(818 S. K. m. 41) (3065 S. K. m. 4) (6762 S. K. m. 9, 1461) (1086 S. K. m. 368)
Dava: Taraflar arasındaki tazminat davası üzerine yapılan yargılama sonunda, ilamda yazılı nedenlerden dolayı toplam 45.266.000 liranın 7.10.1990 olay tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, fazla istemin reddine ilişkin hükmün davacı idare avukatları tarafından duruşmasız, davalı şirket avukatları tarafından da duruşma istekli olarak temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan, hazır bulunanların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve tetkik hakimi tarafından düzenlenen rapor okunduktan sonra dosya incelendi, gereği konuşuldu:
Karar: 1 - Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmesine göre, tarafların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan öteki temyiz itirazlarınınn reddi gerekir.
2 - Dava, haksız eylem nedeni ile tazminat istemine ilişkindir. Davacı idare, davalı şirketin doğalgaz boru hattı çalışmaları sırasında kusurlu hareketi ile kablolarda meydana gelen hasar ve inkita bedelinin ödetilmesini istemiştir.
Mahkemece, zararın belirlenmesi için bilirkişiye başvurulmuş, üç kişilik bilirkişi heyetince düzenlenen raporda malzeme, işçilik, nakliye ve işletme zararı kalemleri esas alınarak zarar hesaplanmıştır. Mahkemece, malzeme bedeli üzerinden KDV. hesaplanarak bulunan bedele hükmedilmiştir. 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun birinci bölümünde, verginin konusunu oluşturan işlem olarak her türlü faaliyet çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetler Kanunun 1, 2, 3, 4 ve 5. maddelerinde ayrıntılı olarak açıklanmıştır. Sözü edilen hükümler incelendiğinde, inkita bedelinin bu kanunun konusunu oluşturan işlemler kapsamına dahil olmadığı görülmektedir. Anılan nedenlerle inkita bedeli üzerinden KDV. hesaplanmamış olması doğru ise de Kanunun Hizmetler başlıklı 4. maddesinde; .. birşeyi yapmak, işletmek, meydana getirmek, imal etmek, onarmak, .. işlemlerinin KDV. Kanununca hizmet sayılacağını düzenlenmiştir. Dördüncü maddedeki bu açık düzenleme karşısında davacı idarenin hasarlı kabloları onarımı sırasında sarfedilen işçilik ve nakliye giderlerine de KDV. yürütülmesi gerekirken mahkemece bu kalem istekler üzerinden KDV hesaplanmamıştır. Kaldı ki kabul edilen esaslar doğrultusunda hesaplandığı belirlenen tazminat miktarının kontrole müsait olmaması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
3 - Davacı idare, dava konusu tazminat miktarına olay tarihinden itibaren reeskont faizi yürütülmesini istemiştir. Taraflar tacirdir ve haksız fiil ticari işletmeleri ile ilgilidir. Hükmedilen tazminat miktarı üzerinden Merkez Bankası'nın kısa vadeli krediler için öngördüğü düzeyde reeskont faizi yürütülmesi yerine yasal faiz hükmedilmiş olması da bozmayı gerektirir.
4 - Mahkemece, davacı idare tarafından yapılmış tespit giderlerinin yargılama giderleri arasında hesaplamaya katılmamış olması nedeni ile de karar bozulmalıdır.
5 - Davalının temyiz itirazlarına gelince; mahkemece yenilenen telefon tellerinin telefon hattında kaç yıldır kullanıldığı, bu tür malzemede amortisman payı düşülmek gerekip gerekmediği, gerekiyorsa bunun oranı tespit edilmeksizin ve gerekçe gösterilmeksizin zarar hesabını belirleyen ve davalı şirketin itirazına uğrayan bilirkişi raporu esas alınarak hüküm kurulmuş olması bozma nedenidir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın (2, 3 ve 4) sayılı bentlerde gösterilen nedenlerle davacı, (5) sayılı bentte gösterilen nedenlerle davalı yararına (BOZULMASINA), tarafların öteki temyiz itirazlarının ilk bentteki nedenlerle reddine, davacı idare yararına takdir edilen 250.000 lira duruşma avukatlık parasının davalı şirkete, davalı şirket yararına takdir edilen 250.000 lira duruşma avukatlık parasının da davacı idareye yükletilmesine ve peşin alınan harçların istek halinde geri verilmesine, 23.11.1993 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy