MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 25. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/1592 E., 2023/181 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Çankırı 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2019/403 Esas, 2021/577 Karar
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 24.02.2026 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.
Belli edilen gün ve saatte davacı vekili Avukat .... ile davalı vekili Avukat ... geldiler. Tarafların vekilinin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen 24.02.2026 gününde Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müdürlüklerinin sorumluluk sahasında bulunan Çankırı ili; ... Organize Sanayi Bölgesi trafo merkezinin güney batı cephesinde karşı tarafa açılan yol nedeniyle trafo merkezinin inşaat sahasında kısmi kayma meydana geldiğini, yine yolun kırmızı kotu için yapılan kazı ile yaklaşık 2 metre kadar sınırlarına girdiğini, yine sahadaki hafriyatın alınarak 2/3 şev kırıldığını, yapılan bu fazla kazının istinat duvarı yapmak yerine sahalarına doğru kırılan şevin ağır tonajlı iş makinelerinin çalışması ve benzeri nedenler ile kaymaya zemin hazırladığını, trafo merkezinin bulunduğu dava konusu yerin ... Köyü 3 36... parsel numarası ile kuruluş adına tescil edildiğini, söz konusu durumun karşı tarafa noter vasıtasıyla ihtar edildiğini, söz konusu ihlalin giderilmesi için süre verildiğini ancak karşı tarafça herhangi bir önlem alınmadığını, akabinde davacı tarafından Bu durumun tespiti için keşif yapılarak bilirkişilerden rapor alındığını, tespit davasında talep ettikleri sınır ihlali ve yapılan yol çalışmasında gerekli önlemin alınmadığı ve sahadaki imalatlarda kaymaya neden olduğuna dair taleplerin bilirkişi raporuyla desteklendiğini, .... Üniversitesi Deprem Mühendisliği Uygulama ve Araştırma Merkezi'nden alınan ön rapora göre önerilerde bulunulduğunu, bu öneriler doğrultusunda yapılan deneyde sahada yol ve altyapı kazı çalışmalarından sonra hareketin az da olsa devam ettiğinin görüldüğünü, aynı kurumun rapor düzenleyen hocaları tarafından final rapor düzenlendiğini bu raporun sonuç ve önerilerine göre de mutlak bir önlem alınması gerektiğinin görüldüğünü ve bu önerilere uygun projenin geoteknik mühendisine hazırlatıldığını, 19.04.2018 tarihli geoteknik mühendisi tarafından hazırlatılan iksa uygulama projesi, geoteknik değerlendirme raporu ve fora kazık yapım işine ait teknik şartname hakkında değerlendirme yapılarak bu görüşleri bir rapor ile bildirdiğini, bu raporun bulunduğu ihale dosyasının hazırlanarak ödenek tahsisi alınıp işi ihalesinin yapıldığını, sözleşme bedelinin 1 milyon 320 bin TL ile .... Sanayi Limited Şirketi firması işi alarak istinat duvarı işini tamamladığını, alınan makam oluru doğrultusunda bölge müdürlüğü tarafından dava konusu yere istinat duvarı yapım işi için yaptırılan geoteknik proje, onay, yaklaşık maliyet ve teknik şartnameleri kapsayan ihale dosyası hazırlanması, iklonometre deneyi yapılması işi, arazi çalışmalarının yerinde belirlenmesi ve elde edilecek veriler ışığında heyelan önleyici tedbirler için öneri raporu hazırlama işi bedeli, fora kazık ve mikro kazık yapım işi ihale bedeli olmak üzere kuruluşlarının zararının 1.350.800,00 TL olduğunun tespit edildiğini, yapılan işlerin fatura ve hakedişleri neticesinde ödenmesi talep olunacak alacak ticari alacak olduğundan arabuluculuğa başvurulduğunu yapılan görüşme sonucunda karşı tarafça talep olunan miktarın kabul edilmediğinin bildirildiğini ve anlaşmaya varılamadığını, bu nedenlerle fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile 1.350,800,00 TL kuruluşları zararının haksız fiil tarihi olan 23.11.2016 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; .... Organize Sanayi Bölgesi'nin (OBS) 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgesi Kanunu ve Uygulama Yönetmeliği çerçevesinde faaliyet gösteren özel hukuk kişiliği olduğunu, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği 56. maddenin 5. fıkrasına dayanarak TEİAŞ tarafından yapılmış olan trafo merkezinin inşaat ruhsatı alınmadan yapıldığını, trafo merkezi inşaatı öncesi ve sonrasında hiçbir şekilde OSB Müdürlüğü'ne inşaat ile ilgili görüş sorulmadığını, yapılan tüm çalışmaların kendi projelerine göre uygulandığını, OSB'nin imar planında bulunan yol kırmızı kodlarına göre yapılaşma yapılmadığını, hatta kendi arazisinde yapılan dolguya uygun olmayan kazıdan çıkan toprağı sorunlu şev bölgesinde kullandıklarını, yer yer kendi parsel sınırına da taşarak OSB yoluna girdiklerini, OSB yoluna girilen bölgelerin taraflarınca yapılan uyarılar neticesinde trafo merkezi inşaatını yapan TEİAŞ yüklenicisi tarafından inşaat tamamlandıktan sonra geri alındığını, istinat duvarı yapılması yükümlülüğünün Organize Sanayi Bölgeleri Uygulama Yönetmeliği gereğince ilgili katılımcıya ait olduğunu, ilgili kanun ve yönetmelik hükümleri ile açıklamalardan yola çıkıldığında parsel çekme mesafesinde organize sanayi bölgesi yolu için taraflarınca yapılan şev çalışmasının tamamen hukuki haklarından kaynaklı olup istinat duvarı ve benzeri önlemlerin katılımcı yani TEİAŞ tarafından alınması gerektiğini, davacı kurumun testin yapılış aşamasında gerçekleştirilen istinat duvarı ve benzeri önlemlerin yapılmaması sonucunda tesiste meydana gelen zararı organize sanayi müdürlüğü üzerine atmaya çalıştığını, kayma sorunun OSB yol çalışması ile ilişkilendirilmesinin doğru bir yaklaşım olmadığını, bu ve buna benzer zemin kaymalarını sadece trafo merkezinin olduğu alanda değil OSB ve çevresini kapsayan oldukça geniş bir arazide yaşandığını, OSB bölgesinde faaliyet gösteren başka fabrikalarda da daha büyük kaymalar yaşandığını, OSB tarafından yapılan tüm şev kesme çalışmalarının TEİAŞ trafo merkezi inşaatı ile sorumlu kişilerin bilgisi dahilinde gerçekleştiğini, karşı taraftan bu çalışmanın sorun yaratacağına dair hiçbir uyarıda bulunulmadığını, davacı tarafça yapılan tespit dosyasına sunulan bilirkişi raporunda ve davacı tarafından hazırlatılan araştırma raporunda bu kaymaların önlenmesi için yapılması gereken çalışmaların anlatıldığını ancak bu çalışmaların OSB tarafından yapılması gibi bir ifadenin bulunmadığını, zaten OSB Kanunu ve Uygulama Yönetmeliği çerçevesinde alınması gereken bu önlemlerin katılımcıya yani TEİAŞ'a ait olduğunu, dosyanın esasını oluşturan Çankırı 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/15 D.İş sayılı dosyası kapsamında ortaya çıktığı belirtilen zararın 2019 yılında kurumlarından istenilmesinin davacı tarafın da bu zararın davalı kurumdan tazmin edilip edilmeyeceği hususunda kararsız olduğunu gösterdiğini, trafo inşası alanına yapılan alanın gerektiği kadar kazılarak düşük kotlara indirilmediğini, yol tarafında bulunan cephedeki şev çalışmasında araziden kazılan uygunsuz malzemenin dolgu olarak kullanıldığını, yapılan bu mühendislik hatalarına karşın oluşan kayma ve açılmaların her türlü hukuki dayanak ile parsel çekme mesafesinde çalışma yapmak zorunda kalan OSB'ye fatura edilmeye çalışıldığını bu nedenlerle haksız davanın reddine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile teknik bilirkişi heyeti tarafından sunulan 11.12.2020 havale tarihli raporunda, davacı tarafından dava konusu yer ile ilgili yapılan harcamaların 1.350.620,00 TL olduğu, söz konusu fore kazıklı istinat duvarının olası stabilite problemlerin önüne geçilmesi için yapılması isabetli bir uygulama olduğu ancak zemin etüt raporları ve keşif sırasında zeminde yapılan inceleme ve değerlendirmede bölgede bulunan zeminlerin gerekli önlemler alınmadan yapılaşmaya gidilmesi halinde problem olabileceği, bu nedenle hem parsel içinde yapılmış yapıların güvenliği hem de komşu parsellerde yapılacak yapıların güvenliği açısından bölgede bulunan birimlerin zemin durumu, eğim, litoloji, yüzey suları v.b kriterler birlikte değerlendirildiğinde yapılmış fore kazık uygulamasının inşaat yapım esnasında yapılmasının daha doğru bir uygulama olacağı, yine davacı tarafça trafo merkezi içinde gösterilen çatlakların şev kayması nedeniyle oluşmadığı, oluşan çatlakların ana bina için yapılan kazının geri dolgusu yapılması esnasında iyi sıkıştırılmaması nedeniyle oluştuğu, söz konusu çatlakların davacı tarafın kendi kusuru ile oluştuğu yönünde rapor tanzim edildiği, hükme elverişli bilirkişi heyet raporu ve ek rapor göz önüne alındığında, dava konusu trafo merkezinde meydana gelen kaymaların sebebinini OSB tarafından yapılan yol çalışması olmadığı, davacı kurumun trafo merkezini inşa etmeden önce dava konusu alanın zeminin yapısı, arazi yapısı, toprak özelliği gereği birtakım önlemlerin alınması gerektiği, davacı tarafça yapılan fore kazık çalışmasının trafo merkezi inşa edilmeden önce yapılması gereken bir önlem olduğu, davalı tarafından trafo merkezi inşa edilirken gerekli önlemler alınmadığı ve bilirkişi raporunda "trafo merkezi içinde gösterilen çatlakların şev kayması nedeniyle oluşmadığı, oluşan çatlakların ana bina için yapılan kazının geri dolgusu yapılması esnasında iyi sıkıştırılmaması nedeniyle oluştuğu şeklindeki değerlendirmesi göz önüne alındığında davacı tarafın kendi kusurundan kaynaklanan bir durum için yaptığı masrafları davalıdan talep edemeyeceği kanaatine varılarak davanın reddine karar verilmiştir.
V. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine; Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafın istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde; yol yapım çalışması başlayana kadar herhangi bir olumsuzluk yaşanmadığını, müvekkili şirketin istinat duvarı yapılmasındaki zorunluluğun davalı tarafından kot farkı oluşturularak yapılan yol yapım işinden kaynaklandığını, bu durumun tespit dosyasında alınan bilirkişi raporunda açıkça belirtildiğini, eldeki dosyada alınan bilirkişi raporunun bilimsel araştırmadan uzak ve yüzeysel olduğunu, yol yapım işinde arazinin yapısına uygun şekilde kot farkı oluşturulup oluşturmadığının irdelenmediğini, trafo merkezinde meydana gelen zararla yol yapım çalışması arasında illiyet bağı bulunup bulunmadığının değerlendirilmediğini, bu bilirkişi raporuna dayanılarak hüküm kurulmasının isabetli olmadığını ileri sürerek kararı temyiz etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık; haksız fiil nedeniyle tazminat istemine ilişkindir.
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
40.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak duruşmada vekille temsil olunan davalıya verilmesine,
Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacıya yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,24.02.2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.