MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki maddi ve manevi tazminat davasının yapılan yargılması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın asıl davada maddi ve manevi tazminat davası yönünden, birleşen davada manevi tazminat davası yönünden ve davalı ... yönünden hüküm kesinleştiğinden yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına, birleşen davada maddi tazminat davasının kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı ... San. Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği düşünüldü:
KARAR
Asıl davada davacılar vekili; davalı şirkete ait diğer davalının sevk ve idaresindeki aracın karıştığı trafik kazası sonucunda müvekkillerinin murisi ...'ın vefat ettiğini, bu yüzden maddi ve manevi zarara uğradıklarını ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla her bir davacı için 1.000,00’er TL maddi, 10.000,00’er TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen davada davacılar vekili; asıl davada meydana gelen olayda davalı şirkete ait diğer davalının sevk ve idaresindeki aracın ... yönetimindeki araç ile çarpışması sonucu davacılardan ... ve ...'nın murisi ...'nın torunu ... ile, ...'nın oğlu, ...'nin eşi, ...'nun babası ...'nın vefat ettiğini, ...'nın yaralandığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak ... için 10,000,00 TL manevi, ....için 500,00 TL maddi, 10.000,00 TL manevi, ... için 10.000,00 TL manevi, ... için 500,00 TL maddi, 10.000,00 TL manevi, ... için 500,00 TL maddi, 10.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiş, yargılama sırasında verdiği ıslah dilekçesi ile maddi tazminat talebini davacılardan ... için 10.930,00 TL, ... için 552.062,00 TL ve ... için 78.365,00 TL'ye yükseltmiştir.
Davalı ... San. Ltd. Şti. vekili; davacıların zararlarının halefleri olan sigorta şirketince karşılandığını, SGK'dan yapılan ödemelerin düşülmesi gerektiğini, birleşen dosyadaki davanın ise bir yıllık zaman aşımı süresi içinde açılmadığını belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
Davalı ...; olayda kusurunun bulunmadığını, istenen tazminatların zenginleşme amacı taşıdığını belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
Mahkemece, iddia, savunma ve toplanan kanıtlara göre; takipsiz bırakılan asıl davanın açılmamış sayılmasına, birleşen dava yönünden davanın kısmen kabulü ile davacılardan ... için 5.000,00 TL manevi, ... için 5.000,00 TL manevi, 10.930,00 TL maddi, ... için 5.000,00 TL manevi, ... için 5.000,00 TL manevi, 457.679,70 TL maddi, ... için 5.000,00 TL manevi, 78.365,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken müteselsilen tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalı ... San. Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmiştir.
17. Hukuk Dairesinin 16/09/2014 gün ve 2013/8351 E.- 2014/11814 K. sayılı ilamında özetle; mahkemece, dosya içerisinde somut delil bulunmamasına rağmen, dava dışı sigorta şirketinin kendi aktüerine yaptırdığı hesaplamadaki gibi davacıların ölen desteği ...ı’nın, Almanya’da çalıştığı ve aylık gelirinin 2.248 Euro olduğunun kabulüne göre yapılan bilirkişi hesaplamasına itibar edilerek eksik inceleme ile karar verilmesinin isabetli olmadığı, ayrıca dava dışı ... Sigorta A.Ş tarafından davacılara kısmi ödeme yapıldığı, sigorta şirketi tarafından yapılan ödemeye, tazminat hesabının yapıldığı tarihe kadar geçen süre için yasal faiz uygulanarak, hesaplanan tazminattan sigorta ödemesinin işlemiş faiziyle birlikte mahsup edilmesi gerektiği, mahkemece, sigortanın ödediği miktarın aynen mahsubu sonucunda bulunan tazminat tutarına hükmedilmesinin doğru olmadığı gerekçesi ile hükmün bozulmasına karar verilmiştir.
Mahkemece bozma ilamına uyulmasına karar verilerek yapılan tahkikat neticesinde asıl davada maddi ve manevi tazminat davası yönünden, birleşen davada manevi tazminat davası yönünden ve davalı ... yönünden hüküm kesinleştiğinden yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına, birleşen davada maddi tazminat davasının kısmen kabulü ile davacılardan ... için 10.930,00 TL, ... için 457.679,70 TL, ... için 78.365,00 TL maddi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte hükmü kesinleşen davalı ... ile birlikte davalı şirket ... Metal San. Tic. Ltd. şirketinden müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalı ... San. Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmiştir.
1-Dosyadaki yazılara, kararın bozmaya uygun olmasına, delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı ... San. Ltd. Şti. vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.
2- Davalı ... San. Ltd. Şti. vekilinin diğer temyiz itirazlarına gelince;
Dava, çift taraflı trafik kazasından kaynaklanan cismani zarara dayalı maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Birleşen dava davacıları vekili, müvekkillerinin destekleri ... ve ...’nın meydana gelen kazada hayatını kaybettiğini açıklayıp destekten yoksun kalma tazminatı talebinde bulunmuş, tazminatın belirlenmesi amacı ile bilirkişiden rapor alınmış, alınan raporda davacıların destekleri ... ve ... ile davacı hak sahiplerinin kaza tarihinden sonraki muhtemel yaşam süresi belirlenmesinde 1931 tarihli PMF yaşam tablosu dikkate alınarak hesaplama yapılmış, mahkemece bu rapor hükme esas alınmıştır.
Gerçek zarar miktarı; hak sahiplerinin ve desteğin olay tarihindeki bakiye ömrü esas alınarak aktif ve pasif dönemde elde edeceği kazançlar toplamından oluşmaktadır.
Hak sahiplerinin bakiye ömürleri daha önceki yıllarda Fransa’dan alınan 1931 tarihli “PMF” cetvelleri ile saptanmakta ise de; Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı, Hacettepe Üniversitesi Fen Fakültesi Aktüerya Bilimleri Bölümü, BNB Danışmanlık, Marmara Üniversitesi ve Başkent Üniversitesi’nin çalışmalarıyla “TRH 2010” adı verilen “Ulusal Mortalite Tablosu” hazırlanmış olup, gerçek zarar hesabı özü itibariyle varsayımlara dayalı bir hesap olup, gerçeğe en yakın verilerin kullanılması esastır. Bu durumda diğer kurumlar ile Yargıtay Daireleri arasında tazminat hesabında birliğin sağlanması açısından ve yine bu tablonun ülkemize özgü ve güncel verileri içermesi de göz önüne alındığında, Dairemizce de tazminat hesaplarında bakiye ömrün belirlenmesinde TRH 2010 tablosunun esas alınmasının güncellenen ülke gerçeklerine daha uygun olacağına karar verilmiştir.
Buna göre temyiz edenin sıfatına göre, birleşen dava davacıları tarafından kararın temyiz edilmediği de dikkate alınarak, usuli kazanılmış haklar gözetilerek (tazminata esas alınan gelir, esas alınan asgari ücret yılı, işlemiş/işleyecek dönem tarihleri gibi) birleşen dava davacılarının destekleri ... ve ... ile birleşen davadaki davacı hak sahipleri ..., ... ve ...’nın muhtemel bakiye yaşam süresinin TRH 2010 Yaşam Tablosu'na göre belirlenmesi suretiyle tazminat miktarının hesaplanması için bilirkişiden ek rapor alınarak oluşacak sonuca göre karar verilmek üzere kararın bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
3-Dosyanın incelenmesinde; 17. Hukuk Dairesinin 16/09/2014 gün ve 2013/8351 E.- 2014/11814 K. sayılı bozma ilamı sonrasında yapılan tahkikatta birleşen dava davacılarından ... ve Zeynep Çaparlı’nın desteği ...’nın kaza tarihinde Almanya’da çalıştığı ve aylık brüt gelirinin 2.248,15 Euro olduğu hususunun tespit edildiği, 20/03/2019 havale tarihli aktüer bilirkişi hesap raporunda 2.248,15 Euro’nun olay tarihi olan 08/08/2005’te TL karşılığının 3.651,44 TL olduğu, buna göre müteveffanın olay tarihi itibariyle net ücretinin 2.614,07 TL’ye tekabül ettiği, olay tarihinde ülkemizdeki net asgari ücret miktarının 349,86 TL olduğu, müteveffanın gelirinin olay tarihinde asgari ücrete oranının ise 7,47 olarak hesaplandığı, buna göre aktif dönem tazminat hesabının müteveffanın gelirinin ülkemiz asgari ücretinin 7,47 katı kadar olduğu kabul edilerek, pasif dönemin ise asgari geçim indirimi uygulanmaksızın ülkemiz asgari ücretine göre hesaplandığı, sigorta ödemesinin de rapor tarihi itibariyle işlemiş faiziyle birlikte mahsup edilmesi sonucunda, davacılardan ... için toplam 1.502.679,80 TL, ... için toplam 307.964,64 TL destekten yoksun kalma tazminatı hesaplandığı; daha sonra 03/06/2020 havale tarihli ek raporda, kök rapordaki aynı ilkelere göre ülkemizin güncel asgari ücret miktarı dikkate alınarak tekrar yapılan hesapta davacılardan ... için toplam 1.099.619,95 TL, ... için toplam 300.784,72 TL destekten yoksun kalma tazminatı hesaplandığı anlaşılmıştır.
Mahkemece 28/02/2013 tarihli ilk kararın sadece davalı ... San. Ltd. Şti. tarafından temyiz edildiği ve davalı şirket yararına bozulduğu, ilk kararda ... için 457.679,70 TL, ... için 78.365,00 TL ... için 10.930,00 TL destekten yoksun kalma tazminatına hükmedildiği, bozma sonrası yapılan bilirkişi incelemesinde ise ... için 1.099,619,95 TL, ... için 300.784,72 TL, ... için 88.815,12 TL destekten yoksun kalma tazminatı alacağının olduğu, usuli kazanılmış hak nedeniyle ilk kararda hükmedilen miktardan daha fazlaya hükmedilemeyeceğinden davalı şirket yönünden usuli kazanılmış hak nazara alınarak ilk kararda verilen miktarlar esas alınmak suretiyle asıl davada maddi ve manevi tazminat davası yönünden, birleşen davada manevi tazminat davası yönünden ve davalı ... yönünden hüküm kesinleştiğinden yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına, birleşen davada maddi tazminat davasının kısmen kabulü ile davacılardan ... için 10.930,00 TL, ... için 457.679,70 TL, ... için 78.365,00 TL maddi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte hükmü kesinleşen davalı ... ile birlikte davalı ... San. Tic. Ltd. şirketinden müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.
Şu durumda; birleşen dava davacılarından ... ve ...’nın desteği ...’nın kaza tarihinde Almanya’da çalıştığı gözetilerek Almanya’daki asgari ücretin neti baz alınarak, ...’in elde ettiği gelirin Almanya’daki asgari ücretin kaç katı olduğu tespit edilmek suretiyle işlemiş ve işleyecek dönem hesabının bu katsayı dikkate alınarak aktif ve pasif dönem gelirlerinin hesaplanması gerekmekte olup, tazminat miktarının hesaplanması için bilirkişiden ek rapor alınarak oluşacak sonuca göre karar verilmek üzere kararın bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
SONUÇ: Temyiz edilen kararın yukarıda (2) ve (3) nolu bentlerde açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, davalı ... San. Ltd. Şti. vekilinin diğer temyiz itirazlarının (1) nolu bentte gösterilen nedenlerle reddine, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalı ... San. Ltd. Şti.'ye geri verilmesine 23/06/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.