MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/597 E., 2025/227 K.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun bozmaya uyma veya direnme başlıklı 373/1-2. maddesinde "Yargıtay ilgili dairesinin tamamen veya kısmen bozma kararı, başvurunun Bölge Adliye Mahkemesi tarafından esastan reddi kararına ilişkin ise Bölge Adliye Mahkemesi kararı kaldırılarak dosya, kararı veren İlk Derece Mahkemesine veya uygun görülecek diğer bir İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneği de Bölge Adliye Mahkemesine gönderilir. Bölge Adliye Mahkemesinin düzelterek veya yeniden esas hakkında verdiği karar Yargıtayca tamamen veya kısmen bozulduğu takdirde dosya, kararı veren Bölge Adliye Mahkemesi veya uygun görülen diğer bir Bölge Adliye Mahkemesine gönderilir." hükmü düzenlenmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesinin İlk Derece Mahkemesi kararını kaldırıp düzelterek veya yeniden esas hakkında hüküm vermesi ve bu hükmün de Yargıtay tarafından bozulması ile İlk Derece Mahkemesi kararı hayatiyetini kaybetmiş olur. Bu durumda hüküm mahkemesi sıfatıyla İlk Derece Mahkemesi kararını kaldırarak yeniden esas hakkında hüküm tesis eden Bölge Adliye Mahkemesi, vermiş olduğu bu kararın temyizen incelenerek bozulması sonrasında 6100 sayılı Kanun'un 373. maddesinin 2. bendi gereğince bozma kararına uyma yahut direnme kararını verme yükümlülüğü altındadır. Dolayısıyla İlk Derece Mahkemesi kararını kaldırarak yeniden esas hakkında hüküm tesis eden Bölge Adliye Mahkemesinin bozulan kararı sonrasında dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesi mümkün olmadığı gibi dosyanın gönderildiği İlk Derece Mahkemesince, bozma kararına ilişkin olarak uyma yahut direnme kararı verilemez. Zira böyle bir durumda bozma kararına uyma yahut direnme kararını verme yetki ve yükümlülüğü bölge adliye mahkemesine aittir.
Somut olayda; İlk Derece Mahkemesince verilen 18.07.2017 tarihli 2016/15 - 2017/213 sayılı ilk karara karşı davalı ... vekilinin istinaf yoluna başvurması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusu kısmen kabul edilmiş ve yeniden hüküm kurulmak suretiyle asıl dava yönünden davanın kabulüne, birleşen dava yönünden feragat nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir. Hükmün davalı ... vekilince temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 12.10.2021 tarihli 2021/18237 - 2021/6666 sayılı ilamında yazılı gerekçeyle karar bozularak dosya kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesi gerekirken sehven İlk Derece Mahkemesine gönderilmiş olup, İlk Derece Mahkemesince ise bozma kararı doğrultusunda karar verilmiştir.
Her ne kadar Dairemizce verilen bozma kararında dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesine rağmen dosya sehven İlk Derece Mahkemesine gönderilmiş ise de; 6100 sayılı Kanun'un 373. maddesinin ikinci fıkrası gereğince Bölge Adliye Mahkemesinin yeniden esas hakkında verdiği kararın Yargıtay tarafından bozulması hâlinde dosyanın, kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesi zorunludur. Öte yandan Bölge Adliye Mahkemesinin bu kararının Dairemiz tarafından bozulması sonrasında dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmiş olması, Bölge Adliye Mahkemesinin 6100 sayılı Kanun'un 373. maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında bozma kararına karşı uyma veya direnme kararı verme yetkisini ortadan kaldırmayacağı gibi bu yetkinin İlk Derece Mahkemesine geçeceği sonucunu da doğurmaz.
Bu itibarla İlk Derece Mahkemesi kararını kaldırarak Bölge Adliye Mahkemesince yeniden tesis edilen hükmün bozulması sonrasında bozma kararına karşı ancak Bölge Adliye Mahkemesince uyma veya direnme kararı verilebileceğinden eldeki uyuşmazlık kapsamında İlk Derece Mahkemesince, bozmaya uygun olarak verilen kararın usul hükümlerine uygun bir karar olduğu söylenemez,
Bu durumda, İlk Derece Mahkemesinin 27.06.2025 tarih ve 2022/597 E. 2025/227 K. sayılı kararının kaldırılmasına dosyanın Dairemizin 12.10.2021 tarihli 2021/18237 E. 2021/6666 K. sayılı bozma ilamı gereğince yargılamaya devam ederek karar vermek üzere Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesine gönderilmesine karar verilmiştir.
KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1-Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2- Dosyanın karar verilmek üzere Bölge Adliye Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE;09.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.