(5271 S. K. m. 170, 174) (5237 S. K. m. 267)
Dava ve Karar: İftira suçundan şüpheliler B. B. ve S. B. hakkında yapılan soruşturma sonucunda Akşehir Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 30.10.2008 günlü iddianamenin, 5271 s. CYY.nın 174/1-b maddesi uyarınca iadesine ait Akşehir Asliye Ceza Mahkemesinin 5.11.2008 tarih ve 2008/414 s. iddianame değerlendirme kararına karşı yapılan itirazın reddine dair Akşehir Ağır Ceza Mahkemesinin 14.11.2008 günlü kararının Adalet Bakanlığı tarafından 16.1.2009 tarih ve 1995 s. yazı ile kanun yararına bozulmasının istenilmesi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 29.1.2009 tarih ve 18913 s. tebliğnamesiyle Daireye gönderilen dava dosyası incelendi.
Tebliğnamede Yargıtay İkinci Ceza Dairesinin 02.07.2008 günlü ve 2008/17570-12355 s. ilamında da belirtildiği üzere, 5271 s. Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 170/3. maddesinde, iddianamede bulunması gereken hususların neler olacağının gösterildiği, aynı Kanun'un 174/1. maddesinde ise iddianamenin hangi hallerde iadesine karar verileceğinin belirtildiği, şüphelilerin ifadelerinin alınmamasının iddianamenin iadesi sebepleri arasında gösterilmediği gibi, 5271 s. Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 170/2. maddesinde ön görülen Soruşturma evresi sonunda toplanan deliller, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturuyorsa; Cumhuriyet Savcısı, bir iddianame düzenler., hükmü uyarınca dava açılmış bulunmasına binaen, mahkemece, iddianamede gösterilen olaylarla ilgili olarak ibraz edilen deliller ve yargılama sırasında ibraz edilebilecek deliller değerlendirilerek yargılama sonucuna göre bir karar verilebileceği dikkate alınmaksızın itirazın kabulü yerine yazılı biçimde reddinde karar verilmesinde isabet görülmemiştir denilmektedir.
5271 s. Ceza Yargılama Kanununun 174/1. maddesinde; Mahkeme tarafından, iddianamenin ve soruşturma evrakının verildiği tarihten itibaren on beş tarih içerisinde soruşturma evresine ait tüm belgeler incelendikten sonra, eksik veya hatalı noktalar belirtilmek suretiyle; a- 170. maddeye aykırı olarak düzenlenen, b- Suçun sübutuna etki edeceği mutlak sayılan mevcut delil toplanmadan düzenlenen, c- Ön ödemeye veya uzlaşmaya tabi olduğu soruşturma dosyasından açıkça anlaşılan işlerde ön ödeme veya uzlaşma usulü uygulanmaksızın düzenlenen iddianamenin Cumhuriyet Başsavcılığına iadesine karar verilir. Aynı Kanunun 170/3. maddesinde; Görevli ve yetkili mahkemeye hitaben düzenlenen iddianamede; a- Şüphelinin kimliği, b- Müdafii, c- Maktul, mağdur veya suçtan zarar görenin kimliği, d- Mağdurun veya suçtan zarar görenin vekili veya yasal temsilcisi, e-Açıklanmasında sakınca bulunmaması halinde ihbarda bulunan kişinin kimliği, f- Şikayette bulunan kişinin kimliği, g- Şikayetin yapıldığı tarih, h- Yüklenen suç ve uygulanması gereken yasa maddeleri, i- Yüklenen suçun işlendiği yer, gün ve zaman dilimi, j- Suçun delilleri, k- Şüphelinin tutuklu olup olmadığı, tutuklanmış ise, gözaltına alma ve tutuklama tarihleri ile bunların süreleri, gösterilir. hükümleri yer almaktadır.
Somut olayda, Akşehir Cumhuriyet Başsavcılığınca, şüpheliler B. B. ve S. B. hakkında, iftira suçu sebebiyle düzenlenen iddianamede, şüphelilerin ve mağdurun kimliği, yüklenen suç ve uygulanması gereken kanun maddeleri, yüklenen suçun işlendiği gün ile suçun kanıtlarının açıklandığı görülmektedir. Adı geçen şüphelilerin, mağdura yükledikleri cinsel saldırı, kişilerin huzur ve sükununu bozma ve mala zarar verme suçları sebebiyle başlatılan soruşturmada, ifadelerinin müşteki sıfatıyla alındığı ancak şüpheli B. B.'in olayın gelişim sürecine ait açıklaması üzerine tarafların soruşturmadaki sıfatlarının değiştiği ve Savcılığının da ortaya çıkan yeni durumdan hareketle şüpheliler hakkında kamu davası açtığı anlaşılmaktadır. Görevli mahkemece CYY.nın 174/1-b maddesi uyarınca verilen iddianamenin iadesi kararının gerekçesi, şüphelilerin savunmasının alınmamasına dayandırılmıştır.
Yasa koyucu, iddianamenin iadesine ait düzenlemede, iade nedenleri açısından sayma yöntemini benimseyerek iade işlemlerini sınırlandırma iradesini açıkça ortaya koymuştur. Anılan kanun maddesinde ön görülen iade nedenleri arasında şüphelinin savunmasının alınmaması bulunmamaktadır. İddianamenin iadesine gerekçe olarak gösterilen eksiklik, CYY.nın 174/1-b maddesinde ön görülen suçun sübutuna mutlak etki edecek birer kanıt niteliğinde olmadığı gibi aynı Kanunun 170/3. maddesine göre iddianamede yer alması zorunlu olan bilgiler kapsamında da değildir. Belirtilen sebeplerle iddianamenin iadesi kararına karşı yapılan itirazı inceleyen merciin verdiği ret kararı hukuka aykırıdır.
Sonuç: Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının düzenlediği tebliğnamedeki düşünce, yapılan açıklamalar ışığında yerinde görüldüğünden, iftira suçundan şüpheliler B. B. ve S. B. hakkında düzenlenen iddianamenin iadesi kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin, Akşehir Ağır Ceza Mahkemesince verilip kesinleşen 14.11.2008 gün ve 2008/797 D.iş s. kararın, 5271 s. CYY.nın 309. maddesi uyarınca BOZULMASINA, aynı kanun maddesinin 4-a fıkrası gereğince, sonraki işlemlerin yerinde tamamlanmasına, 29.04.2009 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy