bu nedenle de bozulmalıdır.
SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda (2 ve 3) sayılı bentlerde gösterilen nedenlerle BOZULMASINA; öteki temyiz itirazlarının ilk bentteki nedenlerle reddine ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 16/03/2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.