(4721 S. K. m. 24, 26, 121, 158, 174, 287) (6098 S. K. m. 58)
Dava ve Karar: Davacı ... tarafından, davalılar ... ve diğeri aleyhine 01/04/2011 gününde verilen dilekçe ile maddi ve manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 02/12/2014 günlü kararın Yargıtayca incelenmesi davalı ... tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.
1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalı ...'nın aşağıdaki bendin dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.
2- Davalı ...'nın diğer temyiz itirazlarına gelince;
a) Dava, haksız eylem nedeniyle uğranılan maddi ve manevi zararın ödetilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı ... tarafından temyiz edilmiştir.
Davacı, dava dışı kayınbiraderi ... ile davalı ...'nın daha önce aynı işyerinde çalıştığını, davalı ...'nın dava dışı ...'a .. kiralık arabasının olduğunu ve iyi kazandığını söylediğini, dava dışı .. ile birlikte davalı ...'ya gittiklerini aynı şeyleri anlatarak kendisini ikna ettiğini, davalı ...'ya teminat parası ödediğini, davalı ...'nın kendisine .. araba alması gerektiğini söylediğini, birikimini ve düğün takılarını bozdurup 2009 yılında arabayı satın aldığını, davalıların arabanın yedekte olduğunu ve kısa sürede işe başlayacağını söylediklerini, dolandırdığını anladığında ise arabayı sattığını ve davalılar hakkında, .. şikayette bulunduğunu, .. 2010/164 esas sayılı dosyasında dolandırıcılık eylemleri nedeniyle davalıların cezalandırıldığını, olay nedeniyle maddi ve manevi zarara uğradığını belirterek tazminini istemiştir.
Davalılar, davanın reddi gerektiğini savunmuşlardır.
Mahkemece, davalıların haksız eylemleri nedeniyle davacının maddi ve manevi zarar gördüğü gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Dava dilekçesi incelendiğinde; davacının maddi tazminat talebinin .. çalıştırmak amacıyla aldığı aracı almak için sattığı takılar nedeniyle uğradığını iddia ettiği zarara ilişkin olduğu, sattığını iddia ettiği altınlara ilişkin dosyaya herhangi bir evrak sunmadığı gibi, takıları satarak kendisine araç aldığı için herhangi bir maddi zararının olmadığı anlaşılmaktadır.
Mahkemece dava konusu olayda maddi tazminatın koşullarının oluşmadığı gözetilerek davanın reddine karar verilmesi gerekirken kabulü yönünde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.
b) Manevi zarar, kişilik değerlerinde oluşan objektif eksilmedir. Duyulan acı, çekilen ızdırap manevi zarar değil onun görüntüsü olarak ortaya çıkabilir. Acı ve elemin manevi zarar olarak nitelendirilmesi sonucu tüzel kişileri ve bilinçsizleri; öte yandan acılarını içlerinde gizleyenleri tazminat isteme haklarından yoksun bırakmamak için yasalar, manevi tazminat verilebilecek olguları sınırlamıştır. Bunlar, kişilik değerlerinin zedelenmesi (TMK 24), isme saldırı (TMK 26), nişan bozulması (TMK 121), evlenmenin feshi (TMK158), bedensel zarar ve ölüme neden olma (BK 47) durumlarından biri ile kişilik haklarının zedelenmesidir (BK 49). Bunlardan .. 24. maddesi ile .. 49. maddesi daha kapsamlıdır. .. 24. maddesinin belli yerlere yollaması nedeniyle böyle bir durumun bulunduğu yerde, onu düzenleyen kurallar (örneğin; TMK 26, 174, 287); bunların dışında .. 49. maddesi (6098 sayılı kanunun 58. maddesi) uygulanır.
.. 24. ve .. 49. maddesinde ( 6098 sayılı kanunun 58. maddesinde) belirlenen kişisel çıkarlar, kişilik haklarıdır. Kişilik hakları ise, kişisel varlıkların korunmasıyla ilgilidir. Kişisel varlıklar, bedensel ve ruhsal tamlık ve yaşam ile nesep gibi insanın, insan olmasından güç alan varlıklar ya da kişinin adı, onuru ve sır alanı gibi dolaylı varlıklar olarak iki kesimlidir. Tekniğin gelişimi ve yaşam koşullarına göre belirlenmiş varlıklar, açıklanan olgularla çevrelendirildiğinde, davaya konu olayın bu çerçeve dışında kalması durumunda manevi tazminat isteği reddedilmelidir.
Dosyanın incelenmesinden; davacının gelir elde etmek amacıyla davalıların hileli davranışlarıyla araç satın aldığı, davalıların bu olay nedeniyle dolandırıcılık suçundan cezalandırıldıkları, olayın esasının mal varlığına ilişkin olduğu, davacının manevi zarar görmediği anlaşılmaktadır. Yerel mahkemece, açıklanan yönler gözetilerek manevi tazminat isteminin reddine karar verilmesi gerekirken, yerinde olmayan gerekçeyle, yazılı biçimde karar verilmiş olması usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda (2/a,b) bentlerinde gösterilen nedenlerle davalı ... yararına bozulmasına, davalı ...'nın diğer temyiz itirazlarının (1) nolu bentteki nedenle reddine ve temyiz eden davalıdan peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 15.03.2016 gününde oyçokluğuyla karar verildi.
KARŞI OY YAZISI
Dava, davalının davacıyı yanıltıcı eylemleri ile haksız olarak edildiği menfaatlerden kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
Mahkemece ceza mahkemesi kararı delil olarak değerlendirilerek dolandırıcılık eylemi sonucu oluşan .. TL'lik zararın tahsiline, ayrıca altınların bozdurularak araba alınması nedeniyle oluşan .. TL'lik maddi, .. TL'lik manevi tazminatın yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Davacıya ait altınların bozdurularak araba alınması nedeniyle uğradığı zarara ilişkin maddi tazminat talebinin reddi gerektiği konusundaki çoğunluk görüşü ile davalıların gerçekleştirdiği dolandırıcılık eylemleri nedeniyle oluşan .. TL'lik zararın tahsili konusundaki yerel mahkemenin kararına yönelik temyiz itirazlarının reddine ilişkin çoğunluğun görüşüne katılmakla birlikte, dolandırıcılık nedeniyle manevi tazminat isteminin reddi gerektiği konusundaki çoğunluğun görüşüne katılmıyorum.
Şöyle ki; Dolandırıcılık suçu .. 157. maddesinde düzenlenmiş olup, hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp, onun veya başkasının zararına olarak, kendisine veya başkasına bir yarar sağlama olarak tanımlanmıştır. Söz konusu suç tipi ile mal varlığının korunması amaçlandığı gibi, kişilerin irade ve karar verme özgürlüğü de koruma altına alınmıştır. Dolandırıcılık eylemi aynı zamanda tazminat sorumluluğunu gerektirecek haksız bir eylemdir. Hileli davranışlarla aldatma, yarar sağlama ve zarar verme bilinç ve iradesi ile gerçekleşen haksız eylemde mağdurun mal varlığı ile birlikte kişilik haklarından sayılan " .. " de zarar görmektedir.
Somut olayda; davalıların, davacıyı aldatarak menfaat temin ettikleri böylelikle, kişilik haklarından sayılan irade ve karar verme özgürlüğüne, hileli davranışlarla saldırıda bulundukları anlaşılmaktadır. Bu nedenle .. 49. (TBK 58) maddesine göre manevi tazminat verilmesi konusundaki yerel mahkemenin karar usul ve yasaya uygun olup onanması gerektiği düşüncesiyle bozma kararının 2-b maddesine katılmıyorum. 15/03/2016 (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy