KARAR
Alenen hakaret suçundan şüpheli ... hakkında yapılan soruşturma evresi sonunda Hopa Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 14/01/2020 tarihli ve 2019/1748 soruşturma, 2020/42 esas, 2020/41 sayılı iddianamenin iadesine dair Hopa 2. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 16/01/2020 tarihli ve 2020/17 sayılı iddianame değerlendirme kararına yönelik itirazın reddine ilişkin Artvin Ağır Ceza Mahkemesi'nin 18/03/2020 tarihli ve 2020/60 değişik iş sayılı kararını kapsayan dosya incelendi.
İstem yazısında; “5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 170/3. maddesinde iddianamede nelerin gösterileceği, aynı Kanun’un 174/1. maddesinde ise iddianamenin hangi hallerde iadesine karar verilmesi gerektiğinin belirtildiği, anılan Kanun’un 170/2. maddesinde yer alan, “Soruşturma evresi sonunda toplanan deliller, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturuyorsa; Cumhuriyet savcısı, bir iddianame düzenler.” hükmü gereğince soruşturma evresi sonunda toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturması durumunda Cumhuriyet savcısının kamu davası açması gerekeceği, somut olayda da, her ne kadar Hopa Asliye Ceza Mahkemesince " ...müştekinin şikayet süresi içerisinde şikayet hakkını kullanmamış olması nedeniyle sanık hakkında takipsizlik kararı verileceği değerlendirildiğinde..." gerekçesiyle iddianame iade edilmiş ise de; Cumhuriyet savcısının dava açmasının zorunlu olduğu ve suçun hukuki nitelendirilmesinin de Cumhuriyet savcısına ait olduğu, bu durumda mahkemece, iddianamede gösterilen olaylarla ilgili olarak ibraz edilen deliller ve yargılama sırasında ibraz edilebilecek deliller birlikte değerlendirilerek yargılama sonucuna göre bir karar verilmesi gerekeceği, müşteki tarafından şikayeti süresi içinde yapmadığı gerekçesinin iddianamenin iadesi sebepleri arasında sayılmadığı cihetle, itirazın kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.” denilmektedir.
Hukuksal Değerlendirme:
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 174/1. maddesinde; "Mahkeme tarafından, iddianamenin ve soruşturma evrakının verildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde soruşturma evresine ilişkin bütün belgeler incelendikten sonra, eksik veya hatalı noktalar belirtilmek suretiyle;
a) 170. maddeye aykırı olarak düzenlenen,
b) Suçun sübutuna etki edeceği mutlak sayılan mevcut delil toplanmadan düzenlenen,
c) Önödemeye veya uzlaşmaya tabi olduğu soruşturma dosyasından açıkça anlaşılan işlerde önödeme veya uzlaşma usulü uygulanmaksızın düzenlenen iddianamenin Cumhuriyet Başsavcılığına iadesine karar verilir."
Aynı Kanun’un 170/3. maddesinde; "Görevli ve yetkili mahkemeye hitaben düzenlenen iddianamede;
a) Şüphelinin kimliği,
b) Müdafii,
c) Maktul, mağdur veya suçtan zarar görenin kimliği,
d) Mağdurun veya suçtan zarar görenin vekili veya kanuni temsilcisi,
e) Açıklanmasında sakınca bulunmaması halinde ihbarda bulunan kişinin kimliği,
f) Şikayette bulunan kişinin kimliği,
g) Şikayetin yapıldığı tarih,
h) Yüklenen suç ve uygulanması gereken kanun maddeleri,
i) Yüklenen suçun işlendiği yer, tarih ve zaman dilimi,
j) Suçun delilleri,
k) Şüphelinin tutuklu olup olmadığı, tutuklanmış ise, gözaltına alma ve tutuklama tarihleri ile bunların süreleri, gösterilir." hükümleri yer almaktadır.
Hopa 2. Asliye Ceza Mahkemesince CMK’nın 174/1. maddesi uyarınca verilen iddianamenin iadesi kararının gerekçesi, iddianamede suç tarihinin tam olarak belirlenmemesi nedeniyle müştekinin yasal şikayet süresi olan 6 aylık süre içerisinde şikayet hakkını kullanmamış olabileceği gerekçesiyle takipsizlik kararı verilebileceğine ilişkindir.
Somut olayda, müşteki ... hazırlık aşamasında vermiş olduğu 30/07/2019 tarihli ifadesinde, şüpheli ...'dan kendisine alenen hakaret etmesi nedeniyle şikayetçi olduğunu beyan etmiştir. Tanık olarak ifadesine başvurulan Turan Mercan ise hazırlık aşamasında vermiş olduğu 07/09/2019 tarihli beyanında, müştekinin anlatımlarına uygun olarak şüpheli hakkında iddia edilen eylemleri doğrulamıştır. Kanun koyucu, iddianamenin iadesine ilişkin düzenlemede, iade nedenleri açısından sayma yöntemini benimseyerek iade işlemlerini sınırlandırma iradesini açıkça ortaya koymuştur. Anılan yasa maddesinde öngörülen iade nedenleri arasında, müşteki tarafından şikayetin süresi içerisinde yapılmamış olabileceği gerekçesinin iddianamenin iadesi nedenleri arasında yer almamaktadır. Belirtilen nedenlerle iddianamenin iadesi kararına karşı yapılan itirazı inceleyen merciin verdiği ret kararı hukuka aykırıdır.
Sonuç ve Karar:
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’nın, Kanun yararına bozma isteği doğrultusunda düzenlediği tebliğnamedeki düşünce yerinde görüldüğünden,
1-Hopa 2. Asliye Ceza Mahkemesi’nin 16/01/2020 tarihli ve 2020/17 sayılı iddianamenin iadesi kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin, Artvin Ağır Ceza Mahkemesi’nin 18/03/2020 tarihli ve 2020/60 değişik iş sayılı kararının, 5271 sayılı CMK’nın 309. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
2-Aynı Yasa maddesinin 4-a fıkrası gereğince, sonraki işlemlerin mahallinde tamamlanmasına, 14/12/2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy