765 S. K. m.268) (2972 s.k m. 30) (YİBK. 20.9.1939 ve 1937/32, 1939/51 s)
Dava: Heyete sövme suçundan sanık Keziban hakkında, TCY.nın 268/1, 647 sayılı Yasanın 4. maddeleri uyarınca 900.000 lira ağır para cezasıyla hükümlülüğüne ilişkin (Aksu Asliye Ceza Mahkemesi)nden verilen 1993/4 esas, 1993/2 karar sayılı ve 7.4.1993 tarihli hükmün temyiz yoluyla incelenmesi sanık keziban tarafından istenilmiş ve temyiz edilmiş olduğundan; Yargıtay CUmhuriyet başsavcılığı'nın 13.12.1993 tarihli onama isteyen tebliğnamesiyle 16.12.1993 tarihinde Daireye gönderilen dava dosyası başvurunun nitelik ve kapsamına göre görüşüldü.
Karar: Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.
Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede başkaca nedenler yerinde görülmemiştir. Ancak;
1- 2972 sayılı Mahalli idareler ve Mahalle Muhtarlıkları ve İhtiyar Heyetleri Seçimi Hakkında Yasanın 30. maddesine göre, köy ihtiyar kuruluna son genel nüfus sayımı sonuçları dikkate alınarak, nüfusu 1000'e kadar olan köylerde 8, 1001'den 2000 bine kadar olan köylerde 10, 2000'den fazla olan köylerde oniki üye seçilmektedir. Oyların ayırımı sonunda en çok oy alanlardan başlanarak nüfusu 1000'e kadar olan köylerde ilk dört üye, 10014 den 2000'e kadar olan köylerde ilk beş üye, 2000'den fazla olan köylerde ilk altı üye asıl, geri kalanlar ise yedek üye olmaktadır. Yine aynı Yasanın 33. maddesine göre, seçim döneminin sona ermesinden önce ihtiyar kurulu üye sayısının yedeklerinin de getirilmesinden sonra üye tam sayısının, köylerde tabii üyeler dışında, yarısına düşmesi durumunda muhtar, durumu bir hafta içinde ilgili Seçim Kurulu Başkanlığına bildirmek zorundadır. Bu bildirim üzerine İlçe Seçim Kurulu Başkanlığınca anılan maddede yazılı olduğu biçimde işlem ve seçim yapılmaktadır.
Görüldüğü üzere, sözü edilen yasa hükümleri köy ihtiyar kurulunun toplantı, görüşme ve karar yeter sayısını (nisabını) duraksamasız olarak ortaya koymaktadır. Örneğin; nüfusu 1000'e kadar olan köylerde ihtiyar kurulu toplantı, görüşme ve karar yeter sayısı kural olarak dörttür. Ancak yedeklerinin de getirilmesinden sonra üye sayısının üçe düşmesi durumunda da bu sayının var olduğu ana kuraldan ayrık olarak kabul edilmektedir. Bu koşulun bulunması durumunda, muhtar ve üç üye ile "yarıdan bir fazlası" ile toplanan ihtiyar kurulu hukuki varlığını korumaktarı. 20.9.1939 gün, 1937/32 esas, 1939/51 karar sayılı Yargıtay İçtihatları Birleştirme kararında da belirtildiği gibi, Köy Yasasında sözü edilen işleri çözmek amacıyla görşme va karar için yeter sayısı bulunan köy ihtiyar kurulu toplantılarında meydana gelen sövme eylemleri TCY.nın 268. maddesindeki suçu oluşturacaktır.
Olayımızda; .... Köyü Muhtarı ile ihtiyar Kurulu Üyelerinden Mehmet, Ahmet ve Mustafa'nın, olay tarihinde yaptıkları toplantı sırasında hakarete uğradıklarının iddia edilmiş olması karşısında; yedek üyelerin hukuki veya fiili nedenlerin bulunması durumunda asıl üyelerin yerine geçebileceği de gözetilerek yukarıda açıklanan yeter sayı koşulunun ve varlığının araştırılması, başka bir anlatımla, adları geçen üç üye dışında görevli başkaca üye bulunup bulunmadığının saptanması ve sonucuna göre hukuki durumun belirlenmesi gerekirken, eksik araştırma ile yazılı biçimde hüküm kurulması,
2- Sanığın çektirilmiş önceki mahkumiyetin tekerrüre esas tutulacağının düşünülmemesi,
Yasaya aykırı ve sanık Keziban'ın temyiz nedenleri yerinde görüldüğünden tebliğnamedeki onama düşüncesinin reddiyle (HÜKMÜN BOZULMASINA), yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, yeniden karar verilirken, CCY.nın 326/son maddesinin gözetilmesine, 22.3.1994 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
(YKD OCAK 1995)
Full & Egal Universal Law Academy