(5237 S. K. m. 86, 109, 125, 257) (5271 S. K. m. 160, 170, 172, 173)
Dava ve Karar: Görevi kötüye kullanma, kasten yaralama, hakaret, tehdit suçlarından şüpheliler İ. K., E. Y., E. T. ve S. A. haklarındaki soruşturma evresi sonucunda Isparta Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 28.03.2008 günlü ve 2007/7909 soruşturma, 2008/978 s. kovuşturmaya yer olmadığına dair karar yönelik itirazın kabulü ile soruşturmanın tamamlanması için takipsizlik kararının kaldırılmasına, gereği yapılmak üzere dosyanın Isparta Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine dair mercii Burdur Ağır Ceza Mahkemesi Başkanlığınca verilen 16.05.2008 günlü ve 2008/1185 değişik iş s. kararının Adalet Bakanlığınca 23.10.2008 tarih ve 2008/52017 s. yazısı ile kanun yararına bozulmasının istenmesi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 20.11.2008 tarih ve 2008/229314 s. tebliğnamesiyle dava dosyası Daireye gönderilmekle incelendi:
Tebliğnamede; Dosya kapsamına göre, 5271 s. Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 173/3. maddesindeki Başkan, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer sulh ceza hakimini görevlendirebilir hükmüne aykırı olarak, soruşturma eksikliklerinin Cumhuriyet başsavcılığınca tamamlanmasına dair yazılı şekildeki gerekçeye dayalı kabul kararı verilmesinde isabet görülmemiştir. denilmektedir. Gereği görüşüldü:
İncelenen dosyada yakınanın Isparta C. Başsavcılığına verdiği dilekçede; oğlunun öğrenim gördüğü Endüstri Meslek Lisesi müdürü ve müdür yardımcıları olan şüphelilerin görevi kötüye kullanma, kasten yaralama, hakaret ve tehdit suçlarından dolayı soruşturularak yargılanmalarını istemiş, Isparta C. Başsavcılığınca yakınan ile oğlunun ifadeleri ve adli raporları alınıp, Valilik tarafından verilen soruşturma izniyle ilgili ön inceleme dosyasını da incelenerek, soyut iddialar dışında yeterli delil bulunmadığından kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmiş, yakınanın itirazı üzerine dosyayı inceleyen merci Burdur Ağır Ceza Mahkemesi de; idari soruşturmada dinlenen tanıkların C. savcılığınca dinlenmediği ve soruşturmanın tamamlanmadığı anlaşıldığından itirazın kabulü ile soruşturmanın tamamlanması için, verilen takipsizlik kararının kaldırılmasına şeklinde karar vermiştir.
5271 s. CYY'nın 160. maddesi uyarınca bir suçun işlendiğine ait ihbarı alan C. savcısı, hemen işin gerçeğini araştırmaya başlamak ve maddi gerçeğin araştırılabilmesi ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak aynı kanunun 170/2. maddesi uyarınca yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açmak, aksi durumda ise CYY'nın 172. maddesi gereği kovuşturmaya yer olmadığına karar vermekle görevlidir.
Cumhuriyet savcısının kovuşturmaya yer olmadığına ait kararına karşı yapılacak itirazla ilgili olarak CYY'nın 173/3. maddesinde; başkan kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer sulh ceza hakimini görevlendirebilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder
ve aynı maddenin 4. fıkrasında; Başkan istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir hükümleri yer almaktadır.
Görüldüğü üzere CYY'nın 173. maddesi, C. Savcısının kovuşturmaya yer olmadığı kararının yargısal denetimini düzenlemiş ve merciin yapacağı inceleme sonunda vereceği kararın da; C. savcısının iddianame düzenlemesini sağlama ya da kovuşturmama kararının yerinde bulunması şeklinde sonuçlanmasını öngörmüştür. Başka bir anlatımla, itirazı inceleyen mercii, itirazı yerinde bulduğu takdirde Cumhuriyet Savcısından delil toplamasını ve sonucuna göre yeniden karar vermesini isteyemeyecek, bunun aksine doğrudan iddianame düzenlemesi gerektiğine karar verecektir. Dolayısıyla, merciin bu kararı üzerine C. Savcısı hiçbir soruşturma işlemi yapmaksızın iddianame düzenleyecektir. Mercii, bu karara ulaşabilmek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görmekte ise, bu hususu da belirtmek suretiyle soruşturmanın yapıldığı yer sulh ceza hakimini görevlendirmeli ve yapılacak araştırma ve inceleme sonucuna göre kararını vermelidir.
Sonuç: Açıklanan kanuni gerekler karşısında, itirazı inceleyen merciin, kamu davasının açılıp açılmayacağı konusunda karar verebilmek için soruşturmanın genişletilmesine gerek duyduğu durumda CYY'nın 173/3. maddesinde belirtildiği üzere o yer sulh ceza hakimini görevlendirmek ve sonucuna göre karar vermek yerine, soruşturmanın genişletilmesiyle ilgili işlemleri Cumhuriyet Başsavcılığının yapmasını gerektirir şekilde kovuşturmaya yer olmadığı kararının kaldırılmasına karar vermesi kanuna aykırı bulunmakla, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının tebliğnamesinde yer alan düşüncesi dosya içeriğine göre yerinde görüldüğünden, 5271 s. CYY'nın 309/4-a. maddesi uyarınca, Burdur Ağır Ceza Mahkemesi Başkanlığınca verilen 16.5.2008 günlü ve 2008/1185 s. kararının kanun yararına BOZULMASINA, müteakip işlemlerin merciince yerine getirilmesine, 01.04.2009 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy