(5237 S. K. m. 62, 184) (5271 S. K. m. 231, 309) (5320 S. K. m. 8)
Dava: İmar kirliliğine neden olmak suçundan sanık H. D. 'nun, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 184/1, 62. maddeleri uyarınca 10 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 231/5-8. maddesi uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına, beş yıl denetim süresine tâbi tutulmasına dair Ü. 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 29.01.2009 tarihli ve 2007/671 esas, 2009/25 sayılı kararına yönelik itirazın kabulü ile hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin söz konusu kararın ortadan kaldırılmasına dair Ü. 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 10.03.2009 tarihli ve 2009/128 değişik iş sayılı kararının Adalet Bakanlığınca 03.07.2009 gün ve 2009/35964 sayılı yazısı ile yasa yararına bozulmasının istenmesi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 10.12.2009 gün ve 2009/176141 sayılı tebliğnamesiyle dava dosyası Daireye gönderilmekle incelendi.
Tebliğnamede, Başsavcılığımızın 30.07.2009 tarih ve 2009/176141 sayılı ihbarnamesi ile sunulan Adalet Bakanlığının 03.07.2009 gün ve 2009/7250-35964 sayılı kanun yararına bozma istemi üzerine verilen Yüksek Dairenizin 13.10.2009 tarih ve 2009/20735-16215 sayılı kararının incelenmesinde:
Kararınızın son paragrafında; Ü. 2. Ağır Ceza Mahkemesince verilen kesin nitelikli 10.03.2009 gün ve 2009/128 D.İş. sayılı, itirazın kabulü ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin kararın kaldırılmasına dair kararın 5271 sayılı Ceza Yargılama Yasasının 309. maddesi uyarınca yasa yararına bozulmasına karar verilmesi gerekirken sehven Ü. 2. Ağır Ceza Mahkemesince verilen kesin nitelikli 10.03.2009 gün ve 2009/128 D.İş sayılı itirazın kabulü ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının, 5271 sayılı Ceza Yargılama Yasasının 309. maddesi uyarınca bozulmasına karar verildiği belirlenmiştir.
5320 sayılı Yasanın 8. maddesinin 1.fıkrasının ikinci cümlesi uyarınca, Yüksek Dairenizin 13.10.2009 tarih ve 2009/20735-16215 sayılı ilamındaki yazıma ilişkin maddi hatanın düzeltilmesi arz ve talep olunur. Gereği görüşüldü:
Karar: 5271 sayılı C.Y.Y.'nın 231. maddesinin 6. fıkrasında, Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilmesi için; a) Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış bulunması, b) Mahkemece, sanığın kişilik özellikleri ile duruşmadaki tutum ve davranışları göz önünde bulundurularak yeniden suç işlemeyeceği hususunda kanaate varılması, c) Suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın, aynen iade, suçtan önceki hale getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesi, gerekir.
5237 sayılı T.C.Y.'nın 184. maddesinin 5. fıkrasında ise Kişinin, ruhsatsız ya da ruhsata aykırı olarak yaptığı veya yaptırdığı binayı imar planına ve ruhsatına uygun hale getirmesi halinde, bir ve ikinci fıkra hükümleri gereğince kamu davası açılmaz, açılmış olan kamu davası düşer, mahkum olunan ceza bütün sonuçlarıyla ortadan kalkar. hükmü yer almaktadır.
İncelenen dosyada, Asliye Ceza Mahkemesince sanık hakkında belirlenen 10 ay hapis cezasına ilişkin mahkumiyet hükmünün, açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, bu kararın Ü. 2. Ağır Ceza Mahkemesince, C. Savcısının itirazı üzerine kaldırıldığı görülmektedir.
5271 sayılı C.Y.Y.'nın 231. maddesinin 6-c. Fıkrasında hükmün açıklanmasının geri bırakılması koşulu olarak öngörülen suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın, aynen iade, suçtan önceki hale getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesi, ancak sanığın mağdur veya kamuya verdiği maddi zararın karşılığı olan paranın ödenmesini gerektiren somut olaylarda uygulanabilir. İmar kirliliğine neden olma suçunu düzenleyen TCY'nın 184. maddesindeki eylemde failin imara mevzuatına aykırı davranarak bina yapması suretiyle çevrenin kirletilmesi şeklinde oluşan zararın, binanın imara uygun hale getirilmesi ile giderilmesi olanaksız ise de, 184. maddenin 5. fıkrasında kamu davasının açılmaması, açılmış olan kamu davasının düşmesi ya da mahkum olunan cezanın bütün sonuçlarıyla ortadan kalkması öngörüldüğünden, bu durumdaki bir fail hakkında ayrıca hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmesi olanaklı olmayacaktır. Dolayısıyla TCY'nın 184. maddesinde öngörülen suça ilişkin olarak çevrenin kirletilmesi maddi ve doğrudan bir zarar olarak algılanmayacak, CYY'nın 231/6. maddesinde öngörülen diğer koşulların mevcudiyetine göre hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının verilmesi söz konusu olabilecektir.
Bir diğer bakış açısıyla suça konu binanın ruhsat harcının yatırılmaması ve Devletin bu nedenle mahrum kaldığı vergi alacağı bir zarar olarak düşünülürse, failin imara uygun hale getirmek istediği bina ruhsat almaya elverişli olmayabileceği gibi, imara uygun hale getirmek için ruhsat harcının ödenmesi, bir diğer deyişle harca ilişkin zararın giderilmesinin ilgili kamu kurumuna teklif edilmesi gibi bir yasal yöntem bulunmaması, böyle bir harç yatırılsa bile bina için ruhsat verilmesinin belirsiz olması gözetildiğinde hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının verilmesi için CYY'nın 231/6-c maddesinde öngörülen zararın giderilmesi koşulunun bu suçta gözetilmemesi gerektiği sonucunu ortaya çıkmaktadır.
Nitekim, dosyadaki bilgi ve belgelerden, ödenmesi gereken bir maddi zarar da saptanamamıştır.
Ü. 1. Asliye Ceza Mahkemesinin verdiği hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin kararına yapılan itirazın, yukarıda açıklanan nedenlerle reddi yerine kabulüne karar verilmesi ve açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen hükmün kaldırılması, hukuka uygun değildir.
Sonuç: Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, yasa yararına bozma isteği doğrultusunda düzenlediği tebliğnamedeki düşünce yerinde görüldüğünden, imar kirliliğine neden olma suçundan sanık H. D. hakkında Ü. 2. Ağır Ceza Mahkemesince verilen kesin nitelikli 10.3.2009 gün ve 2009/128 D.İş sayılı itirazın kabulü ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasının kaldırılması kararının, 5271 sayılı Ceza Yargılama Yasasının 309. maddesi uyarınca yasa yararına bozulmasına, yeni bir karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine, 26.01.2010 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy