(1086 S. K. m. 1, 423)
Dava: Taraflar arasındaki haksız fiilden doğma tazminat davası nedeniyle yapılan yargılama sonunda, ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın görev yönünden reddine ilişkin hükmün süresi için de davacı Osman tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşuldu:
Karar: Davalının bir tarafı karayolu ve demiryolu ile çevrili tarlası vardır. Bu civarda TCDD. tarafından yapılmış olan istinat duvarı ile kanalın yetersizliği nedeniyle davacının taşınmazını su basarak zarar vermiştir. Başlangıçta yalnız TCDD.'nca yöneltilen davada uğranılan zararına ödetilmesi istenilmektedir. Davacı sonradan harcınıda vererek davayı, Devlet Karayolları Genel Müdürlüğü'ne yöneltmiş ve aynı yerdeki bu idareye ait köprünün menfezinin kaplı olmasının da olaya sebebiyet verdiğini ileri sürmüştür. Mahkemece davaya bakmanın Danıştay'ın görevine girdiğinden söz edilerek her iki davalı yönünden görevsizlik kararı verilmiş ve karar davacı tarafından temyiz edilmiştir.
1 - 11.2.1959 günlü ve 17/15 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararına göre Devlet Karayolları veya Su işleri Genel Müdürlükleri, Belediyeler veya özel idareler gibi amme teşekkülerinin verdikleri kararları sonunda ve plan ve projelere uygun olmak üzere tesisler yaptırmış olmaları veya bu tesisleri kullanmaları veya bu tesislere bakmamaları sebebiyle fertlerin uğramış oldukları zararın tazminine ilişkin davalar idari davalardan olduğundan bu davalarda idari yargı görevlidir. O halde davalı Devlet Karayolları Genel Müdürlüğü aleyhine açılmış olan dava olayın yukarıda açıklanan gerçekleşme biçimine göre idari nitelikte olduğundan davanın yargı yolu bakımından reddine ilişkin kararı doğrudur. Ancak görevli mahkeme olarak Danıştaş'ın gösteriş olmasında isabet bulunmamaktadır. Çünkü 2575 sayılı Danıştay Kanununun 23. ve sonraki maddelerinde Danıştay'ın görevleri belirtilmiş olup bunlar arasında uyuşmazlığa konu olan nitelikteki tam yargı davaları yoktur. Bu gibi, tam yargı davalarına bakmaya 2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdari Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri hakkında Kanunun 5. maddesi hükmünce idare mahkemeleri görevlidir. O halde Devlet Karayolları ilişkin kararın yalnız görevli mahkemenin yanlış gösterilmiş olması nedeniyle gerekir.
2 - 20 Mayıs 1983 günlü ve 18052 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan ve yayımı tarihinde yürürlüğe giren İktisadi Devlet Teşekkülleri ve Kamu İktisadi Kuruluşlar hakkında 60 sayılı ve 11.4.1983 günlü Kanun hükmünde Kararname bu gibi teşekkül ve kuruluşları yeniden düzenlemiş ve bazı kamu idarelerini de bu kararnamenin kapsamına almıştır. Sözü edilen kararnamenin ekindeki listeye göre Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü (TCDD) Ulaştırma Bakanlığı ile ilgili bir Kamu İktisadi Kuruluşudur. 440 sayılı Kanunla ek ve değişiklikler ve sözü edilen Kanun Hükmünde Kararname kapsamına giren teşebbüs ve bağlı ortaklıkların bu kararnameye aykırı hükümleri 66. maddesi uyarınca yürürlükten kaldırılmış ve 51. ve sonraki maddelerinde Kamu İktisadi Kuruluşlarıda özel hukuk hükümlerine tabi tutulmuştur. Esasen 6186 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları İşletmesi Kuruluş Kanununun 1. maddesi hükmüne göre TCDD. bir iktisadi devlet teşekkülü olup tabi bulunduğu 440 sayılı Kanunun 1. maddesi hükmünce iktisadi alanda ticari esaslara göre faaliyet göstermek üzere kurulmuş bir teşebbüstür ve 3. maddesi hükmünce hakkında özel hukuk hükümleri uygulanır. O halde mahkemece davalı TCDD.'nin Devlet Karayolları gibi kamu hukukkuna tabi bir amme teşekkülü olmayıp özel hukuk hükümleri kararı verilmiş olması bozmayı gerektirir.
3 - Davanın açıldığı günde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 8. maddesi hükümüne göre görevsizlik nedeniyle dava dilekçesinin reddedilmesi halinde takdir edilecek avukatlık ücretinin davanın görüldüğü mahkemeye göre ikinici kısmının ikinci bölümünde yazılı miktarları geçemiyeceği gözetilmeksizin fazla vekalet ücret takdiri de usule aykırıdır.
Sonuç: Temyiz olunan kararın birinci, ikinci ve üçüncü bentlerde gösterilen nedenlerle BOZULMASINA ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine, 6.10.1983 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy