4. Hukuk Dairesi 2010/6451 E., 2010/7394 K.
"İçtihat Metni"
Davacı Üzüm vekili tarafından, davalı Narbert Michael Kapitza ve Almanya Büyükelçiliği aleyhine 16.03.2001 gününde verilen dilekçe ile trafik kazası nedeniyle tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın durdurulmasına dair verilen 13.11.2002 günlü kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.
1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektiriri nedenlere göre davacının, davalılardan Narbert M. Kapitza'ya yönelik temyiz itirazları reddedilmelidir.
2-Davacının, davalı Almanya Federal Cumhuriyeti Büyükelçiligi'ne yönelik temyiz itirazına gelince; dava, trafik kazası nedeniyle yaralanmadan dolayı uğranılan zararın ödetilmesi istemine ilişkindir. Yerel mahkemece davanın durdurulmasına ilişkin olarak verilen karar, davacı tarafından temyiz olunmuştur.
Davacı, Alman uyruklu ve diplomat olan davalılardan Narbert M. Kapitza'nın sürücüsü olduğu Almanya Federal Cumhuriyeti Büyükelçiligi'ne ait aracın çarpması nedeniyle yaralandığını belirterek, davalıların maddi ve manevi tazminat ile sorumlu tutulmalarını istemiştir.
Davalı yan, idari yoldan yapılan duyuru üzerine sunduğu dilekçede; diplomatik dokunulmazlığı bulunan büyükelçilik çalışanı Narbert M. Kapitza'nındokunulmazlığının kaldırılmasına Berlin'deki Federal Dışişleri Bakanlığı tarafından onay verilmediğinden hakkındaki davanın durdurulmasını istemiş, tüzel kişiliği bulunmayan Büyükelçiliğin ise davalı sıfatının bulunmadığını ileri sürmüştür.
Yerel mahkemece, Diplomatik İlişkiler Hakkında Viyana Sözleşmesi'nin 31. maddesi gereğince davalıların diplomatik dokunulmazlığı bulunduğu, haksız eylemden kaynaklanan uyuşmazlıkların diplomatik dokunulmazlıktan ayrık tutulmadığı gerekçesiyle her iki davalı yönünden davanın durdurulmasına karar verilmiştir.
18.04.1961 günlü Diplomatik İlişkiler Hakkında Viyana Sözleşmesi'nin yargı bağışıklığına ilişkin 31. maddesi gereğince diplomatik görevliler; kabul eden Devletin ceza, medeni ve idari yargısından bağışık olduklarından, davalılardan Narbert M. Kapitza hakkındaki karar usul ve yasaya uygundur.
Ne var ki, diğer davalı Almanya Büyükelçiliği, diplomatik görevli değil, Almanya Federal Cumhuriyeti'nin Türkiye temsilcisi olup Almanya Federal Cumhuriyeti'ni Türkiye'de temsil ettiğinden, Türkiye'deki sorumluluğu Almanya Federal Cumhuriyeti ile eşdeğerdedir. Dava gününde yürürlükte bulunan 2675 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkındaki Yasa'nın 33. maddesi gereğince "Yabancı devlete özel hukuk ilişkilerinden doğan hukuki uyuşmazlıklarda yargı muafiyeti tanınmaz". Diplomatik İlişkiler Hakkında Viyana Sözleş-mesi'nin 31. maddesinde yer alan bağışıklık, diplomatik temsilcilerle ilgili olup onların temsil ettikleri Devlet aleyhine açılan davaları kapsamaz. Bu durumda, davalı Almanya Büyükelçiliği yönünden yargılamaya devam edilerek, iddia edildiği gibi kazaya yol açan aracın kayıt sahibi olup olmadığı araştırılarak, tarafların iddia ve savunmaları toplanıp varılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekir.
Yerel mahkemece açıklanan yönler gözetilmeyerek, yanlış değerlendirme ile davalılardan Almanya Büyükelçiliği yönünden de durdurma kararı verilmiş olması usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.
Sonuç:Temyiz olunan kararın yukarıda (2) sayılı bentte gösterilen nedenlerle, davalılardan Almanya Federal Cumhuriyeti Büyükelçiliği yönünden (BOZULMASINA), diğer davalı Narbert M. Kapitza'ya yönelik temyiz itirazlarının ilk bentteki nedenlerle reddine ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 17.06.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.