MAHKEMESİ : Bodrum 2. Asliye Hukuk Mahkemesi
TARİHİ : 24/12/2012
NUMARASI : 2011/220-2012/636
Davacı Y.. T.. vd vekili Avukat ... tarafından, davalı F.. A.. aleyhine 23/05/2011 gününde verilen dilekçe ile tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; açılan asıl davanın kısmen kabulüne karşı davanın ise reddine dair verilen 24/12/2012 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalı-karşı davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.
Dava, haksız şikayetten kaynaklanan manevi tazminat istemine ilişkindir. Yerel mahkemece açılan asıl davanın kısmen kabulüne, karşı davanın ise reddine karar verilmiş; hüküm, davalı-karşı davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Davacılar, davalının kendileri hakkında resmi evrakta sahtecilik yaptıkları iddiasıyla suç duyurusunda bulunduğunu, haklarında soruşturma başlatıldığını ve savcılık tarafından kamu adına kovuşturma yapılmasına yer olmadığı kararı verildiğini, bu durumun kişilik haklarına saldırı oluşturduğunu beyanla, uğranılan manevi zararın davalıdan tazminini talep etmişlerdir.
Davalı, davacılara karşı haksız bir eylemi olmadığını, şikayet hakkını kullandığını, belge asıllarının kendisine verilmediği için başka kurumlara iş başvurusunda bulunamadığını beyanla asıl davanın reddini savunmuş ve karşı dava olarakta kişilik haklarına saldırı nedeniyle uğradığı zararın davacılardan tahsilini talep etmiştir.
Mahkemece, davalının eyleminin davacıların kişilik haklarına saldırı oluşturduğu gerekçesiyle asıl davanın kısmen kabulüne, karşı davanın ise reddine karar verilmiştir.
Şikayet hakkı, diğer bir deyimle hak arama özgürlüğü; Anayasa’nın 36. maddesinde; “Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir” şeklinde yer almıştır. Hak arama özgürlüğü bu şekilde güvence altına alınmış olup; kişiler, gerek yargı mercileri önünde gerekse yetkili kurum ve kuruluşlara başvurmak suretiyle kendilerine zarar verenlere karşı haklarının korunmasını, yasal işlem yapılmasını ve cezalandırılmalarını isteme hak ve yetkilerine sahiptir.
Anayasa’nın güvence altına aldığı hak arama özgürlüğünün yanında, yine Anayasanın “Temel Haklar ve Hürriyetlerin Niteliği” başlığını taşıyan 12. maddesinde herkesin kişiliğine bağlı dokunulmaz, devredilmez, vazgeçilmez temel hak ve özgürlüklere sahip olduğu belirtildikten başka, 17. maddesinde de, herkesin yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahip bulunduğu da düzenleme altına alınmış bulunmaktadır. Türk Medeni Kanunu’nun 24. maddesinde, kişilik haklarına yapılan saldırının unsurları belirtilmiş ve hukuka aykırılığı açıklanmıştır. 25. maddesinde ise, kişilik haklarına karşı yapılan saldırının dava yolu ile korunacağı açıklanmış,olay tarihinde yürürlükte bulunan 818 sayılı BK’nun 49. maddesinde ise saldırının yaptırımı düzenlenmiştir.
Hak arama özgürlüğü ile kişilik haklarının karşı karşıya geldiği durumlarda; hukuk düzeninin bu iki değeri aynı zamanda koruma altına alması düşünülemez. Daha az üstün olan yararın, daha çok üstün tutulması gereken yarar karşısında o olayda ve o an için korumasız kalmasının uygunluğu kabul edilecektir. Hak arama özgürlüğü, diğer özgürlüklerde olduğu gibi sınırsız olmayıp kişi salt başkasını zararlandırmak için bu hakkı kullanamaz. Bu hakkın hukuken korunabilmesi ve yerinde kullanıldığının kabul edilebilmesi için şikayet edilenin cezalandırılmasını veya sorumlu tutulmasını gerektirecek yeterli kanıtların mevcut olması da zorunlu değildir. Şikayeti haklı gösterecek bazı emare ve olguların zayıf ve dolaylı da olsa varlığı yeterlidir. Bunlara dayanarak başkalarının da aynı olay karşısında davalı gibi davranabileceği hallerde şikayet hakkının kullanılmasının uygun olduğu kabul edilmelidir. Aksi halde şikayetin hak arama özgürlüğü sınırları aşılarak kullanıldığı, kişilik değerlerine saldırı oluşturduğu sonucuna varılmalıdır.
Somut olayda; Bodrum Savcılığı 2011/1395 sayılı soruşturma dosyasında hekimlik sözleşmesindeki imzaların davacıya ait olmadığının tespit edilmesi ve bu konuda tefrik kararı verilerek ayrı bir soruşturma esasına kaydedilmesi de dikkate alındığında şikayet için yeterli emare vardır, bu nedenle davalının yasal şikayet hakkını kullandığı anlaşıldığından, mahkemece asıl dava yönünden de istemin tümden reddine karar verilmesi gerekirken, şikayet hakkını hukuka uygun kullanmadığı gerekçesiyle, davalı-karşı davacının manevi tazminat ile sorumlu tutulmuş olması usul ve yasaya uygun düşmemiş ve kararın bozulması gerekmiştir.
SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda gösterilen nedenlerle BOZULMASINA, bozma nedenine göre davalı-karşı davacının diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 27/05/2014 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy