(2709 S. K. m. 37, 142) (5271 S. K. m. 3, 4, 5) (5187 S. K. m. 27) (5320 S. K. m. 8) (1412 S. K. m. 307, 308)
Dava: Basın yoluyla hakaret suçundan sanık U. S. hakkında yapılan yargılama sonunda mahkemenin görevsizliğine, dosyanın görevli ve yetkili B. 2. Asliye Ceza Mahkemesine gönderilmesine dair B. 16. Asliye Ceza Mahkemesinin 25/09/2007 tarihli ve 2007/174 esas, 2007/276 sayılı kararına karşı yapılan itirazın kabulü ile görevsizlik kararının kaldırılmasına ilişkin B. 11. Ağır Ceza Mahkemesinin 14/01/2008 tarihli ve 2008/309 değişik iş sayılı kararının Adalet Bakanlığınca 27.07.2009 gün ve 40490 sayılı yazı ile yasa yararına bozulmasının istenmesi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 18.08.2009 gün ve 188295 sayılı tebliğnamesiyle dava dosyası Daireye gönderilmekle incelendi.
Tebliğnamede Dosya kapsamına göre, Yargıtay 4. Ceza Dairesinin 16/07/2008 tarihli ve 2008/7210-16565 sayılı ilamında da belirtildiği üzere;
T.C. Anayasasının 37. maddesinde Hiç kimse kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamaz., 142. maddesinde Mahkemelerin kuruluşu, görev ve yetkileri, işleyişi ve yargılama usulleri kanunla düzenlenir., 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 3/1. maddesinde Mahkemelerin görevleri kanunla belirlenir., 4/1. maddesinde Davaya bakan mahkeme, görevli olup olmadığına kovuşturma evresinin her aşamasında re'sen karar verebilir. 6. madde hükmü saklıdır., 5/1. maddesinde İddianamenin kabulünden sonra, işin davayı gören mahkemenin görevini aştığı veya dışında kaldığı anlaşılırsa, mahkeme bir kararla işi görevli mahkemeye gönderir., 5187 sayılı Basın Kanunu'nun 27. maddesinin 1. fıkrasında Basılmış eserler yoluyla işlenen veya bu Kanunda öngörülen diğer suçlardan dolayı açılan davalardan, ağır ceza işlerinden olanlar ağır ceza mahkemelerinde, diğerleri asliye ceza mahkemelerinde görülür., 2. fıkrasında ise Bir yerde ağır ceza veya asliye ceza mahkemesinin birden fazla dairesi bulunması halinde bu davalar iki numaralı mahkemede görülür., 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'un 8. maddesi uyarınca yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun 307/1. maddesinde Temyiz ancak hükmün kanuna muhalif olması sebebine müstenit olur., anılan Kanun'un 308. maddesinde Aşağıda yazılı hallerde kanuna mutlaka muhalefet edilmiş sayılır. 4) Mahkemenin kanuna muhalif olarak davaya bakmaya kendini görevli veya yetkili görmesi. hükümlerinin yer aldığı;
Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu'nca, 12/07/2007 tarihli, 302 ve 16/07/2007 tarihli, 309 sayı ile, Bağcılar Adliyesinin Bakırköy Adliyesiyle birleştirilmek üzere kapatılmasına ve Bağcılar 2. Asliye Ceza Mahkemesi'nden devren gelen işlerin Bakırköy 16. Asliye Ceza Mahkemesinin esasına kaydı ile bu mahkemede görülmesine karar verildiği, Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu'nun anılan kararlarının göreve ilişkin yasal hükümleri yürürlükten kaldırma niteliği taşımadığı, birleştirilen iki adliyenin mahkeme ve iş sayısı ile dosya dağılımını düzenlemeye yönelik olduğu ve mahkemelerin görevlerinin kanunla belirlenmesine ilişkin anayasal ve yasal kuralların idari nitelikte bir işlemle değiştirilemeyeceği gözetilmeden itirazın reddi yerine yazılı şekilde kabulüne karar verilmesinde isabet görülmemiştir. denilmektedir.
Gereği görüşüldü.
Karar: T.C.Anayasasının 37. maddesinde Hiç kimse kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamaz. 142. maddesinde Mahkemelerin kuruluşu, görev ve yetkileri, işleyişi ve yargılama usulleri kanunla düzenlenir. 5271 sayılı C.Y.Y.'nın 3/1 maddesinde Mahkemelerin görevleri kanunla belirlenir. 4/1 maddesinde Davaya bakan mahkeme, görevli olup olmadığına kovuşturma evresinin her aşamasında re'sen karar verebilir. 6 ncı madde hükmü saklıdır. 5/1 maddesinde İddianamenin kabulünden sonra; işin, davayı gören mahkemenin görevini aştığı veya dışında kaldığı anlaşılırsa, mahkeme bir kararla işi görevli mahkemeye gönderir. 5187 sayılı Basın Yasasının 27. maddesinin 1. fıkrasında Basılmış eserler yoluyla işlenen veya bu Kanunda öngörülen diğer suçlardan dolayı açılan davalardan, ağır ceza işlerinden olanlar ağır ceza mahkemelerinde, diğerleri asliye ceza mahkemelerinde görülür. 2. fıkrasında ise Bir yerde ağır ceza veya asliye ceza mahkemesinin birden fazla dairesi bulunması halinde bu davalar iki numaralı mahkemede görülür. 5320 sayılı C.Y.Y.'nın Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Yasanın 8.maddesi uyarınca yürürlükte bulunan 1412 sayılı C.Y.Y.'nın 307/1 maddesinde Temyiz ancak hükmün kanuna muhalif olması sebebine müstenit olur. Anılan Yasanın 308. maddesinde Aşağıda yazılı hallerde kanuna mutlaka muhalefet edilmiş sayılır 4)Mahkemenin kanuna muhalif olarak davaya bakmağa kendini görevli veya yetkili görmesi hükümleri yer almaktadır.
İncelenen dosyada, Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun 12.7.2007 ve 16.7.2007 tarihli toplantılarında Bağcılar Adliyesinin Bakırköy Adliyesiyle birleştirilmek üzere kapatılmasına ve Bağcılar 2. Asliye Ceza Mahkemesinden devren gelen işlerin Bakırköy 16. Asliye Ceza Mahkemesinin esasına kaydı ile bu mahkemede görülmesine karar verildiği, sanık U. S. hakkında basın yoluyla hakaret suçundan açılan kamu davasına bakan Bağcılar 2. Asliye Ceza Mahkemesinin bu kararlardan sonra Bakırköy 16. Asliye Ceza Mahkemesi olarak görevini sürdürdüğü sırada anılan davaya bakma görevinin 5187 sayılı Basın Yasasının 27/1-2 maddesi gereğince aynı yer 2. Asliye Ceza Mahkemesine ait olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verdiği görülmektedir. Belirtilen karara karşı sanık müdafilerince yapılan itirazı inceleyen Bakırköy 11. Ağır Ceza Mahkemesinin ise, H.S.Y.K.'nın 12.7.2007 tarihli kararına göre Bakırköy 16. Asliye Ceza Mahkemesinin, davanın açıldığı tarihte Bağcılar 2. Asliye Ceza Mahkemesi adıyla görev yapan mahkemenin devamı niteliğinde olduğu ve yargılama süreci itibariyle belli bir aşamaya gelmiş davaları karara bağlaması gerektiği gerekçesiyle itirazın kabulüne karar verdiği anlaşılmaktadır. H.S.Y.K.'nın anılan kararlarının göreve ilişkin yasa hükümlerini yürürlükten kaldırma niteliği taşımadığı, birleştirilen iki adliyenin mahkeme ve iş sayısı ile dosya dağılımını düzenlemeye yönelik olduğu ve mahkemelerin görevlerinin kanunla belirlenmesine ilişkin anayasal ve yasal kuralların idari nitelikte bir işlemle değiştirilemeyeceği açıktır. Yapılan açıklamalara göre itiraz merciinin kararının hukuka uygun olmadığı sonucuna varılmaktadır.
Sonuç: Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının düzenlediği tebliğnamedeki düşünce yerinde görüldüğünden, basın yoluyla hakaret suçundan sanık U. S. hakkında yapılan yargılama sırasında, Bakırköy 16. Asliye Ceza Mahkemesinin verdiği 25.9.2007 tarihli görevsizlik kararına karşı yapılan itirazın kabulüne ilişkin B. 11. Ağır Ceza Mahkemesince verilip kesinleşen 14.1.2008 gün ve 2008/309 D. İş sayılı kararın, 5271 sayılı Ceza Yargılama Yasasının 309. maddesi uyarınca bozulmasına, sonraki işlemlerin anılan yasa maddesinin 4/a fıkrası gereğince itiraz mercii tarafından yerinde tamamlanmasına, 28.10.2009 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy