(1086 S. K. m. 409, 429)
Dava: Taraflar arasındaki alacak davası nedeniyle yapılan yargılama sonunda, ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın açılmamış sayılmasına ilişkin hükmün süresi içinde davacı Hazine avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşuldu:
Karar: H.U.M.K.'nun 409/1. maddesi gereğince, oturuma çağırılmış olan taraflardan hiç biri gelmediği veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde, dava yenileninceye kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilecektir. Konumuzla ilgili aynı maddenin II. fıkrasına göre de dosyanın işlemden kaldırılması keyfiyeti, son işlem tarihinden itibaren 1 ay içinde gün tayin ettirilmemiş olması şartına bağlanmıştır. Usulün 409/V. maddesinde de işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak 1 yıl içinde yenilenmeyen davaların açılmamış sayılacağı ve makemece bu hususta kendiliğinden karar verilerek kaydın kapatılacağı hiç bir duraksamaya yer vermeyecek şekilde açıktır. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 15.10.1980 gün ve 1980/2-1 sayılı kararı uyarınca da Usulün 409/II. maddesi Yargıtaydan bozularak mahkemesine geri gönderilen davalarda da uygulanacaktır.
Çözümlenmesi gereken sorun, "son işlem'in ne olduğu veya ne olması gerektiği noktasında toplanmaktadır. Çünkü, 409/II. maddenin uygulanabilmesi için ilk şart, oturum gününün belli edilmesi için tarafların başvurmasıdır. 2994 sayılı Kanunla usulün 429. madesinde yapılan değişiklik ve 442/A maddesinin yürürlüğe girmesinden önce, temyiz edilen kararlara ilişkin sorma ilamlarının tebliği için gereken posta giderleri peşin ödenmediğinden ve bozma ilamının resen tebliği söz konusu olmayacağından, hakimin havale tarihi süreye başlangıç olarak kabul etmek gerekli bir yol olarak görünüyor ise de, dava dosyanın Yargıtaydan döndüğünü derhal bilmesi ve öğrenmesi mümkün olmayan davacının durumunu olumsuz yönde etkileyeceği kuşkusuzdur. Şu halde yapılacak iş, dosyadaki belgelere, esas ve temyiz defteleri kayıtlarına ve halin icabına göre dosyanın Yarıtay'dan döndüğünün öğrenildiğinin tespiti ile 409. maddede belirtilen sürelerin geçip geçmediğinin tespiti ve buna göre bir karar vermekten ibarettir.
Mahkemece bu yönde gerekli araştırma yapılmadan ve hakimlikce vaki havale tarihi sayı işlem tarihi olarak kabul edilerek davanın açılmamış sayılması yolunda hüküm tesisi kanun ve usul hükümlerine aykırı olup bozmayı gerektirir.
Sonuç: Temyiz olunan hükmün yukarıda gösterilen nedenlerle BOZULMASINA 9.6.1983 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy