KARAR
Görevi yaptırmamak için direnme suçundan sanık ...'in, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 265/1, 43/1 ve 62. maddeleri uyarınca 6 ay 20 gün hapis cezası ile cezalandırılmalarına dair Çeşme 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 01/11/2018 tarihli ve 2017/728 esas, 2018/664 sayılı kararını kapsayan dosya incelendi.
İstem yazısında: “Dosya kapsamına göre;
1- Sanık ...'in direnme eylemini katılan ...'in boynunu sıkmak suretiyle gerçekleştirdiğinin kabul edildiği somut olayda, görevi yaptırmamak için direnme suçunda zincirleme suç hükümlerinin uygulanma koşullarının ne şekilde oluştuğu açıklanmadan, sanık hakkında 5237 sayılı Kanun’un 43/1. maddesinin uygulanmasında,
2- Sanık hakkında görevi yaptırmamak için direnme suçundan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 265/1. maddesi uyarınca tayin edilen 6 ay hapis cezasından anılan Kanun’un 43/1. maddesi gereğince 1/4 oranında artırım yapılması ve aynı Kanun’un 62/1. maddesi gereğince 1/6 oranında indirim yapılması neticesinde 6 ay 7 gün hapis cezası yerine, 6 ay 20 gün hapis cezası tayini suretiyle fazla ceza verilmesinde,
3- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 58/1. maddesinde “Önceden işlenen suçtan dolayı verilen hüküm kesinleştikten sonra yeni bir suçun işlenmesi halinde, tekerrür hükümleri uygulanır. Bunun için cezanın infaz edilmiş olması gerekmez.” şeklinde yer alan düzenleme karşısında, sanığın adli sicil kaydında tekerrür hükümlerinin uygulanmasını gerektirir eski hükmü bulunmasına, bu kapsamda iddianamede de talep olmasına rağmen sanık hakkında tekerrür hükümlerinin uygulanmamasında,
İsabet görülmemiştir.” denilmektedir.
I- Olay:
Sanık hakkında görevi yaptırmamak için direnme suçundan yapılan yargılama sonucunda sanığın mahkumiyetine karar verildiği, hükme yönelik istinaf talebi olmadığı için kesinleştiği, bu hükme karşı da kanun yararına bozma talebinde bulunulduğu görülmüştür.
II- Hukuksal Değerlendirme:
1- Bir Numaralı Talep Açısından:
5237 sayılı TCK’nın “Zincirleme Suç” başlıklı 43. maddesinin 1. fıkrasında; “Bir suç işleme kararının icrası kapsamında, değişik zamanlarda bir kişiye karşı aynı suçun birden fazla işlenmesi durumunda, bir cezaya hükmedilir. Ancak bu ceza, dörtte birinden dörtte üçüne kadar artırılır. Bir suçun temel şekli ile daha ağır veya daha az cezayı gerektiren nitelikli şekilleri, aynı suç sayılır. Mağduru belli bir kişi olmayan suçlarda da bu fıkra hükmü uygulanır” şeklinde zincirleme suç tanımlanmış, ikinci fıkrasında ise; “Aynı suçun birden fazla kişiye karşı tek bir fiille işlenmesi durumunda da, birinci fıkra hükmü uygulanır” denilmek suretiyle zincirleme suçtan farklı bir müessese olan, aynı nev’iden fikri içtima kuralı düzenlenmiştir.
Türk Ceza Kanunu sistematiğinde, kural olarak yasadaki suç tanımına uygun her bir netice ayrı bir suç oluşturmasına karşın, bu kuralın istisnaları olarak, TCK’nın “suçların içtimaı” bölümünde, 42, 43 ve 44. maddelerine yer verilmiştir. Aynı nev’iden fikri içtima halinde, fiil yani hareket hukuksal anlamda tektir ve bu fiille aynı suç birden fazla kişiye karşı işlenmektedir. Bu durumda hareket tek olduğu için, fail hakkında tek bir ceza verilecek, ancak bu ceza mağdur sayısı fazla olduğu için, TCK’nın 43/1. maddesine göre artırılacaktır. (Ceza Genel Kurulunun 05/06/2012 tarih ve 15/491-219 sayılı ilamı da bu doğrultudadır.)
İnceleme konusu somut olayda; iddianamede sanığın, katılan polis memuru ...’e yönelik görevini yaptırmamak için cebir kullanma şeklinde tarif edilen eylemi ile sanığın direnme eylemini tek bir katılana karşı gerçekleştirdiğinden, sanık hakkında TCK’nın 43/2. maddesinin uygulanmaması gerekirken, zincirleme suç hükümlerinin uygulanması ile fazla ceza verilmesi hukuka aykırıdır.
2- İki Numaralı Talep Açısından:
TCK’nın 61. maddesine göre hakim, işlenen suçun kanuni tanımında öngörülen cezanın alt ve üst sınırı arasında temel cezayı belirledikten sonra, belirlenen ceza üzerinden sırasıyla teşebbüs, iştirak, zincirleme suç, haksız tahrik, yaş küçüklüğü, akıl hastalığı ve cezada indirim yapılmasını gerektiren şahsi sebeplere ilişkin hükümler ile takdiri indirim nedenleri uygulayarak sonuç cezayı belirleyecektir. Hapis cezası takdir edilmesi durumunda, cezanın süresi gün, ay ve yıl hesabıyla belirlenecek, bir gün, yirmidört saat; bir ay, otuz gün olarak hesaplanacak ve son olarak, yıl, resmi takvime göre hesap edilecektir.
Görevi yaptırmamak için direnme suçundan mahkumiyet hükmü kurulurken, TCK’nın 265/1. maddesi uygulaması ile tayin edilen 6 ay hapis cezasının, TCK’nın 43/2. maddesi gereğince, 1/4 oranında artırılırken, cezanın belirtilmemesi, devamında da TCK’nın 62/1. maddesinin uygulamasında da, sonuç cezanın “6 ay 7 gün hapis cezası” yerine, “6 ay 20 gün hapis cezası” olarak belirlenerek fazla cezaya hükmedilmesi hukuka aykırıdır.
3- Üç Numaralı Talep Açısından:
TCK'nın 58/1. maddesinde: “Önceden işlenen suçtan dolayı verilen hüküm kesinleştikten sonra yeni bir suçun işlenmesi halinde, tekerrür hükümleri uygulanır. Bunun için cezanın infaz edilmiş olması gerekmez.” hükmü yer almaktadır.
İncelenen dosyada, sanığın adli sicil kaydında tekerrür hükümlerinin uygulanmasını gerektirir eski hükmü bulunmasına, bu kapsamda iddianamede de talep olmasına rağmen sanık hakkında tekerrür hükümlerinin uygulanmaması hukuka aykırıdır.
III- Sonuç ve Karar:
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, kanun yararına bozma isteği doğrultusunda düzenlediği tebliğnamedeki düşünce yerinde görüldüğünden,
1- Görevi yaptırmamak için direnme suçundan sanık ... hakkında, Çeşme 1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 01/11/2018 tarihli ve 2017/728 esas, 2018/664 sayılı kararının 5271 sayılı CMK'nın 309. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
2- Karardaki hukuka aykırılık sanığa daha hafif bir cezanın verilmesini gerektirmekle, aynı yasa maddesinin 4-d fıkrası uyarınca, Yerel Mahkemece yapılan uygulama da gözetilerek, sanığın, TCK'nın 265/1. maddesi gereğince 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına,
3- TCK’nın 62/1.maddesi uyarınca sanığın cezasından 1/6 oranında indirim yapılarak sanığın 5 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına,
4- Her ne kadar sanığın adli sicil kaydında tekerrür hükümlerinin uygulanmasını gerektirir sabıkasının bulunduğu belirlenmişse de, kanun yararına bozma sonrasında kurulacak hükmün, sanığın aleyhinde sonuç doğuramayacağından, tekerrür hükümlerinin uygulanmasına yer olmadığına,
5- İnfazın bu miktar üzerinden yapılmasına, kararda yer alan diğer hususların olduğu gibi bırakılmasına, dosyanın Adalet Bakanlığına sunulmak üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 01/03/2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy