(818 S. K. m. 60)
Dava ve Karar: Taraflar arasındaki tazminat davası nedeniyle yapılan yargılama sonunda; ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine ilişkin hükmün süresi içinde davacı avukatları tarafından temyiz edilmesi üzerine; dosya incelendi, gereği konuşuldu:
Davacı, kendisine ait taşınmazın icrada davalıya satıldığını ve davalının da taşınmazı kötü niyetle üçüncü şahsa sattığını, icra tetkik mercii hakimliğine açılan dava sonunda satışın feshine karar verildiğini, ancak; taşınmazı alan üçüncü şahıs aleyhine açılan tapu iptali davasının (iyiniyet nedeniyle) reddedildiğini ileri sürerek zararı olan 3.050.000 liranın davalıdan tahsilini talep etmiştir.
Yerel mahkeme, davacının taşınmazın satışını en geç tapu iptali davasının açıldığı 07.11.1973 tarihinde öğrendiğini ve dava tarihi 30.06.1977'ye kadar BK.nun 60/1. maddesindeki bir yıllık zamanaşımı süresinin geçmiş olduğunu kabul ederek davayı zamanaşımından reddetmiştir.
Zamanaşımı sürelerinin başlangıcı BK.nun 60. maddesinde tespit edilmiştir Buna göre; zamanaşımı süresi "zararın" ve "zararı yapanın" öğrenildiği tarihten itibaren başlar. Davacının haksız eylemi yapanı ilk andan itibaren bildiği çekişmesiz olduğuna göre, zararın davacı tarafından öğrenildiği tarihin açıklığa kavuşması gerekir. O halde, olayımızda ilk önce zararın gerçekleştiği ve daha sonra da bundan davacının haberdar olduğu tarihlerin bilinmesi zorunludur. Taşınmaz malların, haksız eylemle malikin elinden çıkmış olduğu hallerde zararın gerçekleştiği tarih, ayni hakkın sona erdiği tarihtir. Taşınmazın üçüncü kişiye temlik edilmesine rağmen, tapu iptali davası ile bunu geri alma hakkı mevcut olduğu sürece ayni hakkın sona erdiği düşünülemez. Gerçi üçüncü kişiye satışlarda, kötü niyetli yeni malikin iktisabı geçerli değildir. Ancak; taşınmazın ilk maliki (davacı) üçüncü kişinin iyiniyetli olup olmadığını bilmek ve takdir etme durumunda da değildir. İyi ve kötüniyet bir değer yargısı olup, kesin olarak mahkemece takdir edilecektir.
Bu nedenle taşınmaz hakkında tapu iptali davası açılmış ise, gerçek zarar bu davanın reddedilmiş ve kesinleşmiş olması ile ortaya çıkacaktır. İşte zamanaşımı başlangıç süresi de bu tapu iptali davasının reddinin kesinleştiği tarihtir. Dairemizin kökleşmiş uygulaması da bu yöndedir. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy