(5237 S. K. m. 50, 52, 62, 66, 67, 265) (5271 S. K. m. 231) (1412 S. K. m. 326)
Dava ve Karar: Görevi yaptırmamak için direnme suçundan sanık ...'ın, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 265/1, 62/1, 50 ve 52. maddeleri gereğince 3.000,00 Türk lirası adli para cezası ile cezalandırılmasına dair Sivas 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 11/04/2006 tarihli ve 2005/1031 esas, 2006/302 sayılı kararının Yargıtay 4. Ceza Dairesinin 03/06/2009 tarihli ve 2007/12086 esas, 2009/10946 karar sayılı ilamı ile bozulmasını takiben, yeniden yapılan yargılama sonucunda sanığın 5237 sayılı Kanun'un 265/1 ve 62. maddeleri gereğince 5 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 231/5. maddesi gereğince hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair Sivas 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 17/12/2009 tarihli ve 2009/781 esas, 2009/765 sayılı kararının 08/02/2010 tarihinde kesinleşmesini müteakip, sanığın deneme süresi içerisinde 08/10/2010 tarihinde kasıtlı bir suç işlediğinin ihbar edilmesi üzerine, hükmün açıklanması ile sanığın 5237 sayılı Kanun'un 265/1 ve 62. maddeleri gereğince 5 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Sivas 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 25/09/2014 tarihli ve 2014/55 esas, 2014/539 sayılı kararının Yargıtay 18. Ceza Dairesinin 18/10/2017 tarihli ve 2017/3793 esas, 2017/11194 karar sayılı ilamı ile bozulmasını takiben, yeniden yargılama sonucunda sanığın 5237 sayılı Kanun'un 265/1, 265/3, 43/1-2, 29/1 ve 62. maddeleri gereğince 6 ay 7 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına, cezasının 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun 326/son maddesi uyarınca bozma kararı öncesi hükmedilen 3.000,00 Türk lirası adli para cezası üzerinden yapılmasına ilişkin Sivas 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 06/03/2019 tarihli ve 2017/877 esas, 2019/392 sayılı kararının, Adalet Bakanlığı tarafından kanun yararına bozulmasının istenilmesi üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 16/03/2021 gün ve 2021/28543 sayılı istem yazısıyla Dairemize gönderilen dava dosyası incelendi.
İstem yazısında; "Dosya kapsamına göre, sanığın eylemine uyan görevi yaptırmamak için direnme suçu için kanunda öngörülen cezanın türü ve üst sınırına göre olağan dava zamanaşımının 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 66/1-e maddesi gereğince 8 yıl, anılan Kanun'un 66/1-e ve 67/4. maddeleri uyarınca da olağanüstü dava zamanaşımı süresinin 12 yıl olacağı, suç tarihinin 31/10/2005 olduğu ve sanık hakkında verilen 17/12/2009 tarihli hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının 08/02/2010 tarihinde kesinleştiği, sanığın denetim süresi içerisinde 08/10/2010 tarihinde yeniden suç işlediği, 5271 sayılı Kanun'un 231/8-son cümlesi gereğince 08/02/2010 ile 08/10/2010 tarihleri arasında dava zamanaşımı süresinin duracağı, denetim süresinde işlenen suçun tarihi olan 08/10/2010 tarihinden itibaren zamanaşımının yeniden işlemeye başlayacağı, suç tarihi olan 31/10/2005 ile mahkumiyete ilişkin kararın verildiği 06/03/2019 tarihine kadar olağanüstü dava zamanaşımı süresinin dolduğu nazara alınmadan davanın düşürülmesi yerine, yargılamaya devamla sanığın mahkûmiyetine dair yazılı şekilde hüküm kurulmasında isabet görülmemiştir.." denilmektedir.
Hukuksal Değerlendirme:
5237 sayılı TCK'nın 66. maddesinde: “1- Kanunda başka türlü yazılmış olan hâller dışında kamu davası;
a) Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda otuz yıl,
b) Müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda yirmi beş yıl,
c) Yirmi yıldan aşağı olmamak üzere hapis cezasını gerektiren suçlarda yirmi yıl
d) Beş yıldan fazla ve yirmi yıldan az hapis cezasını gerektiren suçlarda on beş yıl,
e) Beş yıldan fazla olmamak üzere hapis veya adlî para cezasını gerektiren suçlarda sekiz yıl geçmesiyle düşer.” hükümleri yer almıştır.
Aynı Kanun'un 67. maddesinde ise:
“(1) Soruşturma ve kovuşturma yapılmasının, izin veya karar alınması veya diğer bir mercide çözülmesi gereken bir meselenin sonucuna bağlı bulunduğu hâllerde; izin veya kararın alınmasına veya meselenin çözümüne veya kanun gereğince hakkında kaçak olduğu hususunda karar verilmiş olan suç faili hakkında bu karar kaldırılıncaya kadar dava zamanaşımı durur.
(2) Bir suçla ilgili olarak;
a) Şüpheli veya sanıklardan birinin savcı huzurunda ifadesinin alınması veya sorguya çekilmesi,
b) Şüpheli veya sanıklardan biri hakkında tutuklama kararının verilmesi,
c) Suçla ilgili olarak iddianame düzenlenmesi,
d) Sanıklardan bir kısmı hakkında da olsa, mahkûmiyet kararı verilmesi halinde, dava zamanaşımı kesilir.
(3) Dava zamanaşımı kesildiğinde, zamanaşımı süresi yeniden işlemeye başlar. Dava zamanaşımını kesen birden fazla nedenin bulunması halinde, zamanaşımı süresi son kesme nedeninin gerçekleştiği tarihten itibaren yeniden işlemeye başlar.
(4) Kesilme halinde, zamanaşımı süresi ilgili suça ilişkin olarak Kanunda belirlenen sürenin en fazla yarısına kadar uzar.” hükümleri yer almaktadır.
Ayrıca, 5271 Sayılı CMK’nın 231/8. maddesinin c bendinde ise: “Denetim süresi içinde dava zamanaşımı durur.” hükmü yer almaktadır.
İncelenen dosyada; sanık ...'ın 31/10/2005 tarihinde işlediği görevi yaptırmamak için direnme suçu nedeniyle Sivas 1. Asliye Ceza Mahkemesince kovuşturmanın yapılarak sanık hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, bu kararın 08/02/2010 tarihinde kesinleştiği, sanığın denetim süresi içerisinde 08/10/2010 tarihinde suç işlemesinden dolayı ihbar üzerine hükmün 25/09/2014 tarihinde açıklandığı, açıklanan hükmün sanığın temyizi üzerine Yargıtay 18. Ceza Dairesince bozulmasına karar verildiği ve bozma sonrası yapılan yargılamada 06/03/2019 tarihinde mahkumiyet kararı verildiği temyiz edilmeksizin kesinleştiği anlaşılmıştır.
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının kesinleşmesi ile ihbara konu ikinci suçun işlendiği tarih arasında zamanaşımının durduğu, durma süresi de gözönüne alındığında hüküm tarihi olan 06/03/2019 tarihine kadar olağanüstü zamanaşımı süresi olan 12 yıllık sürenin dolmasıyla TCK’nın 66/1-e, 67/4 ve CMK’nın 223/8. maddeleri gereğince davanın düşürülmesine karar verilmesi gerekirken mahkumiyet hükmü kurulması hukuka aykırıdır.
Sonuç ve Karar: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın kanun yararına bozma isteği doğrultusunda düzenlediği tebliğnamedeki düşünce yerinde görüldüğünden,
1- Görevi yaptırmamak için direnme suçundan sanık ... hakkında, Sivas 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 06/03/2019 tarihli ve 2017/877 esas, 2019/392 sayılı kararının, 5271 sayılı CMK'nın 309. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
2- Bozma nedenine göre karardaki hukuka aykırılığın, CMK'nın 309. maddesinin 4-d fıkrası uyarınca Yargıtay tarafından giderilmesi gerektiğinden; sanık hakkında, görevi yaptırmamak için direnme suçundan açılan KAMU DAVASININ, CMK'nın 223/8. maddesi uyarınca DÜŞMESİNE, dosyanın Yüksek Adalet Bakanlığı'na sunulmak üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'na TEVDİİNE, 17/06/2021 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)