(5237 S. K. m. 50, 51, 52, 264) (5275 S. K. m. 106, 109) (Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi İle Ceza Ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Tüzük m. 51, 56)
Özel işaret ve kıyafetleri usulsüz şekilde kullanmak suçundan sanık
., 5237 sayılı Türk Ceza Yasasının 264/1 ve 52. maddeleri gereğince 1.800.00 Yeni Türk lirası adli para cezası ile cezalandırılmasına dair, Üsküdar 2. Sulh Ceza Mahkemesinin 06.11.2006 tarihli ve 2006/374-746 sayılı kararının infazı sırasında, hükümlüye yapılan adli para cezası ödeme emrinin tebliğini müteakip, para cezasının tamamının ödenmemesi üzerine 3 ay hapis cezasının aynen infazına ilişkin, aynı Mahkemenin 30.01.2007 tarihli ve 2006/374-746 sayılı ek kararından sonra, 1.800.00 Yeni Türk lirası adli para cezasının ödenmesi üzerine söz konusu cezanın infaz edilmiş sayılmasına dair, Üsküdar 5. Asliye Ceza Mahkemesinin 02.03.2007 tarihli ve 2007/47 değişik iş sayılı karar aleyhine Adalet Bakanlığınca verilen 30.04.2007 gün ve 22542 sayılı Yasa Yararına Bozma isteğini içeren Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 05.06.2007 gün ve 96733 sayılı tebliğnamesiyle dava dosyası Daireye gönderilmekle incelendi ve gereği görüşüldü:
Tebliğnamede 5237 sayılı Türk Ceza Yasasının 50/1-a ve 52. maddelerinde düzenlenen adli para cezalarının infazının farklı usullere tabi olduğu; zira 52. madde gereğince doğrudan hükmolunan adli para cezası ödenmediği takdirde 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin infazı Hakkında Yasanın 106/3. maddesi gereğince ödenmeyen kısma karşılık gelen gün miktarınca hapse çevrileceği ve 106/9. maddesine göre de cezanın bihakkın infaz edileceği, ancak 106/8. maddeye göre hapis yattığı günlerin dışındaki günlere karşılık gelen parayı öderse hapisten çıkartılacağı, buna karşılık 5237 sayılı Türk Ceza Yasasının 50/1-a maddesine göre, kısa süreli hapis cezasına seçenek yaptırım olarak hükmolunan para cezasının ödenmemesi halinde, 5275 sayılı Yasanın 109. maddesine dayanılarak çıkarılan 20.03.2006 tarihli ve 2006/10218 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile kabul edilerek 06.04,2006 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Ceza infaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin infazı Hakkında Tüzüğün Seçenekli yaptırımlarda uygulanacak rejim başlıklı 51. maddesi 1. fıkra ve alt bentlerine göre mahkemece kısa süreli hapis cezasının tamamen veya kısmen infazına karar verilerek, bu kararın derhal infaz edileceği ve bu cezanın infazında koşullu salıverme hükümlerinin uygulanacağı, ancak 5275 sayılı Yasanın 106/8. maddesine göre hapis yattığı günlerin dışındaki günlere karşılık gelen parayı öderse hapisten çıkartılamayacağı gözetildiğinde,
Somut olayda, özel işaret ve kıyafetleri usulsüz şekilde kullanmak suçundan sanık hakkında verilen 3 ay hapis cezasının, 5237 sayılı Yasanın 50/1-a maddesi ile Ceza infaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Tüzüğün 50. maddesinde belirtildiği üzere, suçlunun kişiliğine, sosyal ve ekonomik durumuna, yargılama sürecinde duyduğu pişmanlığa ye suçun işlendiği özelliklere göre seçenek yaptırım olarak para cezasına çevrilmesini müteakip, Üsküdar Cumhuriyet Başsavcılığınca yapılan adli para cezası ödeme emri üzerine söz konusu miktarı ödenmemesi üzerine, anılan Tüzüğün 51. maddesinde de açıklandığı gibi, kısa süreli hapis cezasının infaz edilmesi gerektiği gözetilerek, Karaman Sulh Ceza Mahkemesince ödenmeyen para cezasının 3 ay hapis cezası olarak infazına karar verildiği, bu kararın da derhal infaz edilmesi gerekeceği ve bu cezanın infazında koşullu salıverme hükümlerinin uygulanacağı, ancak 5275 Sayılı Kanunun 106/8. maddesine göre hapis yattığı günlerin dışındaki günlere karşılık gelen parayı sonradan ödemesi durumunda hapisten çıkarılamayacağı bu nedenle sanığın mazeretsiz olarak kendisine tanınan imkanı değerlendirmeyerek, adli para cezasının sonraki taksitlerini süresinde ödememesi üzerine hapis cezasının derhal infazının gerekeceği, hükümlünün süresinden sonra para cezasının tamamını yatırdığından bahisle adli para cezasının hapse çevrilmesine ilişkin kararın kaldırılarak adli para cezasının ödenmesi durumunda ilamın infaz edilmiş sayılmasına karar verilemeyeceği dikkate alınmaksızın, yapılan talebin reddi yerine yazılı şekilde cezanın infaz edilmiş sayılmasına karar verilmesinde isabet görülmemiştir denilmektedir.
5237 sayılı TCY'nın 50. maddesinde kısa süreli hapis cezalarına seçenek yaptırımlar düzenlenmiş, aynı Yasasının 52. maddesinde ise adli para cezasının belirlenmesi yöntemi hükme bağlanmıştır.
5275 sayılı CGTİY'nın 106. maddesinde adli para cezalarının infaz yöntemi gösterilmiş, 1. fıkrasında Adlî para cezası, Türk Ceza Kanununun 52 nci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen usule göre tayin olunacak bir miktar paranın Devlet Hazinesine ödenmesinden ibarettir. hükmüne yer verilmiştir.
Aynı Yasanın Kısa Süreli Hapis Cezasına Seçenek Yaptırımlar ile Kısa Süreli Hapis Cezalarının Özel İnfaz Şekilleri başlıklı İkinci Kısım Birinci Bölümünde yer alan 109. maddesinde Kısa süreli hapis cezası yerine Türk Ceza Kanununun 50 nci maddesine göre hükmedilen seçenekli yaptırımların infazında uygulanacak rejim, tüzükte gösterilir. hükmü düzenlenmiştir. Buna göre 5237 sayılı TCY'nın 52. maddesi uyarınca doğrudan hükmolunan adli para cezaları ile kısa süreli hapisten çevrilen adli para cezaları ayrı infaz rejimlerine tabi tutulmuştur.
Ceza İnfaz Kurumlarının yönetimine, ceza ve güvenlik tedbirlerinin ne şekilde yerine getirileceğine ilişkin usul ve esasları düzenlemek üzere hazırlanan ve 20.03.2006 tarihli 2006/10218 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile kabul edilen Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza Ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Tüzük 06.04.2006 tarih ve 26131 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe girmiştir.
CGTİY'nın 106. ve Tüzüğün 56. maddesinde doğrudan hükmolunan adli para cezalarının, CGTİY'nın 109. maddesi göndermesi ile Tüzüğün 51.maddesinde ise kısa süreli hapis cezalarından çevrilmiş bulunan adli para cezalarının infaz yöntemi hükme bağlanmıştır.
Tüzüğün 51/1.maddesi uyarınca Kısa süreli hapis cezası yerine hükmedilen adlî para cezasının infazı:
a) 5237 sayılı Kanunun 50 nci maddesine göre hapis cezasına seçenek olarak mahkemece belirlenen adlî para cezası, hükümde yer alan para miktarı Devlet Hazinesine ödenerek yerine getirilir,
b) Kesinleşen adlî para cezasını içeren ilâm, Cumhuriyet başsavcılığına verilir. Cumhuriyet savcısı hapis cezasından çevrilen adlî para cezasının otuz gün içinde ödenmesi için hükümlüye bir ödeme emri tebliğ eder,
c) Hükümde, adlî para cezası takside bağlanmamış ise, otuz günlük süre içinde adlî para cezasının üçte birini ödeyen hükümlünün isteği üzerine geri kalan kısmının birer ay ara ile iki eşit taksitte ödenmesine imkan sağlanır. İlk taksidin süresinde ödenmemesi hâlinde, durum mahkemeye bildirilir. Cumhuriyet savcısının talebi üzerine mahkemece, kısa süreli hapis cezasının kısmen infazına karar verilir ve bu karar derhâl infaz edilir,
d) Hükümde adlî para cezası takside bağlanmış ise kararda belirtilen süreye göre infaz edilir. Otuz gün içinde ilk taksidin ödenmemiş olması hâlinde, durum mahkemeye bildirilir, kararda yer almamış olsa bile Cumhuriyet savcısının talebi üzerine hükmü veren mahkemece kısa süreli hapis cezasının tamamen infazına, sonraki bir taksitin ödenmemiş olması hâlinde ise kısmen infazına karar verilir ve bu karar derhâl infaz edilir,
e) Bu fıkra hükümlerine göre hapis cezasından adlî para cezasına çevrilip de ödenmeyen adlî para cezasının mahkemece hapis cezasına dönüştürülmesi hâlinde bu cezanın infazında koşullu salıverilme hükümleri uygulanır.
Tüzüğün Adli Para Cezasının infazı başlıklı 56. maddesinde ise;
(1) Adlî para cezası, beş günden az ve kanunlarda aksine hüküm bulunmayan hâllerde yediyüzotuz günden fazla olmamak üzere belirlenen tam gün sayısının, bir gün karşılığı olarak takdir edilen miktar ile çarpılması suretiyle hesaplanan meblağın hükümlü tarafından Devlet Hazinesine ödenmesinden ibarettir.
(2) Adlî para cezasını içeren ilâm, Cumhuriyet başsavcılığına verilir. Cumhuriyet savcısı, ilâmda belirtilen ödeme şekline göre, adlî para cezasının otuz gün içinde ödenmesi için hükümlüye 5275 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca bir ödeme emri tebliğ eder. Ancak, kurumda bulunan ve kanun hükümlerine göre vasi atanması zorunlu olan hükümlülere yapılacak tebligat, vasilerine yapılır.
(3) Çocuklar hakkında hükmedilen; adlî para cezası ile hapis cezasından çevrilen adlî para cezasının ödenmemesi hâlinde, bu cezalar hapse çevrilemez. Bu takdirde onuncu fıkra hükmü uygulanır.
(4) Hükümde, adlî para cezası takside bağlanmış ise, kararda belirtilen süreye göre infaz edilir. Otuz gün içinde ilk taksidin ödenmemiş olması hâlinde veya taksitlerden birisinin hükümde gösterilen süre içerisinde ödenmemesi hâlinde, adlî para cezası, Cumhuriyet savcısının kararı ile gösterilen gün karşılığı miktar esas alınarak hapse çevrilir.
(5) Hükümde, adlî para cezası takside bağlanmamış ise, bir aylık süre içinde adlî para cezasının üçte birini ödeyen hükümlünün isteği üzerine geri kalan kısmının birer ay ara ile iki eşit taksitte ödenmesine izin verilir, ilk taksitin süresinde ödenmemesi hâlinde, verilen ikinci takside ilişkin izin hükümsüz kalır. Ödenmeyen adlî para cezası, Cumhuriyet savcısının kararı ile gösterilen gün karşılığı miktar esas alınarak hapse çevrilir.
(6) Adlî para cezasının hapse çevrileceği mahkeme ilâmında yazılı olmasa bile dört ve beşinci fıkra hükümleri Cumhuriyet başsavcılığınca uygulanır.
(7) Adlî para cezası yerine çektirilen hapis süresi üç yılı geçemez. Birden fazla hükümle adlî para cezalarına mahkûmiyet hâlinde bu süre beş yılı geçemez.
(8) Hükümlü, hapis yattığı günlerin dışındaki günlere karşılık gelen parayı öderse hapisten çıkartılır.
(9) 5237 sayılı Kanunun 50 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi saklı kalmak üzere, adlî para cezasından çevrilen hapsin infazı ertelenemez ve bunun infazında koşullu salıverilme hükümleri uygulanamaz. Hapse çevrilmiş olmasına rağmen hak yoksunlukları bakımından esas alınacak olan adlî para cezasıdır. hükmü öngörülmüştür.
Dosyamızdaki tartışma konusu duruma gelince;
Sanık hakkında 5237 sayılı TCY'nın 264. ve 52. maddesi uyarınca kısa süreli hapisten çevrilerek hükmolunan 1800 YTL adli para cezasının ödenmemesi nedeniyle Üsküdar 2. Sulh Ceza Mahkemesince 30.1.2007 tarihinde adli para cezasının 3 ay hapis olarak infazına karar verilmiştir. Bunun üzerine hükümlü şahıs 28.2.2007 de yakalanmış ve 1.3.2007 de adli para cezasını ödemesinden sonra tekrar Üsküdar 2. Sulh Ceza Mahkemesine durumun değerlendirilmesi ve cezanın infaz edilmiş sayılması için başvuruda bulunmuştur. Sulh Ceza Mahkemesi başvuruyu reddetmiş kararın 3 ay hapis olarak aynen infazına hükmetmiştir. Bu karara Asliye Ceza Mahkemesi katında itiraz edilmiş ve mahkeme 2.3.2007 tarihli 2007/47 Değişik İş sayılı kararıyla itirazı yerinde bulmuş, yapılan ödeme nedeniyle cezanın infaz edilmiş sayılacağına karar vermiştir.
Hükümlünün cezası kısa süreli hapisten çevrilen adli para cezası olduğuna göre, 51/1 -e maddesindeki Bu fıkra hükümlerine göre hapis cezasından adlî para cezasına çevrilip de ödenmeyen adlî para cezasının mahkemece hapis cezasına dönüştürülmesi hâlinde bu cezanın infazında koşullu salıverilme hükümleri uygulanır. hükmü gereğince, hükümlünün cezasını cezaevinde koşullu salıverme hükümleri çerçevesinde çekmesi gerekecek ve adli para cezasının Cumhuriyet savcısının talebi üzerine, Üsküdar 2. Sulh Ceza Mahkemesince kısa süreli hapis cezasının infazına karar verildikten sonra ödenmesi nedeniyle hapisten çıkarılması olanaklı olmayacaktır.
Doğrudan hükmolunmuş adli para cezasının ödenmemesi nedeniyle hapse çevrilmiş ve bu evrede ödenmiş olması durumunda ise hükümlünün, CGTİK'nın 106/8. maddesindeki Hükümlü, hapis yattığı günlerin dışındaki günlere karşılık gelen parayı öderse hapisten çıkartılır. ve Tüzüğün 56.maddenin 8. fıkrasındaki Hükümlü, hapis yattığı günlerin dışındaki günlere karşılık gelen parayı öderse hapisten çıkartılır. ve 9. fıkrasındaki 5237 sayılı Kanunun 50 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi saklı kalmak üzere, adlî para cezasından çevrilen hapsin infazı ertelenemez ve bunun infazında koşullu salıverilme hükümleri uygulanamaz. hükümleri uyarınca hapisten çıkartılması ise bir zorunluluktur.
Açıklanan gerekçelerle kısa süreli hapisten çevrilen adli para cezasının ödenmemesi nedeniyle hapse çevrildikten sonra ödenmesi halinde cezanın infaz edilmiş sayılacağına ilişkin Üsküdar 5. Asliye Ceza Mahkemesinin 02.03.2007 tarih ve 2007/47 Değişik İş sayılı karan hukuka aykırı bulunduğundan 5271 sayılı CYY'nın 309/3. maddesi uyarınca yasa yararına BOZULMASINA, dosyanın gereği yapılmak üzere ilgili mahkemeye gönderilmesine 14.11.2007 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy