(5271 S. K. m. 174, 175) (Cumhuriyet Başsavcılıkları İle Adli Yargı İlk Derece Ceza Mahkemeleri Kalem Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik m. 47)
Görevde yetkiyi kötüye kullanma suçundan sanık Bilal Beslan hakkında Cumayeri C. Başsavcılığınca düzenlenen 5.10.2007 tarihli ve 2005/314 soruşturma 2007/270-131 sayılı iddianame üzerine açılan duruşma sonunda sanığın eyleminin zimmet suçunu oluşturması olasılığı nedeniyle, yargılamaya yetkili ve görevli mahkemenin Düzce Ağır Ceza Mahkemesi olduğundan bahisle mahkemenin görevsizliğine ve dosyanın görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesine ilişkin Cumayeri Asliye Ceza Mahkemesinin 11.10.2007 tarihli ve 2007/158-154 sayılı kararı üzerine dosyayı inceleyerek 5271 sayılı CYY.nın 174/1-a,b maddesi gereğince iddianamenin iadesine, dosyanın C. Başsavcılığına gönderilmesine dair Düzce Ağır Ceza Mahkemesinin 26.10.2007 tarihli ve 2007/269-311 sayılı kararının Adalet Bakanlığınca 4.3.2008 gün ve 13795 sayılı yazı ile yasa yararına bozulmasının istenilmesi üzerine, Yargıtay C. Başsavcılığının 3.4.2008 gün ve 62047 sayılı tebliğnamesiyle dava dosyası Daireye gönderilmekle incelendi:
Tebliğnamede Dosya kapsamına göre, Cumayeri Asliye Ceza Mahkemesince, iddianamenin kabul edilmesini müteakip 5271 sayılı Kanun'un 3 ve devamı maddeleri gereğince görevsizlik kararı verilerek dosyanın Düzce Ağır Ceza Mahkemesine gönderilmiş olması karşısında, Düzce Ağır Ceza Mahkemesinin görevli olmadığı konusunda kanaat edinmesi durumunda 5271 sayılı Kanun'un 4/1.maddesi gereğince görevsizlik kararı vermesi gerekeceği, anılan Kanun'un 4/2. maddesi gereğince de görev konusunda mahkemeler arasında uyuşmazlık çıktığında, görevli mahkemeyi ortak yüksek görevli mahkemenin belirleyeceği cihetle, olayda uygulanma imkanı bulunmayan 5271 sayılı Kanun'un 174/1-a-b maddesi uyarınca iddianamenin iadesine karar verilemeyeceği gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulmasında isabet görülmemiştir denilmektedir.
Gereği görüşüldü:
5271 sayılı CYY.nın 174/1.maddesinde belirtilen eksikliklerin bulunması durumunda iddianamenin iade edilmesine karar verileceği hükme bağlanmıştır. Mahkeme tarafından değerlendirilen iddianamenin kabulü halinde aynı Yasanın 175. maddesi uyarınca kamu davası açılmış olur ve duruşma günü belirlenerek duruşma hazırlığı işlemlerine başlanır. CYY.nın 174/3. maddesinde, birinci fıkrada belirtilen 15 günlük süre sonunda iade edilmeyen iddianamenin kabul edilmiş sayılacağı da açıklanmıştır. Diğer taraftan, 1.6.2005 tarih ve 25832 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Cumhuriyet Başsavcılıkları İle Adli Yargı İlk Derece Ceza Mahkemeleri Kalem Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 47.maddesinde iddianame ve soruşturma evrakının mahkemeye fiilen verildiği tarihten itibaren kabul veya iade kararı anına kadar iddianame ve soruşturma evrakının iddianamenin değerlendirilmesi defterine kaydedileceği ve mahkemenin iade veya kabul kararının da bu deftere kaydedilmesi gerektiği hükme bağlanmıştır.
Açıklanan yasa ve yönetmelik hükümleri uyarınca iddianamenin ve değerlendirilmesi sonunda verilecek kararların da ilgili deftere kaydedildikten sonra duruşma hazırlığı işlemlerine başlanılması gerekmektedir.
İncelenen dosyada, Cumayeri C. Başsavcılığının iddianamesi ve soruşturma dosyasını alan Cumayeri Asliye Ceza Mahkemesinin, Yönetmelikle belirtilen deftere kayıt yapmadan ve iddianamenin değerlendirilmesiyle ilgili ayrı bir karar almaksızın duruşma açarak, C. Başsavcılığının da katıldığı duruşmada, eylemlerin zimmet suçunu oluşturabileceği gerekçesiyle görevsizlik kararı verdiği, kararın kesinleşmesinden sonra dosya kendisine gönderilen Düzce Ağır Ceza Mahkemesinin ise, görevsizlik kararı veren mahkeme tarafından daha önce iddianamenin değerlendirilmesine ilişkin bir karar verilmediğinden ve soruşturma evrakında suçun sübutu ile ilgili gereken araştırmaların yapılmamış olduğundan bahisle iddianamenin iadesine karar verildiği anlaşılmaktadır.
Cumayeri Asliye Ceza Mahkemesi her ne kadar Yönetmelikte belirtilen iddianamenin değerlendirilmesi defterine kayıt yapma ve iddianamenin kabul veya reddine ilişkin karar düzenleme gereklerine uymamış ise de, iddianameyi inceleyen mahkemenin doğrudan duruşma açarak işin esasına girmek suretiyle hüküm kurması karşısında, zımmen de olsa iddianamenin kabulüne karar vermiş bulunduğu anlaşılmaktadır. CYY.nın 5. maddesi uyarınca da, iddianamenin kabulünden sonra, işin mahkemenin görevini aştığı veya dışında kaldığı anlaşılırsa görevsizlik kararı verilmesi gerekmektedir. Diğer yandan, iddianamenin değerlendirilmesi ve kabulü veya iadesine ilişkin karar verilmesi yetkisi, iddianamenin doğrudan kendisine karşı düzenlendiği mahkemeye ait bulunduğundan, görevsizlikle dosya kendisine gönderilen mahkemenin yeniden iddianameye değerlendirmeye alması yasaya aykırıdır.
Açıklanan yasal gerekler karşısında, Düzce Ağır ceza Mahkemesinin görevsizlik kararı ile kendisine gönderilen dava dosyası hakkında CYY.nın 3,4 ve 5.maddeleri çerçevesinde inceleme yaptıktan sonra görev konusunda bir karar vermesi ve anılan hükümler doğrultusunda hareket etmesi gerekirken, yetkisi olmadığı halde iddianamenin iadesine karar vermiş bulunması yasaya aykırı görüldüğünden, CYY.nın 309. maddesi uyarınca Düzce Ağır Ceza Mahkemesinin 26.10.2007 tarihli ve 2007/269-311 sayılı kararının Yasa Yararına BOZULMASINA, bozma yönünde karar verilmek üzere müteakip işlemlerin mahkemesince yerine getirilmesine, 17.09.2008 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy