MAHKEMESİ:Sulh Hukuk Mahkemesi
Davacı ... tarafından, davalı ... aleyhine 26/04/2011 gününde verilen dilekçe ile manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 17/03/2015 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.
Dava, haksız şikayet nedeniyle uğranılan manevi zararın ödetilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece, istemin bir bölümü kabul edilmiş; karar, davalı tarafından temyiz edilmiştir.
Davacı, davalının hak arama hürriyetini kötüye kullanarak kendisine iftirada bulunmasından dolayı uğradığı manevi zararın ödetilmesi isteminde bulunmuştur.
Davalı, davacının vergi denetmeni olarak hakkında şikayette bulunduğu nişanlısının eski eşi hakkında yürüttüğü soruşturma sırasında, nişanlısının kızını arayarak gelip ifade vermesinin annesi için yararlı olabileceğini beyan etmesinden dolayı tarafsızlığından şüpheye düşmesi nedeniyle ve soruşturma ile ilgili kendisine bilgi verilmemesinden dolayı anayasal şikayet hakkını kullandığını, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.
Mahkemece, davalının, davacının soruşturduğu memur hakkında gerekli ve yeterli soruşturma yaptığını öğrendiği halde davacı aleyhine Bölge İdare Mahkemesine itirazda bulunduğunu, bu durumda davalının davacıyı zarara uğratmak amacıyla hareket ettiğinin kabulü gerektiği kanaatine varılarak istemin bir bölümünün ödetilmesine karar verilmiştir.
Şikayet hakkı, diğer bir deyimle hak arama özgürlüğü; Anayasa’nın 36. maddesinde; “Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir” şeklinde yer almıştır. Hak arama özgürlüğü bu şekilde güvence altına alınmış olup; kişiler, gerek yargı mercileri önünde gerekse yetkili kurum ve kuruluşlara başvurmak suretiyle kendilerine zarar verenlere karşı haklarının korunmasını, yasal işlem yapılmasını ve cezalandırılmalarını isteme hak ve yetkilerine sahiptir.
Anayasa’nın güvence altına aldığı hak arama özgürlüğünün yanında, yine Anayasanın “Temel Haklar ve Hürriyetlerin Niteliği” başlığını taşıyan 12. maddesinde herkesin kişiliğine bağlı dokunulmaz, devredilmez, vazgeçilmez temel hak ve özgürlüklere sahip olduğu belirtildikten başka, 17. maddesinde de, herkesin yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahip bulunduğu da düzenleme altına alınmış bulunmaktadır. Türk Medeni Kanunu’nun 24. maddesinde, kişilik haklarına yapılan saldırının unsurları belirtilmiş ve hukuka aykırılığı açıklanmıştır. 25. maddesinde ise, kişilik haklarına karşı yapılan saldırının dava yolu ile korunacağı açıklanmış, BK’nun 49. maddesinde ise saldırının yaptırımı düzenlenmiştir.
Hak arama özgürlüğü ile kişilik haklarının karşı karşıya geldiği durumlarda; hukuk düzeninin bu iki değeri aynı zamanda koruma altına alması düşünülemez. Daha az üstün olan yararın, daha çok üstün tutulması gereken yarar karşısında o olayda ve o an için korumasız kalmasının uygunluğu kabul edilecektir. Hak arama özgürlüğü, diğer özgürlüklerde olduğu gibi sınırsız olmayıp kişi salt başkasını zararlandırmak için bu hakkı kullanamaz. Bu hakkın hukuken korunabilmesi ve yerinde kullanıldığının kabul edilebilmesi için şikayet edilenin cezalandırılmasını veya sorumlu tutulmasını gerektirecek yeterli kanıtların mevcut olması da zorunlu değildir. Şikayeti haklı gösterecek bazı emare ve olguların zayıf ve dolaylı da olsa varlığı yeterlidir. Bunlara dayanarak başkalarının da aynı olay karşısında davalı gibi davranabileceği hallerde şikayet hakkının kullanılmasının uygun olduğu kabul edilmelidir. Aksi halde şikayetin hak arama özgürlüğü sınırları aşılarak kullanıldığı, kişilik değerlerine saldırı oluşturduğu sonucuna varılmalıdır.
Dosya arasındaki bilgi ve belgelerden, davalının nişanlısının eski eşi olan kişi hakkında şikayetçi olduğu, konu ile ilgili davacının soruşturmacı olarak atandığı, soruşturma kapsamında davalı ve şikayet olunanın beyanlarına başvurduğu, şikayet olunanın kızının yazılı bir dilekçe ile davacı soruşturmacının kendisini telefonla arayarak ifade vermeye davet ettiğini, ifade vermesinin annesinin yararına olabileceğini beyan ettiğini bildirdiği, davalı tanığının da davacı ile davalının telefon konuşmalarına şahit olduğu ve davacının davalıya memurun ceza almasından elinize ne geçecek şeklinde beyanda bulunduğunu duyduğunu söylediği anlaşılmıştır. Ayrıca davalının soruşturmanın sonucu hakkında kendisine bilgi verilmesine yönelik başvurularına kurumca olumsuz yanıt verildiği de görülmüştür.
Şu durumda, davalının, davacının yürüttüğü soruşturma hakkında kendisine bilgi verilmemesinin de etkisi ile tanık beyanlarındaki ifadeler nedeniyle davacının tarafsız bir soruşturma yürütmediğini düşünerek hakkında şikayetçi olduğu, davacıyı zararlandırma kastı bulunmadığı, nitekim ceza mahkemesince hakkında iftira suçundan açılan kamu davasında da aynı gerekçe ile beraatine karar verildiği, şikayetin olağan kuşku ve somut emarelere dayalı olduğu sonucuna varılarak istemin tümden reddi yerine, bir bölümünün ödetilmesine karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.
SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda gösterilen nedenlerle BOZULMASINA, bozma nedenine göre davalının öteki temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 12/05/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.