MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 40. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2019/4735 E. 2022/675 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2016/71 Esas - 2019/785 Karar
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; 23.07.2008 tarihinde trafik sigortasız otobüs sürücüsünün karşı şeride geçip karşı istikameten gelmekte olan dava dışı iki araca çarpması ile meydana gelen kazada desteği olan eşinin hayatını kaybettiğini, kazaya sebebiyet veren aracın kaza tarihinde sigortasız olduğunu, bu nedenle müvekkilinin meydana zararının davalı ... Hesabının karşılanmak zorunda olduğunu ileri sürerek fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, talebini ıslah dilekçesi ile 125.000,00 TL'ye yükseltmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu olayda davacı tarafından yapılan başvuru üzerine kendisine 11.06.2009 tarihinde 22.517,88 TL destekten yoksun kalma tazminatı ödemesi yapıldığını, ... yönetmeliğinin 15. maddesi uyarınca davacıya yapılan ödeme ile borçtan ve yükümlülükten kurtulduğunu, davacı tarafından imzalanan ibranamenin geçerli olduğunu ve borcun ortadan kalktığını, davacının dava konusu kazadan kaynaklanan zararları, kamu kurumu niteliğinde olan müvekkili kurumca işin uzmanı olan sorumlu aktüer bilirkişilere usul ve yasalara uygun olarak tespit ettirildiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla müvekkili kurumun zorunlu mali sorumluluk sigortası teminat limitleri ve kusur oranı ile sınırlı sorumlu olduğunu, öncelikle Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi nezdinde kusur incelemesi yapılması gerektiğini ve kazanın gerçekleşmesinde kusur dağılımının ortaya çıkartılması gerektiğini, kusur oranı belirlendikten sonra davacının maddi zararının ancak aktüeryal inceleme sonucu tespit edilebileceğini, yapılacak aktüer incelemede de asgari ücretin esas alınmasını talep ettiklerini, ayrıca yapılacak hesaplamalarda da eşinin evlenme ihtimalinin de dahi tüm denkleştirme sebeplerinin göz önüne alınması gerektiğini, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının desteğinin meydana gelen trafik kazasında hayatını kaybetmesi nedeni ile davacının eşinin desteğinden yoksun kaldığı, kusurlu bulunan sürücünün kullandığı aracın Güvence Hesabının teminatı kapsamında yer alan araçlardan olduğu gerekçesi ile 125.000,00 TL maddi tazminatın temerrüt tarihi olan 23.01.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine; Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde; Karayolları Trafik Kanunu'nun 111. maddesinde belirlenen hak düşürücü sürenin dolduğunu, davacının 11.06.2009 tarihinde ödeme alarak kendilerini ibra ettiğini, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası limitinin aşıldığını ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesi istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, ZMSS poliçesi ile teminat altına alınmayan aracın yaptığı trafik kazası sonucu hayatını kaybeden yolcunun eşinin destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir.
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kuralları ile temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. Davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarına gelince;
Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından vefat edenin yakınlarına bağlanan aylığın niteliği ve bağlanan aylığın rücuya tabi ödemelerden olup olmadığının belirlenmesi zararın tazmininden sorumlu olanların mükerrer ödeme yapmasının önüne geçilmesi ve zarar görenlerin gerçek zararlarının üzerinde sebepsiz zenginleşmemesi için önemlidir.
Somut olayda davacının murisinin yolcusu olduğu aracın sigortasız otobüs ile çarpışması sonucu davacının murisi vefat etmiştir.
Dosya kapsamından, davacılara peşin değerli gelir bağlandığı ve bu bedelin rücuen tahsili için SGK tarafından Fatsa 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde 2014/128 E. 2015/360 K. sayılı dosyası ile dava açıldığı ve davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmaktadır. Mahkemece, bu dava ile ilgili araştırma yapılmamış, hükme esas alınan hesap bilirkişi raporunda tazminattan herhangi bir mahsup işlemi yapılmamıştır.
Bu halde mahkemece yapılması gereken iş, SGK tarafından açılan rücu davasının (Fatsa 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde 2014/128 E. 2015/360 K. sayılı dosyası) akıbeti araştırılıp sonucunu beklemek, peşin sermaye değerinin mahsubu konusunda davalı tarafından SGK'ya rücuen ödenecek bir tazminat belirlenmesi halinde bu tazminatı mahsup ederek sonucuna göre hüküm kurmaktır. Hal böyle iken, rücu davasının kesinleşmesi beklenmeden yazılı şekilde hüküm verilmiş olması isabetli olmamış, bozma sebebi yapılmıştır.
VI. KARAR
1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,
2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bentlerinde açıklanan nedenlerle davalı vekillerinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
3. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan harcın istek halinde davalıya iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,25.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.