(818 S. K. m. 41, 42, 43)
Dava: Taraflar arasındaki tazminat davası nedeniyle yapılan yargılama sonunda, ilamda yazılı nedenlerden dolayı 317.677 lira 59 kuruşun faiziyle birlikte davalı idareden alınarak davacılara ödenmesine; fazla istemin reddine ilişkin hükmün davalı Türkiye Petrolleri A.O. avukatı tarafından duruşma istekli olarak temyiz edilmesi üzerine; tetkik hakimi tarafından düzenlenen rapor okunduktan sonra, dosya incelendi, gereği konuşuldu:
Karar: 1 - Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir yolsuzluk görülmemesine göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki itirazlarının reddi gerekir.
2 - Mahkeme, davalı şirketin petrol arama çalışmaları sırasında davacıların su kuyularının zarar gördüğünü kabul etmiş ve kuyuların olay tarihindeki değerini hüküm altına almıştır. Davacı vekili, duruşma sırasında kuyuların temizlenmek suretiyle eski hale getirilip getirilmeyeceğinin araştırılmasını ileri sürmüştür. Bilirkişiler, herne kadar kuyuların kirlenmiş ve tamamen kullanılmayacak duruma geldiğini belirtmiş iseler de, bunların temizlenmek suretiyle eski hale getirilmesinin mümkün olup olmadığı yolunda bir tartışma yapmamışlardır.
Şeyin eski hale getirilmesi mümkün olduğu hallerde zarar, eski hale getirme masraflarıyla sınırlıdır; çünkü mal varlığında eksilme, yapılacak veya yapılan bu masrafların tutarıdır. Kuşkusuz bunun yanında meydana gelecek değer kaybı zararları da istenebilir. Eski hale getirilmesi mümkün olmayan hallerde başka bir anlatımla şeyin tamamen elden çıkmış olmasında ise şeyin olay tarihindeki değeri esas alınmalıdır.
O halde mahkemenin, zararın kapsamının belirlenmesine eksik incelemeye dayanarak hüküm kurması usul ve yasaya aykırıdır; hüküm bu nedenle bozulmalıdır. Mahkemece yapılacak iş, kuyuların eski hale getirilmesinin mümkün olup olmadığını tespit ettirip; eski hale getirilmesi mümkün ise bu yolda yapılacak masraflar ile kuyuların olay tarihindeki değerinden hangisi az ise onu, eski hale getirilmesi mümkün değilse şimdiki gibi kuyuların olay tarihindeki değerini hüküm altına almaktan ibarettir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıdaki ikinci bentde gösterilen nedenle davalı yararına (BOZULMASINA), davalının sair itirazlarının birinci bentde gösterilen nedenlerle reddine ve davalı Türkiye Petrolleri A.O. yararına takdir edilen 5000 lira duruşma avukatlık parasının davacılara yükletilmesine ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 11.4.1983 gününde oybirliği ile karar verildi. ***
Full & Egal Universal Law Academy