(765 S. K. m. 193, 482, 572)
Dava: Konut dokunulmazlığını bozma, saldırgan sarhoşluk ve sövme suçlarından sanık Serhat Ö. hakkında Türk Ceza Yasasının 193/2, 572/1, 482/3, 647 sayılı kanunun 4. maddeleri uyarınca 1.200.000 lira ağır para, 180.000 lira hafif para, cezasıyla hükümlülüğüne ilişkin Kırşehir Asliye Ceza Mahkemesinden verilen Esas 1991-294/Karar 1991-744 sayılı ve 19.11.1991 tarihli hükmün temyiz yoluyla incelenmesi sanık Serhat Onar müdafii tarafından istenilmiş ve temyiz edilmiş olduğundan; Yargıtay C. Başsavcılığının 7.10.1992 tarihli Onama isteyen tebliğnamesiyle 14.10.1992 tarihinde daireye gönderilen dava dosyası, başvurunun nitelik ve kapsamına göre görüşüldü:
Karar: Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.
Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede:
Sanığa yükletilen konut dokunulmazlığını bozma, saldırgan sarhoşluk ve sövme eylemleriyle ulaşılan çözümü haklı kılıcı zorunlu öğelerinin ve bu eylemlerin sanık tarafından işlendiğinin yasaya uygun olarak yürütülen duruşma sonucu saptandığı, bütün kanıtlarla aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların temyiz denetimini sağlayacak biçimde ve eksiksiz sergilendiği, özleri değiştirilmeksizin tartışıldığı, vicdani kanının kesin, tutarlı ve çelişmeyen verilere dayandırıldığı,
Eylemlerin doğru olarak nitelendirildiği ve yasada öngörülen suç tiplerine uyduğu,
Cezaların yasal bağlamda uygulandığı,
Sonuç: Anlaşıldığından sanık Servet O. müdafiinin ileri sürdüğü nedenler yerinde görülmemiş olmakla, tebliğnameye uygun olarak temyiz davasının esastan reddiyle hükümlerin ONANMASINA, 11.11.1992 tarihinde konut dokunulmazlığını bozma cürmüne ilişkin hüküm oyçokluğu ile, öbür suçlara ilişkin hükümlerde oybirliği ile karar verildi.
KARŞI OY
1. Türk ceza Yasasının 193. maddesine göre, hak sahiplerinin iradelerine karşın bir konuta ya da eklentisine (müştemilat) girmek yahut da rızayla girdikten sonra rızasız orada kalmak suçtur.
2. Türk yasa koyucusu bu cürmü, kişi özgürlüğüne karşı bir suç saymış 1930 İtalyan Ceza Yasasının (md. 614) kişiye karşı (konut dokunulmazlığına karşı); İsviçre Ceza Yasasınca (md. 186) özgürlüğe karşı suçlar arasında düzenlendiği görülmektedir.
Bu düzenlemenin bileşkesi alınınca, söz konusu suçla, bireyin özel (ailesel) yaşantı özgürlüğü ve erinci (barış, huzur içinde olmaklık) ile irade (rıza) özgürlüğü denilen varlık, değer yada yararların korunduğu, suçun işlenmesiyle bunların ihlal edildiği açıktır.
3. Ancak, bu varlık, değer ya da yararlar, her zaman ve her yerde değil, ancak konut ya da eklenti (müştemilat) sayılabilen yer koşulu ile sınırlı olarak korunmuşlardır. Bir başka deyişle, her özel (ailesel) yaşantı özgürlüğünün ve erincinin, her irade özgürlüğünün ihlali bu suçu doğurmaz. Suç ancak belli yerlerde işlendiğinde ve bu değerler çiğnendiğinde oluşacaktır.
4. Bu yüzden, her şeyden önce, böyle bir suçun söz konusu olabilmesi için, bir konut ya da eklenti bulunmalıdır ve bu husus saptanmalıdır. Demek ki, bu suçun varlığı için, hukuki ve mantıki olarak, ihlalden, yani suç eyleminin işlenmesinden (icrasından) önce, konut ya da eklenti sayılabilecek bir yerin bulunması zorunludur. İster öğe, ister suçun klasik öğelerinden önce bulunması zorunlu önkoşul (presupposto) denilsin, bu yer koşulu yoksa anılan değerler şu ya da bu biçimde ihlal edilse bile, suç asla oluşmayacaktır. Görülüyor ki, bu değerlerin her ihlali, bir yeri, konut ya da eklentiye dönüştüremez. O yüzden, yer önkoşulu yerine, ihlal edilen değerden yola çıkan görüşler, çıkış ve varış noktalarını birbirlerine karıştırdıkları ve hukuk açısından değil, soruna ahlaki kaygıyla yaklaştıklarından yerinde değildirler.
5. Konut ya da eklenti ise, ondan yararlanmaya hakkı olanların açık ya da örtülü biçimde sergilenen iradeleriyle belirlenir Yola açılan kapının üzerindeki zil, merdiven basamaklarına değin herkesin çıkabileceğine ilişkin hak sahiplerinin iradelerini açıkça yansıtan bir göstergedir ve bu merdivenler elbette bu suçla korunamazlar.
Bir yerin bu tanım içinde kalıp kalmadığını yargıç saptayacak ve nedenlerini gerekçede yansıtacaktır. Yargıtay bu kavram çerçevesinde, yalnızca gerekçeyi denetleyecektir. Yargıtay'ın, saymaca (kazuistik) yöntemle bütün apartman sahanlıkları, dış kapıyı yola bağlayan merdiven ve boşluklar vb. konut ya da eklenti sayılır diyerek apriori kurallar koyması, hem olanaksızdır, hem de bu yolu reddeden yasanın amacıyla bağdaşmamaktadır.
Çünkü, bir yerin konut ya da eklenti olup olmadığını oralardan güdüleri (saik) değil. Zira yukarıda belirtildiği gibi, bu suçtaki yer koşulu failin iç dünyasıyla doğrudan ya da dolaylı olarak bağlantısı olmayan eylem öncesi bir önkoşuldur. O yüzden, yararlanma hakkı olanlarca önceden konut ya da eklenti olarak özgülenmemiş bir yere kötü niyetle girme, orayı konut ya da eklentiye dönüştüremez. Sözgelimi, apartmandan yararlananlarca dış kapısı başkalarına kapalı tutulan bir sahanlığa, şu ya da bu yolla dış kapı engelini aşarak giren kimse, ne denli iyi niyetli (örneğin, pazarlama için) olursa olsun, burası eklenti sayılacağından, suç (rızayı ihlal) oluşacaktır.
Demek oluyor ki, bir yeri failin kötü niyetine göre konut ya da eklenti sayan görüşler yerinde değildir.
6. Dahası, bu görüşler varsayılan (mefruz) rızasızlık (dissenso presunto, dissentiment presume) kavramıyla suç güdüsünü (saikini) de birbirine karıştırmaktadırlar.
Bilindiği üzere, varsayılan rızasızlık, aslında konut ya da eklenti sayılan bir yere, oradan yararlanmaya hakkı olanların ya da birinin rızasının olamayacağı hukuka aykırı bir davranışın sergilenmesinde söz konusu olur. Böyle bir davranış yoksa, yalnızca, düşünce söz konusu ise razısızlık ortaya çıkmaz. Örneğin, konuta yararlananların rızası ile giren bir konuğun o konuttaki evli kadınla ilişkiye girme niyeti eyleme dönüşmedikçe, kocanın rızasızlığı varsayılamaz ve sanık böyle bir düşüncesi nedeniyle cezalandırılamaz. Ancak, kocanın rızasıyla girse bile, kadını rızasıyla böyle bir ilişkiyi kurduğu anda, evlilik hukukuna saldırıda bulunacağından ve buna da kocanın rızası söz konusu olamayacağından, varsayılan rızasızlık nedeniyle ihlal vardır ve suç işlenmiş olur. Tersi görüş, Ulpianus'tan biri bilinen ne denli kötü olursa olsun, niyet, düşünce cezalandırılmaz (cogitationis poenam nemo patitur ve davranışsız suç olmaz (nullum crimen sine astione) kurallarına ters düşecek, konuta rıza ile giren ve fakat kafasından kötü düşünceler geçiren herkesin cezalandırılması sonucunu doğuracaktır.
7. Bunlardan başka, konut dokunulmazlığını bozma suçu; genel kasıtla işlenebilen bir suçtur. Özel kasıt aranmaz. Yukarıdaki görüşler ve kabuller bu kurala da ters düşmektedir.
Özetle, suç öncesi var olan yer önkoşulunu (öğesini) suçun işlenmesiyle gözeterek, sorunu hukuk alanından ahlak alanına kaydırmak suretiyle tanımlayan görüşler yerinde değildir.
Bu nedenle konut dokunulmazlığını bozma suçuyla ilgili hükümde çoğunluk görüşüne karşıyız. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy