MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Davacılar ... ve diğerleri vekili Avukat ... tarafından, davalı ... aleyhine 13/03/2013 gününde verilen dilekçe ile maddi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 27/11/2015 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili ve davalı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.
1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre tarafların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.
2-Davacının diğer temyiz itirazlarına gelince;
Dava, haksız eylem nedeniyle uğranılan maddi zararın giderilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece, istemin kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, davacı ve davalı tarafından temyiz edilmiştir.
Davacı, davalı şirket tarafından Hidrolektrik Santrali Projesi kapsamında kamulaştırılan sahanın dışına çıkılarak, hafriyat ve moloz dökülmek suretiyle taşınmazlarına zarar verildiğini, taşınmazlarının toprak bütünlüğünün bozulduğunu ve ekonomik verimliliğinin azaldığını belirterek, eski hale getirme ve ürün kaybı bedelinin davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Davalı ise, davanın reddedilmesi gerektiğini savunmuştur.
Mahkemece, davalı tarafından kamulaştırma sahası dışına çıkılarak davacı taşınmazına zarar verildiği kabulü ile dava tarihindeki taşınmazın yer bedelinin eski hale getirme masraflarından az olduğu gerekçesiyle taşınmazın belirlenen değerinin davalıdan tahsiline ve gelir kaybı nedeniyle oluşan zarar isteminin ise, taşınmazın zarar gördüğünde kullanım şekline ilişkin mahalli bilirkişi beyanı dışında delil bulunmadığı ve kamulaştırma dosyasında kamulaştırılan alanın değeri hesaplanırken değer kaybı bedeline de hükmedildiği gerekçesiyle reddine karar verilmiştir.
Davacı, eski hale getirme talebi yanında ayrıca ürün kaybı zararınında tahsilini istemiştir. Mahkemece mahallinde yapılan keşif sonrası zirai bilirkişiden alınan rapora göre, davaya konu taşınmazların dava tarihi itibariyle belirlenen değerinin bu tarihten itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Şu durumda, mahkemece davaya konu edilen taşınmazların dava tarihi olan 2013 yılındaki değeri belirlenerek dava tarihinden itibaren faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verildiğine göre, davaya konu taşınmazlara el atılma tarihi ile 2013 yılı arasında geçen sürede oluşan ürün kaybı zararınında belirlenerek buna hükmedilmesi gerekir. Anılan yön gözetilmeden karar verilmiş olması nedeni ile kararın bozulması gerekmiştir.
3-Davalının diğer temyiz itirazlarına gelince;
a-Mahkemece hükme esas alınan ... bilirkişi raporunda; davaya konu edilen bir kısım taşınmazın sürüm rayiç değerlerinin belirlenmesinde mahalli bilirkişilerin, alım satımcıların ve bitişik parseldeki taşınmaz sahiplerinin beyanlarından faydalanıldığı belirtilerek, dava konusu 108 ada 29- 30 ve 31 parsel sayılı taşınmazların m² birim değerinin 15,00 TL olarak belirlendiği anlaşılmaktadır. Benimsenen bu yöntem davaya konu taşınmazların değerinin belirlenmesi yönünden uygun değildir. Davaya konu taşınmazlar tarım arazisi olduğuna göre, zirai gelir metoduna göre taşınmazların kıymetinin takdir edilmesi gerekir. Ayrıca davaya konu taşınmazlara ilişkin kamulaştırma dava dosyalarında 2012 yılı olan dava tarihine göre zirai gelir metodu benimsenerek dava konusu taşınmazların kıymet takdirinin yapıldığı ve m² birim fiyatının 7,93 TL olarak belirlendiği anlaşılmakla birlikte, hükme esas alınan bilirkişi raporunda sadece arada bir yıl fark olmasına rağmen m² birim fiyatları arasındaki fahiş farklılığın sebebinin de açıklanmadığı görülmektedir.
Bunun yanısıra, ürün kaybı zararının belirlenmesi noktasında bilirkişi raporunun yetersiz ve afaki olduğu, taşınmaz için belirlenen değerin bir kaç yılda elde edilen gelirle karşılanması gibi hayatın olağan akışına uygun olmayan şekilde hesaplama yapıldığı, bu haliyle zirai bilirkişi raporunun taşınmazın değerinin ve ürün kaybı zararının belirlenmesi konusunda hüküm vermeye yeterli ve elverişli olmadığı anlaşılmaktadır. Şu durumda, mahkemece mahallinde yeniden keşif icra edilerek, davacının oluşan ürün kaybı zararı yönünden bilirkişi raporu alınması ve taşınmazın kıymetinin zirai gelir metoduna göre belirlenmesi gerekir. Mahkemece bu yönler üzerinde durulmadan eksik inceleme sonucu yazılı şekilde karar verilmiş olması nedeni ile kararın bozulması gerekmiştir.
b-Dava dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından 26/03/2015 havale tarihli ıslah dilekçesi ile dava değerinin 10.891,00 TL'ye arttırıldığı, mahkemece, dava konusu taşınmazın bedeline hükmedilmesi fakat taşınmazın davacıda kalacak olması nedeniyle % 20 hakkaniyet indirimi yapıldığı belirtilmiş olmasına rağmen, ıslah edilen miktarın tamamının davalıdan tahsiline karar verildiği anlaşılmaktadır.
6100 sayılı HMK 26. maddesi hükmüne göre hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir.
Şu durumda, mahkemece davacı vekili tarafından dava değerinin ıslah edildiği miktar olan 10.891,00 TL üzerinden mahkemece belirlenen % 20 oranında hakkaniyet indirimi yapılması gerekirken, talep aşılarak fazlaya hükmedilmesi doğru değildir. Bu nedenle kararın bozulması gerekmiştir.
SONUÇ: Temyiz edilen kararın yukarıda (2) nolu bentte gösterilen nedenlerle davacı yararına, (3/a ve b) nolu bentlerinde gösterilen nedenlerle davalı yararına BOZULMASINA, tarafların diğer temyiz itirazlarının ise (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle reddine ve taraflardan peşin alınan harçların istekleri halinde geri verilmesine 21/12/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy