MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2020/2038 E., 2022/182 K.
vekili Avukat ...
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi (Ticaret Mahkemesi sıfatıyla)
SAYISI : 2017/166 E., 2018/176 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... Loj. Taş. Dep. ve Dağ. A.Ş vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı müvekkili şirket nezdinde 01.08.2006/2007 vadeli Yangın Sigorta Poliçesi ile sigortalı olan dava dışı sigortalı ... Endüstri Mineralleri A.Ş.’ye ait emtiaların 28.04.2007 tarihinde davalı ... Loj. Taş. Dep. ve Dağ. A.Ş’nin antreposunda bulunduğu sırada çıkan yangında hasar gördüğünü ve hasar bedeli olan 121.358,16 TL'nin davacı şirket tarafından dava dışı sigortalısı ... Endüstri Mineralleri A.Ş.’ye 15.06.2007 tarihinde ödendiğini, yangının ... Plastik San. Tic. Ltd. Şti.'de başladığını, diğer davalıların işyerine sirayet ettiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 121.358,00 TL tazminatın ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı ... Loj. Taş. Dep. ve Dağ. A.Ş vekili cevap dilekçesinde; dava konusu talebin zamanaşımına uğradığını, yangın olayının meydana gelmesinde veya yayılmasında müvekkilinin herhangi bir kusuru, ihmal veya tedbirsizliğinin bulunmadığını, yangının ... Plastik San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye ait işyerinde başladığını ve kontrol edilemez şekilde büyüdüğünü, buradan diğer davalı Digital Platform İletişim Hizmetleri A.Ş'ye sıçrayarak daha da büyüdüğünü ve son olarak müvekkiline ait depoya sıçradığını, olayın sorumlularının cezalandırılması için ... 2. Sulh Ceza Mahkemesinin 2007/1050 esas sayılı dosyası ile kamu davası açıldığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Davalı Digital Platform İletişim Hizmetleri A.Ş vekili cevap dilekçesinde; davalı müvekkilinin dava konusu yangının çıkmasına sebebiyet vermediğini, herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, bu nedenle davanın müvekkili davalı yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, dava konusu adreste aynı çatı altında birkaç firmaya ait işyerlerinin bulunduğunu, müvekkili firmanın da bu adreste elektronik malzeme ve ürünlerinin muhafaza edildiği büyük ana deposunun bulunduğunu, depo ve depo içerisindeki elektronik emtianın çıkan yangın sonucunda tamamen yandığını, yangının davalılardan ... Plastik San. Tic. Ltd. Şti.'ye ait işyerinde başladığını, değişik faktörlerin de etkisiyle kısa sürede yan işyerlerine sıçradığını ve söz konusu yangının büyük maddi zararlara yol açtığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Davalı ... Plastik San. Tic. Ltd. Şti., davaya cevap vermemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile hükme esas alınan 08.11.2017 tarihli bilirkişi raporunda, yangının elektrik kaynaklı olmadığı, yangının davalı ... Plastik San ve Tic. Ltd. Şti.'ye ait iş yerinde kaza sonucu yere düşürülen içi dolu metal tavanın düşürüldüğü yerde bulunan ince granül parçacıklara çarpması ve bu çarpmanın granülleri tutuşturmasının ardından paniğe kapılan çalışanların bu tavayı depo kısmına atması sonucu başlaması ve burada hızla büyümesi ile çıkmış olduğu ve diğer davalıların yangın olayının çıkmasında herhangi bir kusurlarının bulunmadığının belirlendiği, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1301. maddesi uyarınca sigortalısına ödeme yapan davacının ifada bulunduğu ölçüde asıl borçluya rücu imkanı bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile davalılardan ... Grup Loj. Taş. Dep. ve Dağ. A.Ş ve Digital Platform İletişim Hiz. A.Ş aleyhine açılan davanın reddine, diğer davalı ... Plastik San. Tic. Ltd. Şti. aleyhine açılan davanın kabulü ile 121.358,16 TL'nin ödeme tarihi olan 15.06.2007 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte adı geçen davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine; 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 463. (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 561. maddesi) maddesinde vedia sözleşmesinin, “İda, bir akittir ki onunla müstevdi, müdi tarafından verilen şeyi kabul ve onu emin bir mahalde hıfzetmeği deruhte eder. Ücret şart edilmedikçe veya hal, müstevdiin ücrete intizarını icabet etmedikçe müstevdi ücret isteyemez “ şeklinde tanımlandığı, vedia sözleşmesinde vedia alanın muhafaza borcunun sözleşmenin konusunu ve amacını oluşturduğu, vedia alan, taşınırı, vedia verenin belirlediği yerde ve onun istediği şekilde muhafaza etmekle yükümlü olduğu, bu husus sözleşmede açıkça belirtilmemiş ise, vedia alanın taşınırı güvenli bir yerde ve değeriyle orantılı bir dikkat ve özenle muhafaza etmek zorunda olduğu, vedia sözleşmesinde muhafaza borcu mutlak nitelikte olup açıkça veya zımnen izin verilmedikçe, vedia alanın tevdi edilen taşınırı kullanamayacağı veya üçüncü kişilere kullandıramayacağı, vedia alanın kusursuz olduğunu ispat etmedikçe, taşınırı geri vermemekten veya kötü bir durumda geri vermekten doğan zararı tazmin etmek zorunda olduğu, zira burada 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 96. maddesinin (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 112. maddesinin) uygulanacağı, başka bir deyişle geri verme, vedia alanın kusuru sonucunda gerçekleşemiyorsa geri verme borcu yerine tazminat borcu geçeceği, tüm dosya kapsamına göre, dava dışı ... Otomotiv ve Met. San. Tic. A.Ş'nin maliki bulunduğu binada davalıların kiracı oldukları, davacı ... nezdinde sigortalı dava dışı ... Endüstri Mineralleri A.Ş'ye ait emtiaların davalı ... Loj. Taş. Dep. ve Dağ. A.Ş.'nin deposunda muhafaza edildiği, davalılardan ... Plastik firmasının, geri dönüşümlü polietilen ürünler ürettiği, hammadde ve mamul madde depolaması yaptığı, ... Plastik San ve Tic. Ltd. Şti.'ye ait fabrikada kaza sonucu içi dolu metal tavanın yere düşürüldüğü yerde bulunan ince granül parçacıklara çarpması ve bu çarpmanın granülleri tutuşturması sonucu yangının başladığı, burada hızla büyüdüğü, firmaları ayıran duvarlar olmadığından ve yangının çıktığı yerde söndürebilmek için söndürme sistemi olmadığından yangının yayılarak diğer firmaların faaliyet alanlarına sirayet ettiği, davalı depo işletmecisi ... Grup Loj. Taş. Dep. ve Dağ. A.Ş.'nin yangınla ilgili bir tedbirinin bulunmadığı, antrepo işletmecisinin emtianın saklanması ve korunması hususunda kusursuz, tam bir özen sorumluluğunun bulunduğu, davalı Digital Platform İletişim Hiz. A.Ş.'ye ise atfı kabil kusur bulunmadığı, meydana gelen hasardan ... Plastik San ve Tic. Ltd. Şti ile birlikte ... Grup Loj. Taş. Dep. ve Dağ. A.Ş.'nin de sorumlu tutulması gerekirken bu davalı yönünden ret kararının isabetli olmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve yeniden hüküm tesis edilerek davalılardan Digital Platform İletişim Hiz. A.Ş. aleyhine açılan davanın reddine, diğer davalılar ... Plastik San.Tic.Ltd.Şti. ve ... Grup Loj. Taş. Dep. ve Dağ. A.Ş. aleyhine açılan davanın kabulü ile 121.358,16 TL'nin ödeme tarihi olan 15.06.2007 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ... Plastik San. Tic. Ltd. Şti. ile ... Grup Loj. Taş. Dep. ve Dağ. A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A.Temyiz Sebepleri
Davalı ... Loj. Taş. Dep. ve Dağ. A.Ş vekili temyiz dilekçesinde; dava konusu olayda kusursuz sorumluluk hükümlerinin uygulanmasının söz konusu olmadığını, davalı müvekkili şirketin sorumluluğunun kusur sorumluluğu olduğunu, davalı şirkete ait iş yerinin nakliyat deposu olduğunu, antrepo sahibi olmayan davalı şirketin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, davalı şirketin, davacının sigortalısına ait malların korunmasına yönelik olarak kendisinden beklenen her türlü özeni göstermiş olup basiretli bir tâcirden beklenen her türlü önlemi de aldığını, kendisine bırakılan malları, depo etmeye elverişli yerlerde bulundurduğunu, ... Belediye Başkanlığı’ndan verilme İşyeri Açma ve Çalıştırma Ruhsatının, davalı şirkete ait nakliyat deposunun, mal depolamaya elverişli olduğunun en açık kanıtı olduğunu, işyerindeki yangın önlemlerinin son derece yeterli olduğunu, davacıya ait işyerindeki yangın önlemlerinin tam olduğu, yangın söndürme tüplerinin, su deposunun ve sair sistemlerin muhtemel bir yangını söndürmeye yeterli ve elverişli olduğu husususunun ... Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2007/159 D.İş sayılı dosyasına verilen bilirkişi raporunda açıkça ifade edildiğini, büyük çaplı bir yangının çıkmasında ve ilerlemesinde davalı şirketin hiçbir kusurunun bulunmadığını, zarara neden olan yangın olayının meydana gelmesinde müvekkili şirkete atfedilebilecek hiçbir kusur bulunmadığını, her ne kadar yangın raporunda, yanan binada kiracı sıfatıyla faaliyet gösteren firmaların yangın güvenlik önlemlerinin bulunmadığı yolunda genel bir ibareye yer verilmiş ise de, bu yöndeki ifadenin hatalı olduğunu, davacı şirketin, sigortalısına ödediği ve huzurdaki davada rücuen talep ettiği meblağın, gerçek zarar miktarı olduğunu kanıtlamakla mükellef olduğunu ve haksız fiilinden kaynaklanan yangın olayının ticarî iş niteliğinde olmaması nedeniyle avans faizine hükmedilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık; davacı ... şirketinin Yangın Sigorta Poliçesi kapsamında dava dışı sigortalısına yaptığı ödemenin davalılardan rücuen tazmini istemine ilişkindir.
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ve kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı ... Loj. Taş. Dep. ve Dağ. A.Ş vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalı ... Loj. Taş. Dep. ve Dağ. A.Ş.'ye yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
25.12.2025 tarihinde Üye ...'nin karşı oyu ve oy çokluğuyla karar verildi.
KARŞI OY YAZISI
Dava konusu olayda, yangının davalı ... Plastik Ltd. Şti.’ye ait iş yerinde, işçilerin dikkatsizliği sonucu bir metal tavanın düşürülmesi ve plastik granüllerin tutuşmasıyla başladığı dosya kapsamı ve bilirkişi raporlarıyla sabittir. İstinaf mahkemece verilen ve sayın çoğunlukça onanan kararda, davalı ... Lojistik şirketinin emanet alan sıfatıyla malları yeterince koruyamadığı ve yangının sıçramasını engelleyecek fiziki önlemleri (yangın duvarı vb.) almadığı gerekçesiyle sorumlu tutulması aşağıdaki hukuki nedenlerle hakkaniyete aykırıdır:
1-Sorumluluk hukukunun en temel ilkesi, zarar ile fiil arasında "uygun illiyet bağı" bulunmasıdır. Somut olayda yangın, davalı şirketin kontrol alanı dışında, tamamen başka bir bağımsız bölümde ve üçüncü kişilerin ağır kusuruyla başlamıştır. Yangının hızı, niteliği ve komşu iş yerindeki yanıcı maddelerin yoğunluğu gözetildiğinde; yangının sıçraması, ... Grup Lojistik için "beklenmedik bir hal" ve "önlenemez bir dış etken" niteliğindedir. Üçüncü kişinin ağır kusuru, davalı lojistik şirketi ile zarar arasındaki illiyet bağını kesmiştir.
2-818 sayılı BK m. 463 (6098 sayılı TBK m. 561) uyarınca vedia alanın özen borcu, makul ve dürüst bir vekilin göstermesi gereken özenle sınırlıdır. Davalı şirketin iş yeri açma ve çalışma ruhsatlarının bulunduğu, nakliyat deposu olarak gerekli standartları taşıdığı anlaşılmaktadır. Bir depocudan beklenen özen; deposundaki malları hırsızlıktan, rutubetten veya kendi kusuruyla çıkabilecek yangınlardan korumaktır. Komşu dükkanda çıkan ve bir patlama/hızlı yayılma etkisi gösteren yangını durdurabilecek bir "yangın duvarı" inşa etme yükümlülüğü, vedia sözleşmesinin kapsamını aşan, aşırı bir külfettir.
3-Davalı şirket, yangının çıkışında hiçbir payı olmadığını ve yangının kendi iş yerinden kaynaklanmadığını ispat ederek üzerine düşen ispat yükünü yerine getirmiştir. Yangının sıçramasını engelleyememiş olmak, başlı başına bir "kusur" olarak addedilemez. Aksi bir kabul, depolama şirketlerini komşu iş yerlerinin tüm kusurlarına karşı "mutlak sigortacı" haline getirir ki bu durum sözleşme özgürlüğü ve dürüstlük kuralına aykırıdır.
Sonuç olarak, zararın asıl faili olan ve yangının çıkmasına neden olan plastik şirketi ile binanın yapı maliki (varsa eksikliği) sorumlu tutulmalıdır. Kendi bağımsız bölümünde gerekli ruhsatlarla faaliyet gösteren ve yangının çıkışında hiçbir dahli bulunmayan ... Grup Lojistik A.Ş. yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşüncesiyle, sayın çoğunluğun onama kararına katılmıyorum.